Iran-US War : ‘युद्ध थांबवा, आम्ही 48 तासांत होर्मुझ उघडू, नाहीतर विनाश होईल…’; इराणचा अमेरिकेला अंतिम इशारा

Iran-US War : इराणने अमेरिकेला दोन दिवसांच्या युद्धविरामाचा प्रस्ताव दिला आहे. परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची म्हणाले की, जर अमेरिकेने युद्ध समाप्त करण्याच्या अटी मान्य केल्या, तर ते होर्मुझची सामुद्रधुनी खुली करतील, अन्यथा मोठ्या हल्ल्यासाठी तयार राहावे लागेल.

• इराणचा ४८ तासांचा अल्टिमेटम
• अमेरिकेतील निवडणुकांनंतर शांतता चर्चा ठप्प
• वाटाघाटी आणि अमेरिकेची भूमिका

मध्य पूर्वेतील तणाव (Iran-US War) आता एका नव्या आणि अत्यंत निर्णायक टप्प्यावर पोहोचला आहे. इराणने अमेरिकेसमोर दोन दिवसांचा युद्धविरामाचा प्रस्ताव ठेवत थेट इशारा दिला आहे की, जर अमेरिकेने युद्ध संपवण्याच्या सर्व अटी मान्य केल्या, तर ते जगप्रसिद्ध आणि अत्यंत मोलाची ‘होर्मुझची सामुद्रधुनी’ (Strait of Hormuz) खुली करतील. अन्यथा, अमेरिकन सैन्याला एका विनाशकारी आणि मोठ्या लष्करी हल्ल्याचा सामना करावा लागेल. इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांच्या या धक्कादायक विधानामुळे संपूर्ण जगाच्या नजरा आता वॉशिंग्टन आणि व्हाईट हाऊसच्या पुढील पावलाकडे लागल्या आहेत.

 इराणच्या परराष्ट्र मंत्र्यांचे X वर वक्तव्य आणि व्हाईट हाऊसला थेट आव्हान

इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी रविवारी इराणच्या सरकारी माध्यम ‘IRNA’ ला दिलेल्या विशेष मुलाखतीनंतर सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘X’ वर आपली भूमिका ठामपणे मांडली. त्यांनी स्पष्ट केले की इराणचा २ दिवसांचा प्रस्ताव अजूनही कायम आहे.

अराघची यांनी X वर लिहिले, “अमेरिकन मतदारांनी मध्यावधी निवडणुकांमध्ये आपला कौल दिला आहे. आता व्हाईट हाऊसला ठरवायचे आहे की त्यांना कोणता मार्ग निवडायचा आहे. जर अमेरिकेने सर्व आघाड्यांवर युद्ध समाप्त करण्याच्या आमच्या अटी स्वीकारल्या तर त्याचा सकारात्मक परिणाम जगाला दिसेल. पण जर त्यांनी युद्धाचा मार्ग निवडला, तर आमच्या पूर्णपणे सज्ज असलेल्या सैन्याच्या भयानक हल्ल्याला सामोरे जाण्यासाठी तयार राहा.”

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Jensen Huang: टेक विश्वात खळबळ! Nvidia CEO अडकले चिनी गुप्तहेरगिरीच्या जाळ्यात; अब्जावधी डॉलर्सची चिप खरेदी करून अमेरिकेची…

 मध्यावधी निवडणुकांचे निकाल आणि शांतता चर्चेतील गतिरोध

इराणचे परराष्ट्र मंत्री अराघची यांनी पुढे सांगितले की, अमेरिकेत मध्यावधी निवडणुका पार पडल्यानंतर दोन्ही देशांमधील शांतता चर्चेत मोठी रुकावट आली आहे. मध्यस्थी करणाऱ्या तिसऱ्या देशांच्या प्रतिनिधींची ये-जा देखील पूर्णपणे थांबली आहे. निवडणुकीच्या निकालांमुळे अमेरिकन प्रशासनामध्ये राजकीय गोंधळ निर्माण झाला आहे.

इराणने स्पष्ट केले आहे की त्यांनी आपल्या सैन्याच्या सर्व कमतरता दूर केल्या असून नवीन अत्याधुनिक शस्त्रांची चाचणी घेतली आहे. अमेरिका राजनैतिक मार्ग निवडते की लष्करी कारवाई, इराण दोन्ही परिस्थितींसाठी पूर्ण तयारीत असल्याचा दावा त्यांनी केला.

