War Alert : ताजिक-अफगाण सीमेवर रशियाकडून अति-आधुनिक शस्त्रास्त्रांची तैनाती; आज मॉस्कोमध्ये महत्त्वाची आंतरराष्ट्रीय बैठक

War Alert : रशिया ताजिकिस्तानच्या अफगाणिस्तान सीमेवर सुरक्षेच्या दृष्टीने चिंता व्यक्त करत आहे. मॉस्को ताजिकिस्तानच्या सीमा सुरक्षा दलांना आधुनिक उपकरणे आणि लष्करी मदत पुरवत आहे.

• ताजिक-अफगाण सीमेवर रशियाची लष्करी सज्जता
• CSTO प्रोग्राम आणि २०१ व्या लष्करी तळाची भूमिका
• मॉस्को फॉरमॅटची ८ वी महत्त्वपूर्ण बैठक

मध्य आशियातील (War Alert) वाढत्या सुरक्षेच्या चिंता आणि राजकीय तणावाच्या पार्श्वभूमीवर रशियाने ताजिकिस्तान आणि अफगाणिस्तानच्या १,३०० किलोमीटर लांबीच्या संवेदनशील सीमेवर आपली सुरक्षा व्यवस्था अधिक मजबूत करण्यास सुरुवात केली आहे. अफगाण भूभागातून होणाऱ्या संभाव्य सशस्त्र गटांच्या हालचाली आणि सीमापार घुसखोरी लक्षात घेता, रशियन प्रशासनाने ताजिक सीमा दलाला आधुनिक शस्त्रे, तांत्रिक उपकरणे आणि लष्करी साहाय्य देण्याचा निर्णय घेतला आहे. रशियन परराष्ट्र मंत्रालयाच्या सीआयएस (CIS) व्यवहार विभागाचे संचालक अलेक्झांडर स्टर्निक यांनी यासंदर्भात माहिती देताना स्पष्ट केले की, मॉस्को ताजिक-अफगाण सीमेवरील घडामोडींवर अत्यंत बारकाईने लक्ष ठेवून आहे आणि मध्य आशियाई प्रदेशात स्थिरता राखण्यासाठी ताजिकिस्तानच्या बाजूने खंबीरपणे उभा आहे.

रशियाने अफगाण सीमेवर वाढवली पाळत

ही लष्करी मदत केवळ द्विपक्षीय करारापुरती मर्यादित नसून सामूहिक सुरक्षा करार संघटनेच्या (CSTO) पंचवार्षिक कार्यक्रमाचा एक मुख्य भाग आहे. २०२४ मध्ये मंजूर करण्यात आलेल्या या विशेष कार्यक्रमांतर्गत ताजिक सीमा सुरक्षा दलाची क्षमता वाढवणे, पाळत ठेवणाऱ्या आधुनिक सिस्टीम्स बसवणे आणि रसद पुरवठा सुधारणे यावर भर दिला जात आहे. ऑगस्टमध्ये सीमेवर घडलेल्या गोळीबार आणि घुसखोरीच्या घटनांनंतर या मदतीला गती देण्यात आली असून, CSTO च्या योजनेनुसार लष्करी उपकरणांची पहिली मोठी खेप २०२६ च्या हिवाळ्यात सीमेवर दाखल होणे अपेक्षित आहे. या संपूर्ण पुरवठ्यात रशिया मध्यवर्ती भूमिका बजावत आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Trump SIF: AI महासंग्रामाला सुरुवात! एआय वर्चस्वासाठी ट्रम्प यांनी स्थापन केली ‘सुपर इंटेलिजन्स फोर्स’; झाला ‘हा’ मोठा करार

ताजिकिस्तानच्या सुरक्षेसाठी प्राणघातक शस्त्रे तैनात

ताजिकिस्तानमध्ये तैनात असलेला रशियाचा २०१ वा लष्करी तळ (201st Military Base) हा मध्य आशियातील मॉस्कोच्या लष्करी उपस्थितीचा मुख्य कणा मानला जातो. या तळाच्या माध्यमातून ताजिक-अफगाण सीमा सुरक्षित ठेवणे हे रशियाच्या प्रादेशिक सुरक्षा धोरणाचे प्रमुख प्राधान्य राहिले आहे. अफगाणिस्तानमधील अस्थिरतेचा किंवा दहशतवादी संघटनांचा प्रभाव मध्य आशियाई प्रजासत्ताकांमध्ये पसरू नये, यासाठी रशियन सैन्याने ताजिक सीमा सुरक्षा यंत्रणांशी थेट समन्वय साधला आहे.

