शनिवार, 8 ऑगस्ट 2026
युक्रेन युद्धातून सन्मानजनक तोडगा न निघाल्यास पुतिन इतर अनेक देशांवर हल्ला करू शकतात, अशी चिंता अमेरिका आणि नाटो देशांना आहे ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
युक्रेन आणि रशिया दरम्यान गेल्या कित्येक महिन्यांपासून सुरू असलेले भीषण युद्ध आता एका अत्यंत धोकादायक मोडावर येऊन पोहोचले आहे. संपूर्ण जगाचे लक्ष या युद्धाच्या तोडग्याकडे लागलेले असतानाच, अमेरिकेच्या सर्वोच्च गुप्तचर यंत्रणांनी एक अत्यंत धक्कादायक आणि चिंताजनक अहवाल सादर केला आहे. या अहवालानुसार, रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन ( Vladimir Putin) येत्या काळात नाटो (NATO) सदस्य देशांवर थेट किंवा अप्रत्यक्ष हल्ला करण्याची शक्यता तीव्र झाली आहे. युक्रेन संघर्षातून रशियाला अपेक्षित असलेला सन्मानजनक आणि अनुकूल तोडगा न मिळाल्यास, पुतिन हा युद्धप्रसंग संपूर्ण युरोपमध्ये पसरवू शकतात आणि लष्करी आघाडीच्या धैर्याची कडक परीक्षा घेऊ शकतात, असा थेट इशारा गुप्तचर विश्लेषकांनी दिला आहे.
अमेरिकन वृत्तसंस्था ‘सीएनएन’ (CNN) आणि ‘द वॉल स्ट्रीट जर्नल’ (The Wall Street Journal) यांनी प्रसिद्ध केलेल्या माहितीनुसार, रशियाकडून तणाव वाढवण्यासाठी केवळ पारंपरिक युद्धच नव्हे, तर अनेक ‘हायब्रिड’ मार्गांचा वापर केला जाण्याची दाट शक्यता आहे. यामध्ये प्रामुख्याने पाश्चिमात्य देशांच्या डिजिटल पायाभूत सुविधांवर घातक सायबर हल्ले करणे, सीमावर्ती भागांमध्ये लहान प्रमाणावर लष्करी घुसखोरी करणे किंवा निनावी सैनिकांच्या मदतीने अशांतता निर्माण करणे यांचा समावेश असू शकतो. या रणनीतीमागचा मुख्य उद्देश नाटोची अंतर्गत एकता कमकुवत करणे आणि नाटोच्या सर्वात महत्त्वाच्या ‘कलम ५’ (Article 5 – ज्यानुसार एका सदस्यावरील हल्ला हा सर्व सदस्यांवरील हल्ला मानला जातो) च्या कटिबद्धतेला उघडे पाडणे हा आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : US-Iran War : डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अमेरिकेला लावले भिकेला; मर्यादितच पर्याय उपलब्ध, अमेरिकन जनरलने सांगितले युद्धाचे भीषण वास्तव
गुप्तचर अहवालांनुसार, रशियन सैन्य कोणत्याही क्षणी युरोपमधील नाटो राष्ट्राला लक्ष्य करण्याचा आदेश मिळवू शकते. जर पुतिन यांनी लष्करी पाऊल उचलण्याचे ठरवले, तर ते सर्वप्रथम पोलंड किंवा बाल्टिक देशांना (एस्टोनिया, लातव्हिया आणि लिथुआनिया) लक्ष्य करण्याची सर्वाधिक शक्यता आहे. या सीमावर्ती भागांमध्ये तणाव निर्माण करून नाटो खरोखरच त्वरित लष्करी प्रत्युत्तर देते की राजकीय मतभेदांमुळे शांत बसते, हे तपासण्याचा पुतिन यांचा प्रयत्न असेल.