 इराणच्या मागण्या ‘हास्यास्पद आणि अस्वीकार्य’

इराणच्या या अल्टिमेटमवर अमेरिकेकडूनही तितकीच तीव्र प्रतिक्रिया उमटली आहे. अमेरिकेचे परराष्ट्र सचिव मार्को रुबियो यांनी फ्लोरिडामध्ये पत्रकारांशी बोलताना इराणचा प्रस्ताव धुडकावून लावला. फ्रान्समध्ये आयोजित जी-७ (G-7) बैठकीसाठी रवाना होण्यापूर्वी रुबियो यांनी स्पष्ट केले की, इराणच्या मागण्या कोणत्याही परिस्थितीत स्वीकारल्या जाऊ शकत नाहीत.

रुबियो म्हणाले की, जगात अनेक मध्यस्थ देश दोन्ही राष्ट्रांमध्ये शांतता निर्माण करण्याचा प्रयत्न करत आहेत, परंतु सध्या कोणत्याही कराराची शक्यता दिसत नाही. राष्ट्रपती डोनाल्ड ट्रम्प यांना हा वाद राजनैतिक मार्गाने सोडवायचा आहे, मात्र इराण ज्या अटी घालत आहे त्या पूर्णपणे अव्यवहार्य आणि हास्यास्पद आहेत.

 ट्रम्प यांचे वक्तव्य आणि अमेरिकेची लष्करी तयारी

दुसऱ्या बाजूला, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ‘सीएनएन’ (CNN) ला दिलेल्या मुलाखतीत सांगितले की, जर शांतता वाटाघाटी योग्य दिशेने पुढे सरकल्या, तर इराणवर पुन्हा एकदा क्षेपणास्त्र किंवा लष्करी हल्ला करण्याची आवश्यकता भासणार नाही. हे सर्व इराण एका मजबूत आणि कायदेशीर करारावर स्वाक्षरी करतो की नाही यावर अवलंबून आहे.

ट्रम्प यांनी इराणच्या अर्थव्यवस्थेवर टीका करताना सांगितले की इराणमध्ये सध्या ३०१% ची प्रचंड महागाई आहे आणि ते लष्करी व आर्थिकदृष्ट्या अत्यंत कमकुवत झाले आहेत. जर गरज पडली, तर अमेरिकन सैन्य इराणला पूर्णपणे नष्ट करू शकते. अमेरिकन सैन्य कोणत्याही क्षणी इराणवर मोठा हल्ला करण्यासाठी सज्ज आहे आणि अमेरिका पूर्वीपेक्षा अधिक शक्तिशाली शस्त्रे तयार करत असल्याचे ट्रम्प यांनी नमूद केले.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Donald Trump: ‘मला नरकात जायचे नाही, मी धार्मिक व्यक्ती आहे…’; डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या एका मुलाखतीमुळे जगभरात चर्चांना उधाण

कतारमार्फत अण्वस्त्र कराराचा प्रस्ताव आणि पुढील घडामोडी

अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुकांमध्ये रिपब्लिकन पक्षाला बसलेल्या फटक्यानंतर ट्रम्प प्रशासनाने युद्धावर काहीशी मवाळ भूमिका घेतल्याचे दिसते. उपराष्ट्रपती जे.डी. व्हान्स यांनी देखील निवडणुकीतील पराभवाला इराण युद्धामुळे अमेरिकन नागरिकांवर पडलेल्या आर्थिक प्रभावाला जबाबदार धरले होते. ट्रम्प यांनीही या गोष्टीचा स्वीकार केला असला, तरी राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी लष्करी कारवाईचा अधिकार राखून ठेवला आहे.

दरम्यान, इराणने आपल्या अणुकार्यक्रमासंदर्भात कतारच्या मध्यस्थीने अमेरिकेला एक गोपनीय प्रस्ताव पाठवला आहे. वृत्तानुसार, शांतता चर्चा पुन्हा सुरू करण्यासाठी इराणने ७ प्रमुख अटी ठेवल्या आहेत. परंतु सध्याच्या परिस्थितीत दोन्ही देशांमध्ये एकमत होणे कठीण दिसत असून, होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद झाल्यास जागतिक खनिज तेलाच्या पुरवठ्यावर आणि अर्थव्यवस्थेवर याचा भीषण परिणाम होण्याची शक्यता आहे.