गुरुवार, 5 नोव्हेंबर 2026
India-Nepal Ties: नेपाळमध्ये भारताचे स्वागत; चिनी राजदूत प्रतीक्षेत होते तरी बालेन शाह यांनी सर्वप्रथम घेतली भारतीय राजदूतांची भेट ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
दक्षिण आशियातील भू-राजकीय घडामोडींच्या दृष्टीने एक अत्यंत महत्त्वाची आणि रणनीतिक बातमी समोर आली आहे. नेपाळचे पंतप्रधान बालेन शाह (Balen Shah) यांनी चार महिन्यांपूर्वी सत्तेवर आल्यानंतर स्वतः लादून घेतलेला एक कडक नियम बाजूला ठेवत थेट परदेशी राजदूतांशी समोरासमोर (One-on-One) चर्चा करण्यास सुरुवात केली आहे. विशेष म्हणजे, या नव्या राजनैतिक संवादाची सुरुवात करताना पंतप्रधान शाह यांनी चिनी किंवा अमेरिकन राजदूतांना मागे टाकत सर्वात आधी भारताचे राजदूत नवीन श्रीवास्तव यांची भेट घेतली आहे. काठमांडू येथील सिंह दरबारमधील पंतप्रधान आणि मंत्रिमंडळ कार्यालयात ही महत्त्वपूर्ण बैठक पार पडली.
पंतप्रधान बालेन शाह यांनी सुमारे चार महिन्यांपूर्वी पदभार स्वीकारल्यापासून कोणत्याही परदेशी राजदूतासोबत वैयक्तिक पातळीवर किंवा बंद दाराआड भेट न घेण्याची कठोर भूमिका घेतली होती. राजनैतिक संबंधांमध्ये पारदर्शकता राखण्यासाठी ते केवळ सामूहिक किंवा गटचर्चेला प्राधान्य देत असत. यामुळे यापूर्वी त्यांनी अमेरिकेचे राजदूत सर्जिओ गोर किंवा भारताचे परराष्ट्र सचिव विक्रम मिस्री यांच्यासारख्या उच्चपदस्थ अधिकाऱ्यांशीही वैयक्तिक भेट टाळली होती. मात्र, आता त्यांनी आपल्या या धोरणात स्पष्ट बदल करत थेट आणि थेट राजनैतिक संवादाचा (Direct Diplomacy) मार्ग स्वीकारला आहे.
सिंह दरबार येथे झालेल्या या सदिच्छा भेटीदरम्यान भारत आणि नेपाळ यांच्यातील द्विपक्षीय संबंधांच्या विविध पैलूंवर अत्यंत सखोल चर्चा झाली. दोन्ही देशांमधील परस्पर मैत्री, सामायिक हितसंबंध, आर्थिक आणि भौतिक विकासातील भागीदारी तसेच सुरू असलेल्या विविध विकास प्रकल्पांवर सकारात्मक चर्चा झाली. भारतीय राजदूत नवीन श्रीवास्तव यांनी पंतप्रधान बालेन शाह यांना पदभाराबद्दल अभिनंदन करत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या वतीने हार्दिक शुभेच्छा आणि शुभेच्छा संदेश सुपूर्द केला. यासोबतच भारत-नेपाळचे मैत्रीपूर्ण संबंध अधिक मजबूत करण्यासाठी भारत पूर्णपणे वचनबद्ध असल्याचे त्यांनी आवर्जून नमूद केले.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : US-Iran: जागतिक महासत्तांमध्ये सत्तानाट्य! इराण-अमेरिकेत सत्ता केंद्रस्थानी नवे चेहरे; मोहसेन रझाई अन् विल शार्फ महत्वाच्या पदांवर
भारतीय राजदूतांच्या या भूमिकेला प्रतिसाद देताना पंतप्रधान बालेन शाह यांनीही दोन्ही शेजारी देशांमधील शतकानुशतके असलेले ऐतिहासिक, सांस्कृतिक आणि भौगोलिक संबंध अधिक दृढ करण्याच्या गरजेवर भर दिला. सामायिक हिताच्या विविध क्षेत्रांमध्ये दोन्ही देशांनी खांद्याला खांदा लावून एकत्र काम करणे किती महत्त्वाचे आहे, हे त्यांनी अधोरेखित केले.
Naveen Srivastava, Ambassador of India in Nepal, met Prime Minister of Nepal Balen Shah in Kathmandu. He tweets, “Conveyed warm greetings from Prime Minister Modi. Had an engaging & productive exchange of views on further deepening robust, multi-faceted India- Nepal partnership” pic.twitter.com/USsiFbafl3 — ANI (@ANI) August 10, 2026
credit – social media and Twitter
बैठकीनंतर प्रसारमाध्यमांशी बोलताना भारतीय राजदूत नवीन श्रीवास्तव यांनी सांगितले, “आज नेपाळचे माननीय पंतप्रधान बालेन शाह यांची भेट घेऊन चर्चा करण्याची संधी मिळाली, हा माझा सन्मान आहे. मी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या वतीने त्यांना शुभेच्छा दिल्या. भारत आणि नेपाळ यांच्यातील बहुआयामी आणि मजबूत भागीदारीला एका नव्या उंचीवर नेण्यासाठी आमची ही भेट अत्यंत अर्थपूर्ण आणि फलदायी ठरली आहे.”
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Russia-India Railway corridor: रशिया ते भारत जमिनीवरून जोडला जाणार व्यापार; पाकिस्तानसह ‘या’ 5 देशांमधून धावणार रेल्वे
आंतरराष्ट्रीय राजकारणात आणि कूटनीतीमध्ये कोणाला प्रथम भेट दिली जाते किंवा कोणाला प्राधान्य दिले जाते, या शिष्टाचाराला अत्यंत गंभीर आणि मोठा अर्थ असतो. बालेन शाह यांनी आपल्या वैयक्तिक भेटींच्या सत्राची सुरुवात भारतीय राजदूतांपासून केली, यावरून नेपाळच्या परराष्ट्र धोरणात भारताचे स्थान किती महत्त्वपूर्ण आहे, याचे स्पष्ट संकेत जागतिक समुदायाला मिळाले आहेत.
भारतीय राजदूत नवीन श्रीवास्तव यांच्याशी यशस्वी चर्चा पूर्ण झाल्यानंतर, पंतप्रधान बालेन शाह यांनी त्याच दिवशी नंतर चिनी राजदूत झांग माओमिंग यांच्याशी स्वतंत्र वैयक्तिक भेट घेतली. यानंतर पुढील टप्प्यात ते अमेरिकेचे प्रभारी राजदूत स्कॉट अर्बोम यांच्याशीही द्विपक्षीय चर्चा करणार आहेत. चिनी आणि अमेरिकन राजदूतांच्या आधी भारतीय राजदूतांना दिलेले हे प्राधान्य दक्षिण आशियातील भारताच्या वाढत्या प्रभावाची आणि नेपाळ-भारत संबंधांच्या दृढतेची साक्ष देणारे मानले जात आहे.
नेपाळमध्ये नवीन सरकार स्थापन झाल्यानंतर दोन्ही देशांमधील संबंधांविषयी विविध तर्कवितर्क लावले जात होते. मात्र, पंतप्रधान बालेन शाह आणि भारतीय राजदूत यांच्यातील या सकारात्मक आणि पहिल्याच समोरासमोरच्या बैठकीमुळे दोन्ही देशांमधील विकासाचे व सहकार्याचे नवे पर्व सुरू होईल, अशी आशा व्यक्त केली जात आहे.
