मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
देशभक्त की देशद्रोही? ज्याने इस्रायलची 'न्यूक्लियर' गुपितं जगाला विकली, त्या वानुनूचा 'मोसाद'ने कसा केला गेम? वाचा थरारक सत्य! ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Mordechai Vanunu Mossad Story : जगातील सर्वात खतरनाक गुप्तचर संस्था म्हणून ‘मोसाद'( Israel Mossad) चे नाव घेतले जाते. मोसाद आपल्या शत्रूला जगाच्या पाठीवर कुठूनही शोधून काढते आणि संपवते. अशीच एक थरारक सत्यकथा आहे मोर्दखाई वानुनू यांची. वानुनू हे इस्रायलच्या ‘दिमोना’ अणुसुविधेमध्ये तंत्रज्ञ म्हणून काम करत होते. पण त्यांनी जे केलं, त्याने इस्रायलच्या पायाखालची जमीन सरकली. त्यांनी इस्रायलच्या अत्यंत गुप्त अशा अणुशस्त्र कार्यक्रमाचा पर्दाफाश केला आणि तेव्हापासून ते मोसादच्या रडारवर आले.
इस्रायलच्या नेगेव वाळवंटात ‘दिमोना’ नावाचे एक शहर आहे. येथेच इस्रायलची मुख्य अणुसुविधा आहे. इस्रायलने आजपर्यंत कधीही अधिकृतपणे मान्य केलेलं नाही की त्यांच्याकडे अणुबॉम्ब आहेत. पण १९८६ मध्ये वानुनू यांनी ५० हून अधिक छायाचित्रे आणि सविस्तर माहिती लंडनच्या ‘संडे टाइम्स’ला दिली. या पुराव्यांवरून सिद्ध झालं की इस्रायलकडे केवळ अणुशस्त्रे नाहीत, तर ते जगातील सहावी मोठी आण्विक शक्ती आहे. स्टॉकहोम इंटरनॅशनल पीस रिसर्च इन्स्टिट्यूट (SIPRI) नुसार, आज इस्रायलकडे अंदाजे ९० अण्वस्त्रे आहेत.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Israel Iran War : इराणने मध्यरात्री केला इस्रायलवर हल्ला; जेरुसलेम आणि वेस्ट बँकवर डागली ‘क्लस्टर’ क्षेपणास्त्रे, परिसरात घबराट
जेव्हा वानुनू यांनी माहिती उघड केली, तेव्हा ते लंडनमध्ये लपून बसले होते. ब्रिटिश भूमीवरून त्यांना उचलणे मोसादला राजनैतिक दृष्ट्या कठीण होते. म्हणूनच मोसादने ‘हनी ट्रॅप’चा वापर केला. ‘शेरिल’ नावाच्या एका महिला मोसाद एजंटने लंडनच्या रस्त्यावर वानुनूची भेट घेतली आणि त्यांना आपल्या प्रेमाच्या जाळ्यात ओढले. तिने वानुनूंना सुट्टी घालवण्यासाठी इटलीची राजधानी रोममध्ये येण्यास तयार केले. रोममध्ये पोहोचताच मोसादच्या पथकाने वानुनूला पकडले, गुंगीचे औषध दिले आणि एका जहाजातून गुप्तपणे इस्रायलला नेले.
“Did you know Israel hunted down their own citizen for revealing the truth about their nuclear weapons?” The Mordechai Vanunu Story: pic.twitter.com/4bUoP3crDB — Henri Fjord (@henri_fjord) January 18, 2026
credit – social media and Twitter
इस्रायलमध्ये वानुनू यांच्यावर बंद खोलीत खटला चालवण्यात आला. त्यांना १८ वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा झाली, त्यापैकी ११ वर्षे त्यांनी एकांतवासात (Solitary Confinement) काढली. २००४ मध्ये त्यांची सुटका झाली, पण ती केवळ नावापुरतीच होती. त्यांना आजही परदेशी पत्रकारांशी बोलण्यास, परदेशात जाण्यास किंवा इंटरनेट वापरण्यास मनाई आहे. इस्रायल सरकारचा दावा आहे की, वानुनू यांच्याकडे अजूनही काही गुप्त माहिती असू शकते जी देशाच्या सुरक्षेसाठी घातक आहे.
इस्रायलमध्ये वानुनू यांना ‘देशद्रोही’ मानले जात असले तरी, आंतरराष्ट्रीय स्तरावर त्यांना एक धाडसी ‘व्हिस्लब्लोअर’ (माहिती उघड करणारा) मानले जाते. अण्वस्त्रमुक्तीसाठी त्यांनी दिलेल्या योगदानाबद्दल त्यांना ‘राईट लाइव्हलीहूड’ पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे. त्यांनी ख्रिश्चन धर्म स्वीकारल्यामुळे आणि इस्रायलच्या धोरणांना विरोध केल्यामुळे त्यांच्यावर होणारा अन्याय अधिक वाढला, असाही एक मतप्रवाह आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : World War III: युद्ध आर्क्टिकमध्ये! इराण USच्या शत्रूसोबत करणार हातमिळवणी; ‘या’ एका प्रस्तावाने ट्रम्पच्या स्वप्नांना लागणार ग्रहण
नुकताच इराणने इस्रायलच्या दिमोना शहरावर क्षेपणास्त्र हल्ला केल्याच्या बातम्या आल्या आहेत. दिमोना हे शहर इस्रायलसाठी किती संवेदनशील आहे, हे वानुनू यांच्या प्रकरणावरून स्पष्ट होते. वानुनू आजही जेरुसलेममध्ये निर्बंधाखाली जीवन जगत आहेत, पण त्यांनी ३० वर्षांपूर्वी जे गुपित उघड केलं, त्याने जगाचा इस्रायलकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन कायमचा बदलला.
Ans: मोर्दखाई वानुनू हे इस्रायलचे माजी अणुतंत्रज्ञ आहेत, ज्यांनी १९८६ मध्ये इस्रायलच्या गुप्त अणुशस्त्र कार्यक्रमाची माहिती जगासमोर उघड केली होती.
Ans: मोसादने 'हनी ट्रॅप'चा वापर करून एका महिला एजंटमार्फत वानुनूला इटलीला बोलावले आणि तिथून अपहरण करून त्यांना इस्रायलला नेले.
Ans: अधिकृतपणे इस्रायलने कधीही हे मान्य केले नाही, पण वानुनू यांनी दिलेल्या पुराव्यांनुसार आणि SIPRI च्या अहवालानुसार इस्रायलकडे सुमारे ९० अण्वस्त्रे आहेत.
