Bhutan Glacial Lake Outburst Flood Bhutan Flood Alert In India
ईशान्य भारतातील आसाम आणि पश्चिम बंगाल राज्यांवर एका मोठ्या नैसर्गिक आपत्तीचे सावट निर्माण झाले आहे. आपल्या शेजारील देश भूतानमधील शिंताफू सरोवराचा नैसर्गिक हिमनदी बंधारा फुटल्यामुळे (Glacial Lake Outburst Flood – GLOF) प्रचंड प्रमाणात पाण्याचा विसर्ग सुरू झाला आहे. या अचानक आलेल्या पुरामुळे भूतानमधून (Bhutan Flood) वाहणारी पुनात्सांगचू नदी तुंबली असून, ती भारतात प्रवेश करताना संकोश नदी म्हणून ओळखली जाते. यामुळे नदीच्या पाणीपातळीत अनपेक्षित आणि भयानक वाढ झाली आहे. परिस्थितीचे गांभीर्य ओळखून भारताच्या केंद्रीय जल आयोगाने (CWC) आसाम आणि पश्चिम बंगाल या दोन्ही राज्यांसाठी तातडीची पूर सूचना आणि रेड अलर्ट जारी केला आहे.
या आपत्तीची सर्वात मोठी झळ आसामच्या धुबरी जिल्ह्याला आणि पश्चिम बंगालच्या अलीपूरद्वार भागाला बसण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. २९ ऑक्टोबर रोजी केंद्रीय जल आयोगाने जारी केलेल्या अधिकृत सूचनेनुसार, शिंताफू सरोवरातील पाण्याच्या उद्रेकामुळे खालच्या भागात प्रचंड वेगाने पाणी आणि मलबा वाहत येत आहे. या घटनेची माहिती मिळताच आसाम आणि पश्चिम बंगालचे राज्य प्रशासन, आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणा आणि स्थानिक पोलीस तातडीने हरकतीत आले असून परिस्थितीवर २४ तास बारकाईने लक्ष ठेवले जात आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : India Pakistan War: ‘जगाचा पाकिस्तानवर विश्वास उरला नाही, भारत तेव्हाच…’; खुद्द पाकिस्तानी तज्ज्ञानेच केली देशाची पोलखोल
आसामचे मुख्यमंत्री हिमंता बिस्वा सरमा यांनी या परिस्थितीवर चिंता व्यक्त केली असून ते स्वतः परिस्थितीवर बारीक लक्ष ठेवून आहेत. त्यांनी सोशल मीडियाद्वारे माहिती देताना सांगितले की, भूतानमधील हिमनदी फुटल्याने निर्माण झालेल्या परिस्थितीचा आणि संकोश नदीच्या पाणीपातळीचा सातत्याने आढावा घेतला जात आहे. धुबरी जिल्हा प्रशासनाचे विशेष पथक आधीच घटनास्थळी दाखल झाले असून, नदीकाठच्या आणि सखल भागात राहणाऱ्या नागरिकांना सुरक्षित ठिकाणी हलवण्याचे काम वेगाने सुरू आहे.
#WATCH | Alipurduar, West Bengal: On the preparedness for the effect of a Glacial Lake Outburst Flood (GLOF) at Shintaphu Lake in Bhutan, SP Amit Kumar Shaw said, “First of all, I would like to tell the residents of the district that there is absolutely no need to panic. The situation is currently under control. We are in constant touch with the authorities in Bhutan. Our police team, the District Magistrate (DM) and the Block Development Officer (BDO) with their respective teams, along with all relevant agencies and stakeholders are working together in close coordination. Our SDRF team is present, and an NDRF team is also on its way. A Civil Defence team is also deployed. We have already moved approximately 4,000 to 5,000 people into shelters, utilizing school buildings as relief centers. Additionally, more than 6,000 people have been relocated to safe areas…based on the current flow of water—and the latest information we have received—the intensity has decreased slightly, but we remain on high alert…the police, the DM’s office, and the BDO’s office have made arrangements for dry food and drinking water. We have also ensured that other necessities, such as toilet facilities, are provided. We will wait to see what the situation looks like in two hours. We are fully prepared and ready to handle any emergency that may arise. A red alert is currently in effect for the Sankosh river system…over the next few hours, we expect to see water flowing through the Sankosh River, likely accompanied by dead fish, as well as large pieces of wood and concrete debris…” — ANI (@ANI) October 30, 2026
credit – social media and Twitter
आसाम प्रशासनाने धुबरी जिल्ह्यातील स्थानिक रहिवाशांना नदीपात्रात न उतरण्याचे आणि सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे. तसेच, पुराचे पाणी गावात शिरल्यास होणारे नुकसान कमी करण्यासाठी मदत यंत्रणा, रुग्णवाहिका आणि अन्न पुरवठ्याची व्यवस्था आधीच सज्ज ठेवण्यात आली आहे.
दुसरीकडे, पश्चिम बंगालच्या अलीपूरद्वार आणि लगतच्या भागातही प्रशासनाने युद्धपातळीवर काम सुरू केले आहे. अलिपूरद्वारचे पोलीस अधीक्षक अमित कुमार शॉ यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, भागात घाबरण्याचे कारण नसले तरी सतर्कता अत्यंत गरजेची आहे. स्थानिक प्रशासन भूतानमधील अधिकाऱ्यांच्या सतत संपर्कात असून पाण्याच्या प्रत्येक हालचालीवर लक्ष ठेवले जात आहे.