विशेष म्हणजे, अमेरिका आणि नाटोच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांचे असे मानणे आहे की, ही चाचणी घेण्यासाठी पुतिन यांच्याकडे काही आठवडे किंवा महिने नव्हे, तर पुढील काही वर्षांचा दीर्घ कालावधी उपलब्ध आहे. युक्रेनच्या रणांगणावर रशियन सैन्यावर असलेला दबावाचा पराभव झाकण्यासाठी आणि आंतरराष्ट्रीय राजकारणात आपले वर्चस्व सिद्ध करण्यासाठी रशिया ही खेळी खेळू शकतो, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.
या गंभीर गुप्तचर अहवालांवर भाष्य करताना नाटोचे वरिष्ठ लष्करी प्रवक्ते मार्टिन ओ’डोनेल यांनी थेट लष्करी माहिती उघड करण्यास नकार दिला, परंतु त्यांनी नाटोच्या मजबूत सज्जतेचा पुनरुच्चार केला. नाटो कोणत्याही संभाव्य धोक्यासाठी आणि आपत्कालीन परिस्थितीसाठी पूर्णपणे तयार असून, रशियन हालचालींवर २४ तास बारीक लक्ष ठेवले जात आहे, असे त्यांनी स्पष्ट केले. कोणत्याही नाटो सदस्यावर आक्रमण झाल्यास त्याचे प्रत्युत्तर अत्यंत कठोर आणि निर्णायक असेल, असा इशाराही त्यांनी दिला.
दरम्यान, युरोपमधील प्रत्यक्ष घटना घडामोडींवर नजर टाकल्यास रशियाने आधीच आपले जाळे पसरवल्याचे चित्र दिसते. गेल्या काही आठवड्यांत जर्मनीसह अनेक युरोपीय देशांच्या आकाशात आणि अत्यंत संवेदनशील विमानतळांवर संशयित ड्रोन फिरताना आढळले आहेत. जर्मनीचे गृहमंत्री अलेक्सायडर डोब्रिंड्ट यांनी या प्रकारावर तीव्र चिंता व्यक्त करत, स्फोटकांनी भरलेले ड्रोन आणि विमानतळांवरील घातपाताचे प्रयत्न हा एक नवीन आणि अत्यंत गंभीर परदेशी धोका असल्याचे कबूल केले आहे. युरोपमधील पुरवठा साखळी आणि लष्करी तळांवर अशा गुप्त कारवाया करून पाश्चिमात्य नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Bangladesh: शेख हसीना पूर्ण तयारीने उतरणार मैदानात; दोन मोठ्या पक्षांचे विलीनीकरण अन् बदलणार बांगलादेचे सत्तासमीकरण
रशियाच्या या आक्रमक योजना समोर येत असतानाच दुसरीकडे अमेरिकेच्या लष्करी सामर्थ्याबाबत एक चिंताजनक वास्तव समोर आले आहे. मध्यपूर्वेतील तणाव आणि इराणविरोधी मोहिमेमध्ये अमेरिकेच्या अत्याधुनिक क्षेपणास्त्र साठ्याचा मोठा भाग वापरला गेला आहे. ताज्या अहवालानुसार, अमेरिकेची अत्यंत महत्त्वाची ‘थाड’ (THAAD) क्षेपणास्त्र संरक्षण प्रणाली आणि ‘पॅट्रियट’ (Patriot) क्षेपणास्त्रांचा साठा मोठ्या प्रमाणात कमी झाला आहे.
एकीकडे अमेरिकेचा क्षेपणास्त्र साठा मर्यादित होत असताना, दुसरीकडे रशिया आपल्या लांब पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्रांचा आणि ड्रोनचा साठा सातत्याने वाढवत आहे. जर रशियाने युरोपमध्ये एकाच वेळी अनेक आघाड्यांवर तणाव निर्माण केला, तर अमेरिकेला युक्रेन, इस्रायल आणि नाटो या तिन्ही आघाड्यांवर एकाच वेळी शस्त्रास्त्रांचा पुरवठा करणे अत्यंत कठीण होऊन बसेल. हीच अमेरिकेची कमजोरी ओळखून पुतिन आपली पुढील खेळी खेळण्याच्या तयारीत असल्याचे दिसते. संपूर्ण जगाचे डोळे आता या महासत्तांच्या राजकीय आणि लष्करी संघर्षाकडे लागले आहेत.
