मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
इटली, जर्मनी आणि फ्रान्सवर रशियन ड्रोन हल्ल्यांचा धोका आहे, असा दावा अमेरिकेच्या गुप्तचर संस्थेने केला आहे ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
जागतिक भू-राजकारणात आणि आंतरराष्ट्रीय घडामोडींमध्ये एका नव्या मोठ्या तणावाची ठिणगी पडल्याचे संकेत मिळत आहेत. अमेरिकेची प्रख्यात गुप्तचर संस्था ‘सीआयए’ने (CIA) युरोपीय देशांना एका संभाव्य आणि गंभीर धोक्याबद्दल सतर्क केले आहे. स्पॅनिश वृत्तपत्र ‘एल मुंडो’ (El Mundo) च्या एका स्फोटक अहवालानुसार, रशिया युरोपमधील प्रमुख नाटो (NATO) देशांमधील पर्यटन स्थळे, बंदरे आणि महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांना लक्ष्य करण्यासाठी व्यापारी जहाजांवरून छुप्या पद्धतीने ड्रोन (Gerbera Drone) हल्ले करण्याची योजना आखत आहे. या इशाऱ्यानंतर स्पेन, फ्रान्स आणि इटलीसह संपूर्ण युरोपमध्ये उच्च पातळीवरील हाय-अलर्ट जारी करण्यात आला आहे.
युक्रेन-रशिया युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर पाश्चात्य देश युक्रेनला सातत्याने लष्करी आणि आर्थिक मदत पुरवत आहेत. या मदतीचा बदला घेण्यासाठी आणि युरोपीय देशांवर राजकीय व आर्थिक दबाव आणण्यासाठी रशियाकडून थेट लष्करी कारवाईऐवजी छुप्या आणि मर्यादित स्वरूपाच्या ‘हायब्रिड’ हल्ल्यांचा वापर केला जाण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. भूमध्य समुद्रातून जाणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय व्यापारी जहाजांचा वापर करून रशिया अशा प्रकारच्या कारवाया पार पाडू शकतो, असा प्राथमिक अंदाज गुप्तचर अहवालात व्यक्त करण्यात आला आहे.
या संभाव्य धोक्याचे स्वरूप कसे असू शकते, याबद्दल लिथुआनियाच्या संरक्षण मंत्रालयातील सूत्रांच्या हवाल्याने महत्त्वाची माहिती समोर आली आहे. रशिया या कारवाईसाठी आपल्या स्वदेशी बनावटीच्या ‘गेर्बेरा’ (Gerbera) या मानवरहित विमानांचा (UAVs / Drones) वापर करू शकतो. आकाराने अवघे २ मीटर लांब आणि सुमारे १८ किलोग्रॅम वजनाचे असलेले हे ड्रोन ४ ते ५ किलोग्रॅमची स्फोटके वाहून नेण्यास सक्षम असतात. सुमारे ६०० किलोमीटरची मारक क्षमता असणारे हे ड्रोन आकाराने लहान असल्यामुळे व्यावसायिक शिपिंग कंटेनरमध्ये सहज लपवले जाऊ शकतात.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : UNGA : संयुक्त राष्ट्र महासभेत हाफिज सईद प्रश्नावरून भारत-पाकिस्तानमध्ये बाचाबाची; पळून गेले गेले शहबाज शरीफ, VIDEO VIRAL
व्यापारी जहाजांवर सामान्य मालवाहतुकीचा भाग भासवून हे ड्रोन समुद्रात आणले जाऊ शकतात आणि तिथून कॅटापुल्टच्या साहाय्याने हवेत प्रक्षेपित केले जाऊ शकतात. या ड्रोनचा मुख्य उद्देश मोठा विध्वंस करणे हा नसून, किनारपट्टीवरील महत्त्वाचे विमानतळ, ऊर्जा केंद्रे किंवा बंदरांच्या कामकाजात तात्पुरता व्यत्यय आणणे, लहान-मोठ्या आगी लावणे आणि युरोपच्या अंतर्गत सुरक्षेला आव्हान देणे हा आहे. या प्रकारामुळे रशियाला थेट जबाबदारी नाकारणे (Plausible Deniability) देखील शक्य होते.
माध्यमांमधील वृत्तानुसार, सीआयएचे संचालक जॉन रॅटक्लिफ यांनी ऑगस्ट महिन्यात मॉस्कोचा अचानक दौरा केला होता. या भेटीदरम्यान आणि त्यानंतर गोळा करण्यात आलेल्या संवेदनशील माहितीच्या आधारे अमेरिकेने ही संभाव्य धोक्याची माहिती आपल्या युरोपीय भागीदारांशी शेअर केली. या माहितीच्या गांभीर्यामुळे युरोपियन देशांच्या राजकीय वर्तुळात मोठी खळबळ उडाली आहे.
विशेषतः फ्रान्समध्ये या धोक्याचे सावट स्पष्टपणे दिसून येत आहे. फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांनी या संभाव्य सायबर, ड्रोन आणि घातपाती धोक्यांवर चर्चा करण्यासाठी देशातील प्रमुख राजकीय नेत्यांसोबत बैठक आयोजित केली आणि महत्त्वपूर्ण पायाभूत सुविधांची सुरक्षा तातडीने वाढवण्याचे निर्देश दिले. दुसरीकडे, इटलीच्या संरक्षण मंत्रालयाने या अहवालांवर बारकाईने लक्ष ठेवले असल्याचे म्हटले असले, तरी त्यांच्या स्तरावर प्रत्यक्ष हल्ल्याची अधिकृत पुष्टी झालेली नाही. त्यामुळे सध्या या अहवालाकडे केवळ एक अत्यंत महत्त्वाचा ‘गुप्तचर इशारा’ म्हणून पाहिले जात आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : US-China Trade War: ‘प्रतिस्पर्धी नाही, भागीदार बना’; शी जिनपिंग यांच्या अमेरिका दौऱ्यामुळे व्यापार करार दोन महिने पुढे
येत्या काही महिन्यांत युरोपीय देशांमध्ये राजकीय निवडणुका आणि इतर महत्त्वाच्या घडामोडी होणार आहेत. अशा वेळी पर्यटन आणि आर्थिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या भूमध्य सागरी क्षेत्राला लक्ष्य करून जनतेमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण करण्याचा प्रयत्न होऊ शकतो, असा तज्ज्ञांचा अंदाज आहे. थेट युद्ध न करता ‘ग्रे-झोन’ कारवायांद्वारे युरोपियन युनियन आणि नाटोच्या सुरक्षेला सुरुंग लावण्याची रशियाची ही खेळी मानली जात आहे. सध्या कोणत्याही प्रत्यक्ष हल्ल्याची अधिकृत घोषणा झाली नसली, तरी या इशाऱ्यामुळे पाश्चात्य जगातील सर्वच सुरक्षा यंत्रणा अत्यंत सतर्क मोडवर आल्या आहेत.