#WATCH | Dhubri, Assam: A flash flood reported in Bhutan has prompted the Central Water Commission (CWC) to issue a special flood advisory for Assam and West Bengal, raising concerns over a possible sudden rise in water levels in Dhubri district and Alipurduar. According to the CWC advisory dated October 29, 2026, a glacial lake outburst flood (GLOF) has reportedly occurred at Shintaphu Lake in the upper reaches of the Punatsangchhu River in Bhutan. The river is known as the Sankosh after entering India. — ANI (@ANI) October 30, 2026
credit – social media and Twitter
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Bangladesh : युनूसने आखला हसीना सरकार पाडण्याचा कट? माजी प्रेस सेक्रेटरीचा गौप्यस्फोट; परदेशी वृत्तसंस्थेच्या पत्रकाराने केली मदत
खबरदारीचा उपाय म्हणून प्रशासनाने आतापर्यंत १०,००० हून अधिक लोकांना सखल भागातून सुरक्षित ठिकाणी हलवले आहे. यात ४,००० ते ५,००० लोकांना स्थानिक शाळा आणि सरकारी इमारतींमध्ये बनवण्यात आलेल्या मदत केंद्रांमध्ये (Relief Camps) आश्रय देण्यात आला आहे, तर इतर नागरिकांना सुरक्षित ठिकाणी हलवण्यात आले आहे. मदत केंद्रांमध्ये पिण्याचे पाणी, सुका मेवा, शिधा आणि तात्पुरत्या शौचालयांची योग्य व्यवस्था करण्यात आली आहे.
The situation arising out of the Glacial Lake Outburst flood in Bhutan is being closely monitored by HCM Dr @himantabiswa. Team @dcofficedhubri is on ground and prepared to effectively deal with the downstream effects. @diprassam — Chief Minister Assam (@CMOfficeAssam) October 30, 2026
credit – social media and Twitter
सध्या घटनास्थळी राज्याचे आपत्ती प्रतिसाद दल (SDRF) आणि नागरी संरक्षण दलाचे (Civil Defence) जवान तैनात आहेत, तर राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दलाची (NDRF) तुकडीही तिथे पोहोचत आहे.
पोलीस अधीक्षक अमित कुमार शॉ यांनी सांगितले की, सध्या पाण्याच्या वेगात किंचित घट झाली असली तरी धोका टळलेला नाही. संकोश नदी प्रणालीसाठी अधिकृतपणे ‘रेड अलर्ट’ जारी करण्यात आला आहे. पुढील काही तासांत या पुरातून लाकडाचे मोठे ओंडके, मृत मासे, झाडे आणि काँक्रीटचा मोठा मलबा वाहून येण्याची दाट शक्यता आहे, ज्यामुळे पुलांना आणि नदीकाठच्या बांधकामांना धोका निर्माण होऊ शकतो.
सर्वसामान्य वाचकांसाठी GLOF म्हणजे काय हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. GLOF चा इंग्रजीतील विस्तार ‘Glacial Lake Outburst Flood’ असा होतो, ज्याला मराठीत ‘हिमनदी सरोवर उद्रेक पूर’ असे म्हटले जाते. हिमालयासारख्या उंच पर्वतांवर बर्फ वितळल्यामुळे हिमनदीच्या टोकाशी नैसर्गिक तलाव किंवा सरोवरे तयार होतात. या सरोवरांच्या कडा सहसा माती, खडक आणि बर्फाच्या नैसर्गिक भिंतींनी (Moraines) बांधलेल्या असतात.
जेव्हा या सरोवरात पाण्याचा साठा प्रमाणाबाहेर वाढतो, किंवा भूकंप, भूस्खलन आणि तापमानवाढीमुळे ही नैसर्गिक भिंत अचानक फुटते, तेव्हा साठलेले लाखो लिटर पाणी एकाच वेळी खालील खोऱ्यात वेगाने वाहू लागते. या पाण्याचा वेग इतका प्रचंड असतो की ते रस्त्यात येणारे खडक, झाडे आणि बांधकामे उद्ध्वस्त करते. भूतानमधील शिंताफू सरोवरात अगदी असाच प्रकार घडल्यामुळे भारतात हा पूर पोहोचला आहे.
Ans: भूतानमधील शिंताफू सरोवरातील GLOF मुळे भारतातील आसाम (धुबरी जिल्हा) आणि पश्चिम बंगाल (अलीपूरद्वार जिल्हा) या दोन राज्यांना पुराचा मोठा धोका निर्माण झाला आहे.
Ans: हिमनदी वितळल्यामुळे तयार झालेल्या सरोवराची नैसर्गिक भिंत अचानक फुटून लाखो लिटर पाणी, माती व खडक वेगाने खालील खोऱ्यात वाहून येण्याच्या घटनेला GLOF म्हणतात.
Ans: भूतानमध्ये पुनात्सांगचू म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या आणि भारतात प्रवेश केल्यानंतर 'संकोश नदी' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या नदीच्या पाणीपातळीत प्रचंड वाढ झाली आहे.
.png "Videos"){kind=small}
