Iran captures US underwater drone Dive LD Iran missile attack Jordan Al Azraq
मध्य पूर्वेतील (Middle East) परिस्थिती अत्यंत स्फोटक बनली असून ९ सप्टेंबर २०२६ रोजी अमेरिका आणि इराण (US-Iran War) यांच्यातील प्रदीर्घ तणावाचा भयंकर भडका उडाला आहे. ओमानचे आखात आणि पर्शियन आखातामध्ये अमेरिकन नौदलाने इराणच्या पाच महाकाय तेलवाहू जहाजांना (Oil Tankers) थेट लक्ष्य करून नष्ट केले. या लष्करी कारवाईच्या प्रत्युत्तरादाखल इराणने काही तासांतच आक्रमक पाऊल उचलत जॉर्डनमधील अमेरिकेच्या मोक्याच्या लष्करी तळावर २० बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांचा धुवांधार मारा केला. याशिवाय, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत अमेरिकन सैन्याचा अत्यंत संवेदनशील आणि प्रगत पाणबुडी ड्रोन जप्त केल्याचा दावा इराणने केल्यामुळे जागतिक राजकारणात खळबळ उडाली आहे.
गेल्या ४८ तासांत ओमानच्या आखातात तैनात असलेल्या अमेरिकन युद्धनौकेवर इराणी सैन्याने क्षेपणास्त्र हल्ले करण्याचा प्रयत्न केला होता. या हल्ल्यांना कडक प्रत्युत्तर देण्यासाठी अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने (CENTCOM) ‘ऑपरेशन’ राबवून इराणच्या किविक (Kivik), चारमिनार (Charminar), होरायझन १ (Horizon 1), रिएस्को (Riesco) आणि खारग बेटाजवळ उभ्या असलेल्या दर्या (Derya) या पाच तेलवाहू टँकर्सवर प्रतिहल्ला करून त्यांना उद्ध्वस्त केले. हल्ल्यापूर्वी टँकर्सवरील कर्मचाऱ्यांना तातडीने तेथून बाहेर पडण्याच्या सूचना देण्यात आल्या होत्या, ज्यामुळे कोणतीही जीवितहानी झाली नाही; परंतु इराणच्या आर्थिक नाड्या आवळण्याचा हा थेट प्रयत्न ठरला.
आपल्या तेलवाहू जहाजांवर झालेल्या हल्ल्याचा सूड उगवण्यासाठी इराणच्या ‘इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स’ने (IRGC) लगेचच जॉर्डनमधील अमेरिकन सैन्याचा मुख्य तळ मानल्या जाणाऱ्या ‘अल-अझराक’ (Al-Azraq) तळाला लक्ष्य केले. इराणने डागलेल्या २० अत्याधुनिक बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांमुळे संपूर्ण परिसरात सायरनचा थरार आणि स्फोटांचे आवाज गुंजले. जॉर्डनच्या लष्कराने आणि तेथे तैनात अमेरिकन हवाई संरक्षण यंत्रणेने त्वरित कारवाई करत १८ क्षेपणास्त्रे हवेतच यशस्वीपणे पाडून नष्ट केली. उरलेली २ क्षेपणास्त्रे मानवी वस्ती नसलेल्या ओसाड भागात पडल्याने मोठा अनर्थ टळला आणि यात कोणतीही जीवितहानी झाली नाही, असे जॉर्डन सैन्याने स्पष्ट केले.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Trump Putin Call : युक्रेन युद्धावर मोठा निर्णय? ट्रम्प-पुतिन यांच्यात ‘हॉटलाईन’वर 60 मिनिटे संवाद; रशियाचा युरोपबाबत मोठा खुलासा
मात्र, या क्षेपणास्त्र हल्ल्यामुळे अमेरिका आणि तिच्या मित्रदेशांचे लष्करी तळ थेट इराणी निशाण्यावर आल्याचे उघड झाले आहे. जागतिक बाजारात या लष्करी संघर्षाचे त्वरित पडसाद उमटले असून ब्रेंट क्रूड तेलाचे दर प्रति बॅरल ९८ डॉलरच्या पार गेले आहेत, ज्यामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर इंधन तुटवड्याची भीती निर्माण झाली आहे.
या युद्धातील सर्वात धक्कादायक घडामोड म्हणजे होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत इराणच्या सैन्याने अमेरिकेचा ‘डाइव्ह-एलडी’ (Dive-LD) हा मानवरहित अत्याधुनिक पाणबुडी ड्रोन (Autonomous Unmanned Undersea Vehicle) जप्त केला. आयआरजीसीने समुद्रातून हा ३ टनाचा ड्रोन बाहेर काढतानाचे छायाचित्रे आणि व्हिडियो पुरावा म्हणून जारी केले आहेत. हा ड्रोन अमेरिकन संरक्षण कंपनी ‘अँड्युरिल इंडस्ट्रीज’ने (Anduril Industries) तयार केला असून, तो सलग १० दिवस समुद्राच्या ६,००० मीटर (१९,७०० फूट) खोल तळाशी राहून सागरी निगराणी, गुप्तचर माहिती गोळा करणे आणि समुद्रातील सुरुंग (Mines) शोधण्याचे काम करतो.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : War Myths: ‘पैगंबर जिहादसाठी आले अन् हात लावून बॉम्ब फेकले’; 1965 चे युद्ध हरल्यानंतर पाकिस्तानात पसरवल्या गेल्या ‘या’ खोट्या अफवा
इराणने याला एक “गुंतागुंतीची आणि यशस्वी गुप्तचर कारवाई” म्हटले आहे. दुसरीकडे, अमेरिकन सैन्याच्या CENTCOM प्रवक्त्यांनी स्पष्ट केले की, हा ड्रोन तांत्रिक बिघाडामुळे समुद्रात ‘मृत’ (Dead in the water) अवस्थेत तरंगत होता. हा एक जुना मॉडेल असून त्यात कोणतीही वर्गीकृत (Classified) किंवा संवेदनशील गुप्त माहिती नोंदवलेली नव्हती, असा दावा अमेरिकेने केला आहे. परंतु, तंत्रज्ञानाच्या दृष्टीने हा ड्रोन इराणच्या हाती लागणे अमेरिकन नौदलासाठी मोठा धक्का मानला जात आहे.
एकंदरीत, होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद पाडण्याचा इराणचा प्रयत्न आणि त्याला उत्तर देणारी अमेरिकेची आक्रमक भूमिका यांमुळे मध्य पूर्वेतील युद्ध अधिक चिघळले आहे. येत्या काही दिवसांत दोन्ही देशांमधील हा संघर्ष कोणता वळण घेतो, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
.png "Videos"){kind=small}
