
kyoto university develops buddharoid ai spiritual monk robot japan
Buddharoid robot Kyoto University Japan : तंत्रज्ञानाच्या बाबतीत जपान (Japan) नेहमीच जगाच्या दोन पावले पुढे असतो. पण आता जपानी शास्त्रज्ञांनी विज्ञानाला थेट अध्यात्माशी जोडले आहे. जपानमधील क्योटो विद्यापीठातील संशोधकांनी ‘बुद्धरॉइड’ (Buddharoid) नावाचा एक हायटेक रोबोट तयार केला असून तो चक्क बौद्ध भिक्षूंप्रमाणे लोकांना आध्यात्मिक मार्गदर्शन करणार आहे. विज्ञान आणि श्रद्धेचा हा संगम केवळ जपानमध्येच नाही, तर संपूर्ण जगात चर्चेचा विषय ठरला आहे.
क्योटो विद्यापीठातील ‘एआय मंक रिसर्च युनिट’ (AI Monk Research) अंतर्गत हा रोबोट विकसित करण्यात आला आहे. संशोधनाचे नेतृत्व करणारे प्राध्यापक सेजी कुमागाई यांच्या मते, बुद्धरॉइड केवळ यंत्र नाही, तर तो धार्मिक स्थळांवर आपली उपस्थिती जाणवून देणारा एक ‘यांत्रिक संत’ आहे. हा रोबोट धार्मिक विधींमध्ये सक्रिय सहभाग घेऊ शकतो आणि लोकांशी संवाद साधून त्यांच्या शंकांचे निरसन करू शकतो.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Trump 2026: मैत्री की गळ्याचा फास? डोनाल्ड ट्रम्प यांनी पुन्हा काढली पाकिस्तानची लायकी; ‘या’ एका विधानाने जागतिक स्तरावर फजिती
बौद्ध धर्मातील अनेक ग्रंथ अत्यंत गूढ आणि समजण्यास कठीण आहेत. बुद्धरॉइडला या कठीण भागांचे विशेष प्रशिक्षण देण्यात आले आहे. विद्यापीठाच्या दाव्यानुसार, हा रोबोट अशा संवेदनशील प्रश्नांची उत्तरे देऊ शकतो जे विचारताना लोक अनेकदा मानवी भिक्षूंसमोर कचरतात. मनात दाटलेली भीती, नैराश्य किंवा आयुष्यातील संकटे यावर हा ‘एआय भिक्षू’ बौद्ध तत्त्वज्ञानाच्या आधारे अचूक उपाय सुचवतो.
बुद्धरॉइडचा बाह्य देह चिनी बनावटीच्या ‘युनिट्री जी१’ (Unitree G1) या ह्युमनॉइड रोबोटवर आधारित आहे. मात्र, त्याचा खरा आत्मा म्हणजे ‘बुद्धबॉटप्लस’ (Buddhabot Plus) नावाचे एआय मॉडेल. हे मॉडेल ओपन एआय (OpenAI) आणि इतर प्रगत तंत्रज्ञानाचा वापर करून तयार करण्यात आले आहे. एका मीडिया प्रात्यक्षिकादरम्यान, राखाडी रंगाच्या झग्यात आलेल्या या रोबोटने आपल्या हालचालींनी सर्वांना मंत्रमुग्ध केले.
एका विशेष कार्यक्रमात बुद्धरॉइडने पत्रकारांच्या प्रश्नांना उत्तरे दिली. जेव्हा एका पत्रकाराने त्याला स्वतःच्या चिंतेबद्दल विचारले, तेव्हा रोबोटने अतिशय संथ आणि खोल आवाजात उत्तर दिले, “घाई करू नका, मन शांत ठेवा. बौद्ध धर्म आपल्याला विचारांच्या मागे धावायला नाही, तर विचारांना शांत करायला शिकवतो.” रोबोटचा हा मानवी आणि प्रेमळ संवाद पाहून तंत्रज्ञान आणि मानवी संवेदनांमधील अंतर कमी होत असल्याचे जाणवले.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : UK Election: ब्रिटनच्या निवडणुकीत PM मोदींच्या फोटोवरून राडा; ‘ग्रीन पार्टी’वर गंभीर आरोप; हिंदू-मुस्लिम ध्रुवीकरणाचा प्रयत्न?
जपानमध्ये सध्या तरुणाईचा कल धर्माकडे कमी होत असून मानवी भिक्षूंची मोठी कमतरता भासत आहे. अशा परिस्थितीत बुद्धरॉइड हे एक क्रांतिकारी पाऊल ठरू शकते. मंदिरामधील रोजची प्रार्थना असो किंवा अंत्यविधींचे विधी, हे रोबोट भविष्यात सर्व काही हाताळू शकतील. क्योटो विद्यापीठाचा हा प्रयोग केवळ जपानपुरता मर्यादित नसून, संपूर्ण जगाला तंत्रज्ञानाद्वारे मनाची शांती कशी मिळवता येईल, याचा मार्ग दाखवणारा आहे.
Ans: हा रोबोट बौद्ध ग्रंथांचा अर्थ सांगतो, लोकांना आध्यात्मिक सल्ला देतो आणि त्यांच्या मानसिक समस्या सोडवण्यासाठी संवाद साधतो.
Ans: यामध्ये 'बुद्धबॉटप्लस' नावाचे प्रगत एआय मॉडेल वापरले असून, त्याचा देह चिनी बनावटीच्या 'युनिट्री जी१' रोबोटचा आहे.
Ans: जपानमध्ये भिक्षूंची कमतरता असल्याने, भविष्यात मंदिरांमधील रोजचे विधी आणि मार्गदर्शनासाठी या रोबोटची मदत घेतली जाऊ शकते.