भारताला धक्का! इराणहून येणारा ६ लाख बॅरल तेलाचा टँकर अचानक चीनकडे वळाला; काय आहे प्रकरण?

Iran oil tanker route diversion : इराणकडून भारताकडे येणार जहाज पिंग शुन तेल टँकर अचानक चीनच्या दिशेने वळाला आहे. यामुळे भारतीय तेल व्यापारात मोठी खळबळ उडाली आहे. नेमकं काय प्रकरण आहे जाणून घेऊ.

• भारताला धक्का
• इराणहून येणारा तेलाचा टँकर अचानक चीनकडे वळाला
• काय आहे प्रकरण?

Iran oil tanker route diversion : नवी दिल्ली/तेहरान : मध्यपूर्वेतील तणाव दिवसेंदिवस वाढतच चालला आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांच्या ४८ तासांच्या अल्टीमेटमनंतर तर युद्धाचे ढग अधिक गडद झाले आहेत. याच तणावाच्या पार्श्वभूमीवर जागतिक तेल बाजारात मोठी खळबळ उडाली आहे. इराणहून सुमारे ६ लाख बॅरल कच्चे तेल घेऊन भारताच्या दिशेने येत असलेल्या पिंग शुन महाकाय टँकरचा मार्ग अचानक बदलला आहे. पिंग शुन अचानक चीन(China) च्या दिशेने रवाना झाला आहे. या अनपेक्षित वळणामुळे भारताला मोठा धक्का बसला आहे. भारतीय तेल शुद्धीकरण क्षेत्रात आणि व्यापारी वर्तुळात अनेक प्रश्न उपस्थित केले जात आहे.

US Iran War : फक्त ४८ तास…! ट्रम्प यांचा इराणला अंतिम इशारा; जगाची धाकधूक वाढली, आता युद्ध अटळ?

नेमकं काय आहे प्रकरण?

शिप ट्रॅकिंग फर्म केप्लरने दिलेल्या माहितीनुसार, पिंग शुन टँकर इराणच्या खार्ग बेटावरुन कच्चा तेल घेऊन भारताच्या गुजरातमधीन वडीनार बंदराकडे रवाना झाला होता. २ एप्रिलपर्यंत हा टँकर वडीनारला पोहोचण्याचे संकेत मिळाले होते. परंतु याच रात्री जहाजाने यु-टर्न घेतला आणि ते चीनच्या डोंगियंग बंदराच्या दिशेने वळाले.

काय आहे कारण?

तज्ज्ञांच्या यामागे काही महत्त्वाची कारणे असू शकतात. 

• केप्लरचे रिफायनिंग मॅनेर सुमित रितोलिया यांच्या माहितीनुसार, हा वाद पेमेंटशी संबंधित असावा. इराणसोबतच्या व्यापारात काही
• बँकिंग निर्बंधामुळे व्यावहाराच्या अटी अत्यंत गुंतागुतींच्या आहेत.
• इराणने स्ट्रेट ऑफ होर्मुझवरील नाकेबंदी कडक केली आहे. चीन वगळता इतर देशांसाठी इराणकडून तेल आयात करताना केवळ वाहतूकच नाही, तर अनेक अटी इतर देशांना पूर्ण कराव्या लागत आहे.इराणच्या एकूण तेल निर्यातीपैकी तब्बल ९०% हिस्सा चीनला जातो.
• तसेच ट्रम्प यांनी लावलेले निर्बंध अमेरिकेने काही काळासाठी कमी केले असले तर प्रतिबंधित टँकर्सना पकडले जाण्याची भीती आहे. यामुळेच पिंग शुन जहाजाने मार्ग बदलला असल्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली.

भारताने २०१९ पासून इराणकडून अधिकृत तेल खरेदी बंद केली होती. परंतु अलीकडच्या सवलतींमुळे भारतीय रिफायनर्सने पुन्हा एकदा इराणच्या तेल व्यापारात रस दाखवला आहे. हा टँकर नेमका कोणत्या भारतीय कंपनीने मागवला होता हे स्पष्ट नाही. पेमेंटचा वाद सुटला तर हे जहाज पुन्हा भारताकडे वळू शकते. सध्याची युद्धजन्य परिस्थिती पाहता भारतासाठी तेल पुरवाठ अत्यंत महत्त्वाच आहे. परंतु जहाज चीनकडे मिळाल्याने परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची झाली आहे.

US Iran War : ट्रम्प यांच्या धमकीवर इराणचा पलटवार; Nuclear Attack ची धमकी, खाडी देश धोक्यात?