US Politics: डोनाल्ड ट्रम्प अडचणीत! अडीचशे वर्षांचा इतिहास बदलणार; अमेरिकन संसदेचे नेतृत्व करणार 'ब्रुकलिनचा कृष्णवर्णीय सुपुत्र' ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
अमेरिकेच्या राजकारणात (US Politics) सध्या एका नावाची प्रचंड चर्चा सुरू आहे आणि ते नाव म्हणजे हकीम जेफ्रीज (Hakeem Jeffries). अमेरिकेच्या संसदेचे कनिष्ठ सभागृह असलेल्या ‘प्रतिनिधीगृहाच्या’ (House of Representatives) अध्यक्षपदासाठी डेमोक्रॅटिक पक्षाने त्यांची उमेदवार म्हणून निवड केली आहे. जर जानेवारी २०२७ मध्ये होणाऱ्या मतदानात त्यांनी विजय मिळवला, तर ते अमेरिकेच्या अडीचशे वर्षांच्या इतिहासात या अत्यंत शक्तिशाली पदावर पोहोचणारे पहिले कृष्णवर्णीय (African-American) नेते ठरतील.
५६ वर्षीय हकीम जेफ्रीज हे न्यूयॉर्कचे प्रतिनिधित्व करतात. नुकत्याच झालेल्या मध्यावधी निवडणुकांमध्ये (Midterm Elections) डेमोक्रॅटिक पक्षाने मिळवलेल्या दणदणीत विजयानंतर, बुधवारी पक्षाच्या खासदारांची एक महत्त्वाची बैठक पार पडली. या बैठकीत गुप्त मतदान घेण्यात आले, ज्यामध्ये जेफ्रीज यांना तब्बल २५१ मते मिळाली, तर केवळ ११ सदस्यांनी त्यांच्या विरोधात मतदान केले. विशेष म्हणजे, पक्षातून कोणीही त्यांच्या विरोधात अधिकृत उमेदवारी अर्ज दाखल केला नव्हता. या प्रचंड पाठिंब्यामुळे आता संपूर्ण जगाचे लक्ष त्यांच्या पुढील राजकीय वाटचालीकडे लागले आहे.
हकीम जेफ्रीज यांचा जीवनप्रवास हा संघर्ष आणि यशाची एक प्रेरणादायी गाथा आहे. त्यांचा जन्म १९७० मध्ये न्यूयॉर्क शहरातील ब्रुकलिन भागातील ‘क्राउन हाइट्स’ (Crown Heights) या मध्यमवर्गीय आणि कामगार वस्तीत झाला. त्यांचे आई-वडील सामाजिक कार्यकर्ते होते, ज्यांनी लहानपणापासूनच त्यांच्यावर शिक्षणाचे आणि समाजसेवेचे संस्कार केले. त्यांच्या वडिलांचा एकच नियम होता की, आपल्या मुलांनी उच्च शिक्षण घेऊन पदव्युत्तर पदवीच्या (Master’s Degree) पुढे जावे.
वडीलांचे स्वप्न पूर्ण करत जेफ्रीज यांनी नामांकित विद्यापीठांतून कायद्याचे शिक्षण पूर्ण केले आणि राजकारणात येण्यापूर्वी एक यशस्वी वकील (Corporate Lawyer) म्हणून काम केले. मात्र, समाजकारणाची ओढ त्यांना स्वस्थ बसू देत नव्हती. अखेर २००७ मध्ये त्यांनी सक्रिय राजकारणात पाऊल ठेवले आणि ते न्यूयॉर्क राज्य विधानसभेचे सदस्य म्हणून निवडून आले. त्यांच्या अभ्यासू वृत्तीमुळे आणि प्रभावी वक्तृत्वामुळे त्यांनी अल्पावधीतच आपली वेगळी ओळख निर्माण केली.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Bangladesh : शेख हसीनामुळे बांगलादेश पुन्हा पेटला! मोहम्मद युनूस यांच्या घराला लावली आग, 28 जिल्ह्यांत बॉम्बस्फोट आणि जाळपोळ
पुढे २०१२ मध्ये त्यांनी पहिल्यांदा अमेरिकन काँग्रेसची (संसद) निवडणूक लढवली आणि ते विजयी झाले. त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीतील सर्वात मोठा टप्पा २०२३ मध्ये आला, जेव्हा दिग्गज नेत्या नॅन्सी पेलोसी (Nancy Pelosi) यांनी पद सोडल्यानंतर जेफ्रीज यांची प्रतिनिधीगृहातील डेमोक्रॅटिक पक्षाच्या नेतेपदी (Minority Leader) निवड झाली. आपल्या भाषणात ते अनेकदा अमेरिकेच्या पहिल्या कृष्णवर्णीय महिला खासदार शर्ली चिशोल्म यांचा आदर्श डोळ्यासमोर असल्याचे सांगतात. आता ते स्वतः नवा इतिहास रचण्यास सज्ज झाले आहेत.
डेमोक्रॅटिक पक्षाने हकीम जेफ्रीज यांना आपला अधिकृत उमेदवार म्हणून घोषित केले असले, तरी अध्यक्षपदाची माळ त्यांच्या गळ्यात पडण्यासाठी जानेवारी महिन्याची प्रतीक्षा करावी लागणार आहे. नियमांनुसार, नवनिर्वाचित अमेरिकन काँग्रेसची पहिली बैठक ३ जानेवारी २०२७ रोजी भरणार आहे. या दिवशी प्रतिनिधीगृहातील सर्व निवडून आलेले सदस्य एकत्र येऊन नवीन अध्यक्षांची (Speaker of the House) निवड करण्यासाठी मतदान करतील.
