फोटो सौजन्य सोशल मीडिया
इराणविरुद्ध सुरू असलेल्या अमेरिका-इस्रायल संघर्षामुळे इंधन पुरवठ्यावर परिणाम होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. या युद्धाने केवळ मध्यपूर्वेतील राजकीय आणि लष्करी परिस्थितीच बदलली नाही, तर जगाच्या ऊर्जा सुरक्षेवरही गंभीर प्रश्न उपस्थित केले आहेत.
ऊर्जा क्षेत्रात सौर, पवन आणि जलविद्युत यांसारख्या पर्यायांचा वापर वाढत असला, तरी जागतिक अर्थव्यवस्थेचा मोठा भाग अद्याप तेल, कोळसा आणि नैसर्गिक वायूवर अवलंबून आहे. वाहतूक, उद्योग, वीज निर्मिती आणि उत्पादन क्षेत्रात या इंधनांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर होतो. त्यामुळे जीवाश्म इंधनांच्या पुरवठ्यात थोडा जरी अडथळा निर्माण झाला, तरी त्याचे परिणाम अनेक देशांना सहन करावे लागतात.
विकसित देशांपासून विकसनशील अर्थव्यवस्थांपर्यंत अनेक राष्ट्रांना ऊर्जा गरजांसाठी आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेवर अवलंबून राहावे लागते. परिणामी, इंधनाच्या किमतीतील चढ-उतारांचा थेट परिणाम महागाई आणि उत्पादन खर्चावर होतो.
इराणविरुद्ध अमेरिका आणि इस्रायल यांच्यात सुरू असलेल्या संघर्षामुळे मध्यपूर्वेतील ऊर्जा पुरवठ्याबाबत अनिश्चितता वाढली आहे. हा प्रदेश जागतिक तेल आणि नैसर्गिक वायू पुरवठ्याच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. विशेषतः होर्मुझची सामुद्रधुनी हा जागतिक तेल वाहतुकीचा महत्त्वाचा सागरी मार्ग आहे.
या मार्गावरील वाहतुकीत अडथळे निर्माण झाल्यास आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत तेलाचा पुरवठा कमी होण्याची भीती असते. त्याचा परिणाम कच्च्या तेलाच्या किमती, इंधन वाहतूक आणि विविध देशांच्या अर्थव्यवस्थांवर होऊ शकतो. युद्धामुळे निर्माण होणारी भीती आणि अनिश्चितताही ऊर्जा बाजारपेठेतील अस्थिरता वाढवू शकते.
Japan News : झोपेचीही स्पर्धा! जपानमध्ये रंगली ‘सर्वोत्तम विश्रांती’ घेण्याची अनोखी चुरस
सध्याच्या संघर्षाने एक गोष्ट स्पष्ट केली आहे की, केवळ जीवाश्म इंधनांवर अवलंबून असलेली ऊर्जा व्यवस्था कोणत्याही मोठ्या जागतिक संकटात असुरक्षित ठरू शकते. त्यामुळे देशांना ऊर्जा स्रोतांमध्ये विविधता आणण्याची आणि स्वदेशी ऊर्जा उत्पादन वाढवण्याची गरज आहे.
सौर आणि पवन ऊर्जेसारख्या अक्षय स्रोतांमध्ये गुंतवणूक वाढवणे, ऊर्जा साठवणूक तंत्रज्ञान विकसित करणे आणि इंधनाचा कार्यक्षम वापर करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. मात्र, या पर्यायांचा विस्तार करण्यासाठी मोठी गुंतवणूक, आधुनिक पायाभूत सुविधा आणि दीर्घकालीन नियोजन आवश्यक आहे. त्यामुळे जीवाश्म इंधनांवरील अवलंबित्व कमी करण्याचा प्रवास सहज होणार नाही. इराण संघर्षाने जगाला ऊर्जा सुरक्षेचे महत्त्व पुन्हा एकदा दाखवून दिले आहे.
.png "Videos"){kind=small}