A Region in Flux: The Afghanistan Moscow Format Aiming for Stability News Analysis – World Affairs 21C: Edited by: Omar SAMAD Oct. 1, 2026 – The eighth round of the Moscow Format consultations on Afghanistan will convene on 5 October, with participation from Afghanistan, Russia, China, India, Iran, Pakistan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan and Uzbekistan, and guest attendance from Belarus and Egypt. Russian Foreign Minister Sergey Lavrov will open the session, and his Afghan counterpart, Amir Khan Muttaqi, now attending as a full member following Russia’s 2025 recognition, will also meet Lavrov separately to discuss bilateral cooperation. This round carries added weight as regional security crises converge, and as Russia seeks to reaffirm diplomatic relevance despite the ongoing war in Ukraine. The Format agenda will most probably focus on regional security concerns, political and economic engagement with Afghanistan, regional counter-terrorism coordination, and joint efforts to curb narcotics trafficking. A joint statement reflecting more thought and less action, based on the agenda items, is expected by the end of the meeting. Evolution of the Format The Moscow Format began in 2017 as a regional track designed to convene Afghanistan’s neighbors and near‑neighbors outside, as a counterweight to Western‑led diplomatic channels. After the Taliban takeover in August 2021, the Format has gradually aimed to adapt to emerging political realities. The October 2021 communiqué emphasized that engagement with the new Afghan rulers had to reflect “facts on the ground” while still pressing for an inclusive government and placing reconstruction responsibility on NATO members and other states that had participated in the Afghan mission for two decades. Subsequent rounds–Moscow in November 2022, Kazan in September 2023, and Moscow again in October 2024—reiterated core demands that included action against all terrorist groups, especially Islamic State (ISIS and affiliates), eradication of narcotics, depoliticized humanitarian aid, release of frozen Afghan assets, and rejection of foreign military bases in Afghanistan or neighboring states. The 2023 Kazan meeting expressed the sharpest concern over political pluralism and restrictions on women and girls, but this language softened as regional engagement deepened. By the seventh meeting in October 2025, the tone shifted significantly. Russia formally recognized the Islamic Emirate, while Kabul’s foreign minister attended as a full participant. The joint statement praised Kabul’s consolidation of authority, counter‑ISKP (local affiliate of ISIS) operations, and a UNODC‑cited 90 percent drop in poppy cultivation since 2022. It also stressed regional connectivity, investment in agriculture and health, and humanitarian aid free of political conditions. A Changing Geopolitical Map The eighth round will meet during heightened volatility across Eurasia and the Middle East. Russia remains deeply absorbed by the Ukraine war, yet the Moscow Format allows it to demonstrate continued convening power and to present itself as a stabilizing actor outside traditional diplomatic or UN-led structures. Iran will participate while under direct military pressure, adding geopolitical weight to discussions on connectivity and security. The most acute tension, however, lies between Afghanistan and Pakistan. Islamabad claims the most recent strikes in Paktya, Kunar and Helmand killed Tehrik‑e‑Taliban Pakistan (TTP) militants, while the Taliban’s Emirate authorities refute the claim pointing to scores of civilians, including women and children, killed. The UN mission, UNAMA, assessed at least ten civilians dead and many injured in the latest attack, noting more than 1,100 civilian casualties on the Afghan side this year from aerial and ground attacks.
N/1 — Omar Samad (@OmSamad) October 1, 2026

credit – social media and Twitter

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Russia Plague Scare : रशियात न्यूमोनिक प्लेगची भीती? प्रयोगशाळेत कर्मचाऱ्याचा मृत्यू, 200 जण क्वारंटाईन

आज मॉस्कोमध्ये महत्त्वाची जागतिक बैठक

एकीकडे सीमेवर लष्करी सज्जता वाढवली जात असतानाच, दुसरीकडे मुत्सद्दी पातळीवर राजनैतिक चर्चांनाही उधाण आले आहे. आज रशियाची राजधानी मॉस्को येथे ‘मॉस्को फॉरमॅट consultations on Afghanistan’ ची ८ वी महत्त्वपूर्ण बैठक आयोजित करण्यात आली आहे. या बैठकीत भारत, रशिया, चीन, इराण, पाकिस्तान, ताजिकिस्तान, कझाकस्तान, किर्गिझस्तान आणि उझबेकिस्तान या प्रादेशिक देशांचे वरिष्ठ प्रतिनिधी सहभागी होत आहेत. अफगाणिस्तानमधील राजकीय आणि आर्थिक स्थिरता, दहशतवादविरोधी सहकार्य आणि अमली पदार्थांच्या बेकायदेशीर तस्करीत होणारी वाढ रोखणे या मुद्द्यांवर या बैठकीत सखोल मंथन केले जात आहे.

रशियाच्या या हालचालींवरून असा स्पष्ट सामरिक संदेश जातो की, अफगाणिस्तानमधील अंतर्गत संकट किंवा अस्थिरता मध्य आशियात पसरू नये यासाठी मॉस्को सर्वतोपरी प्रयत्न करत आहे. ताजिकिस्तानची सीमा सुरक्षित करणे हा केवळ दुशान्बेचा अंतर्गत प्रश्न नसून तो रशियाच्या नेतृत्वाखालील सुरक्षा आघाड्यांसाठी अस्तित्वाचा विषय बनला आहे. अफगाण सीमेवर रशियाची वाढलेली लष्करी, तांत्रिक आणि मुत्सद्दी उपस्थिती ही मध्य आशियातील आपली रणनीतिक पकड घट्ट ठेवण्याचाच एक भाग असल्याचे आंतरराष्ट्रीय विश्लेषकांचे मत आहे.