
फोटो सौजन्य - सोशल मिडिया
इंडियन प्रीमियर लीग (IPL) ही जगातील सर्वात महागडी आणि लोकप्रिय लीग आहे. तिची १९ वी आवृत्ती २८ मार्च रोजी सुरू होणार आहे. स्पर्धेत विकल्या गेलेल्या सर्वात महागड्या खेळाडूंबद्दल आणि फ्रँचायझींच्या निव्वळ संपत्तीबद्दल प्रत्येकजण बोलतो, परंतु मैदानावर सतत उपस्थित असणाऱ्या पंचांबद्दल फारशी चर्चा होत नाही. आयपीएल दरम्यान पंच किती पगार कमावतात आणि आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या तुलनेत बीसीसीआय त्यांना या लीगमध्ये किती पैसे देते, हे फार कमी लोकांना माहीत आहे. जर तुम्हाला अजूनही आयपीएलमधील पंचांच्या पगाराबद्दल माहिती नसेल, तर तुम्ही योग्य ठिकाणी आला आहात.
आज आम्ही तुम्हाला सांगणार आहोत की बीसीसीआय प्रत्येक आयपीएल सामन्यासाठी पंचांना किती पैसे देते. आयसीसीकडे त्यांच्या एलिट पॅनेलच्या पंचांसाठी एक प्रमाणित मानधन प्रणाली आहे. अहवालानुसार, पंचांना सामान्यतः प्रत्येक सामन्यामागे मानधन दिले जाते; एका पंचाला प्रत्येक कसोटी सामन्यासाठी ₹४ लाख, प्रत्येक एकदिवसीय सामन्यासाठी ₹२.५ लाख आणि प्रत्येक टी२० सामन्यासाठी ₹१.२५ लाख मिळतात. त्यांना मिळणाऱ्या कामांनुसार, एक पंच साधारणपणे वर्षाला ₹७५ लाख ते ₹१.७ कोटींपर्यंत कमावतो. जे आंतरराष्ट्रीय पंच एलिट पॅनेलचा भाग नाहीत, ते साहजिकच कमी कमावतात.
बीसीसीआयकडे पंचांसाठी एक अनोखी रचना आहे. डिसेंबर २०२५ पर्यंत, बीसीसीआयकडे १८६ पंच असून, त्यांची ए+, ए, बी आणि सी अशा चार गटांमध्ये विभागणी केली आहे. ही विभागणी एका हंगामातील पंचांच्या कामगिरीवर आधारित असून, त्यात पदोन्नती आणि पदावनतीच्या प्रणालीचा समावेश आहे. ए+ गटामध्ये १० पंच आहेत, ज्यात आयसीसी पॅनेलमधील पाच आणि बीसीसीआय पॅनेलमधील पाच पंचांचा समावेश आहे. ए गटामध्ये २० पंच आहेत, ज्यात आयसीसीचे तीन माजी पंच आणि सध्या निवृत्तीच्या जवळ असलेले पाच पंच आहेत.
बी गटामध्ये ५८ पंच आहेत, तर सी गटामध्ये ९९ पंच आहेत, ज्यात २६ नवीन पंचांचा समावेश आहे. सध्या, ए+ आणि ए गटातील पंचांना प्रतिदिन ₹४०,०००, तर बी आणि सी गटातील पंचांना प्रतिदिन ₹३०,००० दिले जातात, जे गेल्या आठ वर्षांपासून सारखेच असल्याचे म्हटले जाते. वेतन रचनेत शेवटचा बदल २०१८ मध्ये झाला होता. बीसीसीआयचे देशांतर्गत एलिट पंच, ते पंचगिरी करत असलेल्या सामन्यांनुसार, प्रति हंगामात १० लाख ते २० लाख रुपयांपर्यंत कमावू शकतात.
इंडियन प्रीमियर लीग केवळ खेळाडूंसाठीच नव्हे, तर पंचांसाठीही अत्यंत फायदेशीर आहे. गेल्या हंगामात, प्रत्येक मैदानी पंचाला प्रति सामना ३ लाख रुपये मिळाले, जे एका टी२० आंतरराष्ट्रीय सामन्याच्या कमाईच्या दुप्पटीहून अधिक होते; चौथ्या पंचाला प्रति सामना २ लाख रुपये मिळत होते. साधारणपणे, एक पंच एका हंगामात सुमारे १५ सामन्यांमध्ये पंचगिरी करतो आणि या प्रमुख क्रिकेट स्पर्धेच्या दोन महिन्यांत सुमारे ३० लाख रुपये कमावतो.