रशियाचा तालिबानला खंबीर पाठिंबा! पुतिन यांच्या मास्टरस्ट्रोकमुळे पाकिस्तानचेही मोठे नुकसान

Russia recognizes Taliban : अफगाणिस्तानातील तालिबान सरकारला अधिकृत मान्यता देणारा रशिया हा जगातील पहिला देश ठरला आहे. पुतिन यांच्या या धाडसी निर्णयामुळे जागतिक राजकारणात मोठी खळबळ उडाली आहे.

Russia recognizes Taliban : अफगाणिस्तानातील तालिबान सरकारला अधिकृत मान्यता देणारा रशिया हा जगातील पहिला देश ठरला आहे. पुतिन यांच्या या धाडसी निर्णयामुळे जागतिक राजकारणात मोठी खळबळ उडाली आहे. ही मान्यता अमेरिकेच्या प्रभावाला थेट आव्हान देणारी, तर पाकिस्तानसाठी धोरणात्मक धक्का मानली जात आहे. याचा फायदा भारतालाही होण्याची शक्यता आहे.

तालिबानला अधिकृत मान्यता – ऐतिहासिक निर्णय

३ जुलै २०२५ रोजी अफगाणिस्तानच्या तालिबान सरकारने अधिकृतपणे जाहीर केले की, रशिया त्यांच्या इस्लामिक अमिराती सरकारला मान्यता देणारा पहिला देश बनला आहे. अफगाणिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री अमीर खान मुत्ताकी आणि रशियाचे अफगाणमधील राजदूत दिमित्री झिरनोव्ह यांच्यात काबूलमध्ये झालेल्या बैठकीनंतर ही घोषणा करण्यात आली. तालिबान सरकारचे प्रवक्ते झिया अहमद तकल यांनी एएफपी वृत्तसंस्थेला सांगितले की, “रशिया ही इस्लामिक अमिरातीला मान्यता देणारी पहिली जागतिक शक्ती आहे.” रशियाचे अफगाणिस्तानसाठी खास प्रतिनिधी झमीर काबुलोव्ह यांनीही या बातमीची पुष्टी केली.

पुतिन यांचा मास्टरस्ट्रोक – अमेरिका आणि पाकिस्तान दोघांवरही दबाव

रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांनी घेतलेला हा निर्णय रणनीतिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे. अमेरिकेचा मध्य आशियातील प्रभाव कमी करण्यासाठी हे पाऊल उचलण्यात आले असल्याचे विश्लेषकांचे म्हणणे आहे. एकीकडे अमेरिका आणि युरोप तालिबानला मान्यता देण्यास अजूनही तयार नाहीत, तर दुसरीकडे रशियाने पुढाकार घेतला आहे. ही मान्यता म्हणजे पाकिस्तानसाठी एक राजनैतिक आणि कूटनीतिक धक्का आहे. तालिबानचा उघड समर्थक असूनही, पाकिस्तानने आजवर तालिबान राजवटीला अधिकृत मान्यता दिलेली नाही. आता अफगाणिस्तान थेट रशियाच्या माध्यमातून जागतिक राजकारणात सामील होऊ शकतो, त्यामुळे पाकिस्तानचा अफगाणिस्तानवरील प्रभाव कमी होण्याची शक्यता आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : भूकंपाचे 13 धक्के, 10 स्फोट… रशियाने युक्रेनची राजधानी कीववर अचानक डागले विनाशकारी क्षेपणास्त्र

भारतासाठी संधी – संबंध वृद्धिंगत करण्याची शक्यता

या घडामोडीचा भारतासाठी सकारात्मक परिणाम होऊ शकतो. रशिया आणि भारत हे पारंपरिक मित्र असून, भारत-तालिबान संबंधही 2021 नंतर सुधारू लागले आहेत. परराष्ट्र सचिव विक्रम मिस्त्री यांनी काही महिन्यांपूर्वी तालिबान नेत्यांशी संवाद साधला होता. रशियाच्या या मान्यतेमुळे भारताला अफगाणिस्तानात पायाभूत सुविधा निर्माण, व्यापार, आणि विकास यासंबंधी अधिक संधी उपलब्ध होऊ शकतात. तसेच, चीन आणि पाकिस्तानच्या प्रभावापासून भारत अफगाणिस्तानात स्वतंत्र धोरण राबवू शकतो.

TTP वरून अफगाण-पाक तणाव

तालिबान राजवटीला मान्यता न देण्यामागे पाकिस्तानचा एक मोठा कारण म्हणजे तहरीक-ए-तालिबान पाकिस्तान (TTP) या गटाबाबतचा संघर्ष. पाकिस्तानचा असा आरोप आहे की, अफगाण तालिबान टीटीपीला मदत करतो, आणि त्यामुळे पाकिस्तानात होणाऱ्या दहशतवादी हल्ल्यांना खतपाणी मिळते. या पार्श्वभूमीवर, तालिबान सरकार रशियासारख्या मोठ्या शक्तीच्या समर्थनासह अधिक बळकट होईल, आणि पाकिस्तानवर दबाव वाढेल.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : सीमेवर चीनचे ‘राक्षस’ तैनात! मानवाऐवजी यंत्रांचा वापर; भारतासाठी समोर उभे ठाकले नवे सुरक्षा आव्हान

 जागतिक समीकरणे बदलण्याची नांदी

रशियाने तालिबानला दिलेली मान्यता ही केवळ अफगाणिस्तानापुरती मर्यादित नसून, मध्य आशियातील संपूर्ण राजकीय समीकरणांमध्ये मोठा बदल घडवणारी ठरू शकते. अमेरिका आणि युरोपच्या निष्क्रियतेचा फायदा घेत पुतिन यांनी पुन्हा एकदा जागतिक राजकारणात मास्टरस्ट्रोक मारला आहे. यामुळे भारताला अफगाणिस्तानात पुन्हा स्थैर्य निर्माण करण्यासाठी सकारात्मक भूमिका घेता येईल, तर पाकिस्तानसाठी ही घटना चिंतेची ठरणार आहे.