अमेरिकन प्रतिनिधीगृहात एकूण ४३५ जागा असतात. कोणत्याही उमेदवाराला अध्यक्ष बनण्यासाठी सभागृहात किमान २१८ मतांची (साधे बहुमत) आवश्यकता असते. नुकत्याच पार पडलेल्या मध्यावधी निवडणुकांमध्ये जनतेने रिपब्लिकन पक्षाच्या धोरणांविरोधात मतदान करत डेमोक्रॅटिक पक्षाला मोठे यश दिले आहे. ताज्या आकडेवारीनुसार, नव्या सभागृहात डेमोक्रॅटिक पक्षाला किमान २५७ जागा मिळण्याचा अंदाज आहे. बहुमताच्या आकड्यापेक्षा ही संख्या खूप मोठी असल्यामुळे, जेफ्रीज यांचा विजय केवळ औपचारिकता मानली जात आहे. जर ते निवडून आले, तर ते विद्यमान रिपब्लिकन अध्यक्ष माईक जॉन्सन (Mike Johnson) यांची जागा घेतील.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : PM Modi: मनिलात पंतप्रधान मोदी पाकिस्तानी ई-रिक्षात बसले? व्हायरल दाव्यामागे बजाजच्या एका फुटेजने फिरवली चक्रे
जेफ्रीज यांना २५१ खासदारांचा पाठिंबा मिळाला असला तरी, पक्षातील काही नवीन आणि अत्यंत पुरोगामी (Progressive) विचारसरणीच्या खासदारांनी त्यांच्या उमेदवारीबाबत काहीशी नाराजी व्यक्त केली आहे. या गटाचे असे मत आहे की, पक्षाने आता जुन्या धोरणांऐवजी अधिक आक्रमक आणि क्रांतिकारी बदल स्वीकारले पाहिजेत. आरोग्य सेवा, महागाई आणि परराष्ट्र धोरणाच्या मुद्द्यांवर या खासदारांनी जेफ्रीज यांच्याशी चर्चाही केली आहे. असे असले तरी, डेमोक्रॅटिक पक्षाकडे असलेले भक्कम बहुमत पाहता, या अंतर्गत मतभेदांचा त्यांच्या निवडीवर कोणताही नकारात्मक परिणाम होणार नाही, हे स्पष्ट आहे.
हकीम जेफ्रीज यांची प्रतिनिधीगृहाच्या अध्यक्षपदी होणारी निवड ही केवळ एका पदापुरती मर्यादित नाही, तर ती अमेरिकेच्या सत्तेचे समीकरण पूर्णपणे बदलणारी ठरणार आहे. अमेरिकन राज्यघटनेनुसार, राष्ट्राध्यक्ष आणि उपराष्ट्राध्यक्ष यांच्यानंतर ‘स्पीकर ऑफ द हाऊस’ (प्रतिनिधीगृह अध्यक्ष) हे देशातील तिसरे सर्वात मोठे आणि शक्तिशाली पद मानले जाते.
सभागृहात कोणत्या विषयांवर चर्चा घ्यायची, कोणती विधेयके मंजूर करायची आणि सरकारच्या निधीला परवानगी द्यायची की नाही, याचे सर्व अधिकार अध्यक्षांकडे असतात. गेल्या दोन वर्षांत रिपब्लिकन पक्षाचे बहुमत असल्यामुळे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना आपले निर्णय घेणे सोपे जात होते. परंतु, आता प्रतिनिधीगृह आणि सिनेट या दोन्ही सभागृहांमध्ये डेमोक्रॅटिक पक्षाची सत्ता आली आहे.
हकीम जेफ्रीज यांनी निवडीनंतर लगेचच आपले इरादे स्पष्ट केले आहेत. त्यांनी म्हटले आहे की, “महागाई आणि चुकीच्या आर्थिक धोरणांमुळे सामान्य अमेरिकन नागरिक त्रस्त झाला आहे. आम्ही आता ट्रम्प प्रशासनाला त्यांच्या प्रत्येक कृतीसाठी आणि गैरकारभारासाठी जबाबदार धरू.” त्यामुळे आगामी दोन वर्षांत व्हाईट हाऊस (राष्ट्राध्यक्ष) आणि कॅपिटॉल हिल (संसद) यांच्यात तीव्र राजकीय संघर्ष पाहायला मिळणार आहे, यात शंका नाही.
Ans: हकीम जेफ्रीज हे न्यूयॉर्कमधील डेमोक्रॅटिक पक्षाचे वरिष्ठ नेते असून, सध्या ते अमेरिकन प्रतिनिधीगृहात विरोधी पक्षनेते आहेत आणि आगामी अध्यक्षपदाचे अधिकृत उमेदवार आहेत.
Ans: जानेवारी २०२७ मध्ये निवडून आल्यास, अमेरिकन प्रतिनिधीगृहाचे (House of Representatives) अध्यक्षपद भूषवणारे ते अमेरिकेच्या इतिहासातील पहिले कृष्णवर्णीय नेते ठरतील.
Ans: नवनिर्वाचित अमेरिकन काँग्रेसची पहिली बैठक ३ जानेवारी २०२७ रोजी होणार असून, त्याच दिवशी नवीन अध्यक्षांची निवड करण्यासाठी अंतिम मतदान पार पडेल.






