रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
US-China Trade War: 'प्रतिस्पर्धी नाही, भागीदार बना'; शी जिनपिंग यांच्या अमेरिका दौऱ्यामुळे व्यापार करार दोन महिने पुढे ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
जगातील दोन सर्वात मोठ्या अर्थव्यवस्था असलेल्या अमेरिका आणि चीन (US-China Trade War) यांच्यातील दीर्घकालीन व्यापार युद्धाबाबत एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण घडामोड समोर आली आहे. दोन्ही देशांनी परस्पर सहमतीने त्यांचा चालू असलेला व्यापारी युद्धविराम (Trade Truce) १० जानेवारी २०२७ पर्यंत पुढे ढकलण्याचा निर्णय घेतला आहे. या निर्णयामुळे मूळतः १० नोव्हेंबर रोजी संपणारी अंतिम मुदत आता दोन महिन्यांनी वाढली असून, दोन्ही देशांना इतर महत्त्वाच्या आर्थिक आणि धोरणात्मक मुद्द्यांवर व्यापक चर्चा करण्यासाठी अतिरिक्त वेळ मिळाला आहे.
अमेरिकेचे अर्थमंत्री (ट्रेझरी सेक्रेटरी) स्कॉट बेसेंट यांनी २३ सप्टेंबर रोजी चीनचे उपपंतप्रधान हे लिफेंग यांच्यासोबत झालेल्या अत्यंत उच्चस्तरीय आणि सकारात्मक चर्चेनंतर या निर्णयाची अधिकृत घोषणा केली. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प वॉशिंग्टनमध्ये चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांचे यजमानपद भूषवण्याच्या तयारीत असतानाच हा निर्णय जाहीर करण्यात आल्यामुळे याला आंतरराष्ट्रीय राजकारणात आणि अर्थकारणात मोठे महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
स्कॉट बेसेंट आणि हे लिफेंग यांच्यातील निर्णायक बैठक
अमेरिकेचे अर्थमंत्री स्कॉट बेसेंट आणि चीनचे उपपंतप्रधान हे लिफेंग यांच्यात पार पडलेल्या बैठकीत दोन्ही देशांमधील आर्थिक संबंध पूर्ववत करण्यावर भर देण्यात आला. मूळ करारानुसार १० नोव्हेंबर रोजी संपणारा युद्धविराम आता १० जानेवारी २०२७ पर्यंत वाढवण्यात आला आहे. बेसेंट यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, चर्चेदरम्यान दोन्ही देशांनी छोट्या-मोठ्या अल्पकालीन करारांऐवजी एका व्यापक आणि दीर्घकालीन आर्थिक कराराच्या शक्यतेवर गांभीर्याने विचार केला. मात्र, जानेवारी २०२७ पर्यंत असा मोठा करार पूर्णत्वास जाईल की नाही, हे त्यांनी अद्याप स्पष्ट केलेले नाही.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Benjamin Netanyahu UN : ‘गाझामधील नरसंहाराचा आरोप म्हणजे शतकातील सर्वात मोठे खोटे’; संयुक्त राष्ट्रांत नेतान्याहूंचा रोखठोक हल्ला
सोयाबीन खरेदी आणि कृषी उत्पादनांवरून मतभेद कायम
या महत्त्वपूर्ण चर्चेदरम्यान अमेरिकेकडून कृषी उत्पादने खरेदी करण्याच्या चीनच्या वचनबद्धतेचा मुद्दा विशेषत्वाने लावून धरण्यात आला. अमेरिकेच्या अर्थमंत्र्यांनी स्पष्ट केले की, २५ दशलक्ष टन सोयाबीन खरेदी करण्याच्या आपल्या जुन्या आश्वासनाची पूर्तता करण्याच्या दिशेने चीन सकारात्मक प्रगती करत आहे.
तथापि, अमेरिकेच्या इतर कृषी उत्पादनांच्या खरेदीशी संबंधित असलेल्या वेगळ्या कराराबाबत अजूनही दोन्ही महासत्तांमध्ये काही प्रमाणात मतभेद कायम आहेत. या पार्श्वभूमीवर, युद्धविराम वाढवला गेला असला तरी येत्या काळात दोन्ही देशांतील कृषी आणि व्यापारी वाटाघाटी अधिक तीव्र होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि आगामी APEC शिखर परिषद
अमेरिका आणि चीन यांच्यातील ही चर्चा केवळ पारंपरिक व्यापारापुरती मर्यादित राहिलेली नाही. दोन्ही देशांनी भविष्यातील तंत्रज्ञान, विशेषतः कृत्रिम बुद्धिमत्तेशी (AI) संबंधित गंभीर मुद्द्यांवर औपचारिक संवाद यंत्रणा उभारण्यावर सहमती दर्शवली आहे. एआयशी संबंधित कोणतीही आपत्कालीन किंवा सुरक्षात्मक घटना घडल्यास दोन्ही देशांमध्ये त्वरित संपर्कासाठी एक विशेष संवाद प्रणाली स्थापित करण्याच्या शक्यतेवर स्कॉट बेसेंट यांनी भर दिला. याशिवाय, नोव्हेंबरमध्ये चीनमधील शेन्झेन येथे होणाऱ्या बहुप्रतिक्षित ‘एपेक’ (APEC) शिखर परिषदेच्या अजेंड्यावरही उभय नेत्यांमध्ये सविस्तर चर्चा झाली.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : PTI Protest : इस्लामाबादमध्ये होणार अंतर्गत महायुद्ध! आसिम मुनीर यांनी उभ्या केल्या कंटेनरच्या भिंती; इम्रान समर्थक बुलडोझरसह सज्ज
शी जिनपिंग यांचा स्थिर संबंधांवर भर
अमेरिकेत आगमन झाल्यावर चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांनी दोन्ही देशांमधील संबंध स्थिर ठेवण्याच्या आवश्यकतेवर विशेष भर दिला. “अमेरिका आणि चीनने एकमेकांचे प्रतिस्पर्धी न बनता भागीदार म्हणून काम केले पाहिजे,” असे प्रतिपादन शी जिनपिंग यांनी केले.
व्यापार युद्धविरामाच्या या मुदतवाढीमुळे वॉशिंग्टन आणि बीजिंग या दोघांनाही आर्थिक मतभेद मिटवण्यासाठी मोकळा श्वास घेता येणार आहे. आगामी काळात ट्रम्प आणि शी जिनपिंग यांच्यातील प्रत्यक्ष भेटीदरम्यान व्यापार, राष्ट्रीय सुरक्षा, तंत्रज्ञान, एआय आणि जागतिक आर्थिक स्थैर्य यांसारख्या अत्यंत कळीच्या मुद्द्यांवर जगाचे लक्ष लागून राहणार आहे.
