१ जुलैपासून लाखो वाहने होणार भंगारात जमा , पॅनेलने दिली मंजुरी, CNG वाहनांचे काय होणार? (फोटो सौजन्य-X)
Old Vehicles Ban In Delhi: देशातील प्रदूषण नियंत्रित करण्यासाठी सरकारी वाहनांच्या पाठोपाठ आता 15 वर्षीवरील खाजगी वाहने देखील भंगारात पाठवण्याचा निर्णय केंद्र सरकारने घेतला आहे. याचपार्श्वभूमीवर १ जुलैपासून दिल्लीत जुन्या वाहनांना पेट्रोल आणि डिझेल मिळणार नाही. सीएक्यूएम (कमिशन ऑन एअर क्वालिटी मॅनेजमेंट) ने हा निर्णय घेतला आहे. अशी वाहने जप्त करून स्क्रॅप केली जातील. दिल्ली सरकार आणि वाहतूक पोलिसांनी संयुक्तपणे ही योजना आखली आहे. त्यांना ईओएल म्हणजेच ‘जीवनाच्या शेवटच्या टप्प्यातील’ वाहनांचे हॉटस्पॉट देखील आढळले आहेत. सरकारच्या या निर्णयामुळे जुन्या वाहनांमुळे होणारे ध्वनिप्रदूषण नियंत्रणात येईल.
१ जून ते २३ जून दरम्यान सुमारे १.४ लाख वाहने ईओएल म्हणून ओळखली गेली. एकूण ८.१ लाख वाहने ओळखली गेली आहेत. ४९८ पेट्रोल पंपांवर ऑटोमॅटिक नंबर प्लेट रेकग्निशन (एएनपीआर) कॅमेरे बसवण्यात आले आहेत. यापैकी ३८२ पेट्रोल आणि डिझेल वाहनांसाठी आहेत, तर ११६ सीएनजी वाहनांसाठी आहेत. यावर अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले की सीएनजीवर चालणाऱ्या जुन्या वाहनांवर कोणतीही कारवाई केली जाणार नाही. एएनपीआर तंत्रज्ञानामुळे, वाहनांचा डेटा रिअल-टाइममध्ये रेकॉर्ड आणि ट्रॅक केला जाऊ शकतो, त्यामुळे वाहनाच्या वयासह सर्व माहिती काही सेकंदात उपलब्ध होते.
याप्रकरणी सीएक्यूएम सदस्य वीरेंद्र शर्मा म्हणाले, ‘आम्ही अखेर रस्त्यांवरून ईओएल वाहने हटवण्याची समस्या सोडवण्याचा निर्णय घेतला आहे.’ दिल्लीच्या रस्त्यांवरून ईओएल वाहने हटवण्याचा मुद्दा २०१५ मध्ये राष्ट्रीय हरित न्यायाधिकरणात आणि नंतर २०१८ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयात उपस्थित करण्यात आला होता, परंतु एएनपीआरसारख्या तंत्रज्ञानाच्या अभावामुळे तो लागू होऊ शकला नाही. शर्मा म्हणाले की ईओएल वाहने प्रदूषण पसरवतात. संशोधनात असे आढळून आले आहे की बीएस४ वाहने बीएस६ वाहनांपेक्षा ५.५ पट जास्त प्रदूषण करतात.
नियमांनुसार १५ वर्षे किंवा त्याहून अधिक जुनी पेट्रोल वाहने आणि १० वर्षांपेक्षा जास्त जुनी डिझेल वाहने ईओएल मानली जातात. दिल्लीत ८० लाखांहून अधिक नोंदणीकृत वाहने आहेत. CAQM नुसार, यातील सुमारे ६२ लाख वाहने EOL आहेत, त्यापैकी ४१ लाख दुचाकी आहेत. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, पोलिस आणि वाहतूक विभागासह विविध एजन्सी एकत्रितपणे कारवाई करतील. ते जुन्या BSII आणि BSIII इंधन मानकांवर चालणाऱ्या वाहनांवर कारवाई करतील. सध्या, भारत BSVI म्हणजेच भारत स्टेज VI मानकांचे पालन करतो.
दरम्यान दिल्ली पोलिसांनी तयारी सुरू केली आहे. विशेष पोलीस आयुक्त (वाहतूक) अजय चौधरी म्हणाले, ‘कोणत्याही पेट्रोल पंपावर कायदा आणि सुव्यवस्थेची परिस्थिती बिघडू दिली जाणार नाही, आशा आहे की लोक सहकार्य करतील आणि त्यांच्या EOL वाहनांना स्वतःच्या इच्छेनुसार स्क्रॅपर्सकडे घेऊन जातील.’
CAQM ने सांगितले की, दिल्लीच्या सर्व १५६ प्रवेशद्वारांवर लवकरच ANPR कॅमेरे बसवले जातील.
पेट्रोल पंपांवरील ANPR कॅमेरे EOL वाहने शोधून त्यांची उपस्थिती जाहीर करतील, त्यानंतर एक नोडल अधिकारी अंमलबजावणी पथकासोबत काम करेल.
अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, पेट्रोल पंपांजवळ, विशेषतः हॉटस्पॉटवर पुरेशा संख्येने पोलिस आणि पीसीआर व्हॅन तैनात केले जातील.
“पेट्रोल पंप चालकांनी मोटार वाहन कायदा, १९८८ च्या कलम १९२ अंतर्गत दंड आकारला जाईल,” असे सीएक्यूएमने म्हटले आहे.
पेट्रोल पंपांवर आढळणाऱ्या ईओएल वाहनांची जप्ती आणि विल्हेवाट दिल्ली सरकारच्या वाहतूक विभागाने जारी केलेल्या आरव्हीएसएफ नियमांनुसार आणि मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार केली जाईल. सीएक्यूएमनुसार, १ नोव्हेंबरपासून गुरुग्राम, फरीदाबाद, गाझियाबाद, गौतम बुद्ध नगर आणि सोनीपत यासारख्या पाच जास्त वाहनांची घनता असलेल्या शहरांमध्ये समान नियम लागू होतील. पुढील वर्षी १ एप्रिलपासून एनसीआरच्या उर्वरित जिल्ह्यांमध्ये हा नियम लागू होईल.
.png "Videos"){kind=small}
