रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
Photo Credit- Social Media पोल्ट्री फार्ममधून जास्तीत जास्त नफा मिळवायचाय?
Poultry Farming: देशातील पोल्ट्री व्यवसायाने दोन लाख कोटी रुपयांचा आकडा पार केला आहे. आड देशभरातील लाखो शेतकरीच नव्हे तर शहरातील लोकही थेट पोल्ट्री व्यवसायाशी निगडीत आहेत. कोणी अंड्यासाठी तर कोंबडीसाठी हे पोल्ट्री व्यवसाय सुरू केले आहेत. कुक्कुटपालनाचे दोन प्रकार आहेत: घरामागील आणि व्यावसायिक. मात्र यापैकी व्यावसायिक कुक्कुटपालनासाठी शासनाकडून मार्गदर्शक तत्त्वे तयार करण्यात आली आहेत. घरामागील अंगणात, घरात आणि फार्म हाऊसमध्ये 100-50 कोंबड्या पाळल्या जातात.
प्रत्येक पोल्ट्री फार्मला पोल्ट्री व्यवसायातून जास्तीत जास्त नफा मिळावा, यासाठी अनेकजण प्रयत्न करत असतात. मुख्यत: पोल्ट्री व्यवसाय चिकन आणि अंडी यासाठी केले जातात. पण पिल्ले आणि कोंबड्यांची काळजी ही शास्त्रोक्त पद्धतीनुसार आणि अन्न तज्ज्ञांच्या सूचनेनुसार असावी हे लक्षात ठेवावे लागेल. या गोष्टी लक्षात घेऊन पोल्ट्री फार्मने पिल्ले दत्तक घेण्याचा व्यवसाय सुरू केला तर शेतीचा खर्च कमी होऊन नफा जास्त होईल.
Ramtek Bungalow History: रामटेक बंगला शुभ की अशुभ? भुजबळांपासून खडसेंपर्यंत काय आहे कहाणी
पोल्ट्री तज्ज्ञांच्या मते, पोल्ट्री फार्मचा सर्वाधिक खर्च खाद्यावर म्हणजेच धान्य आणि औषधांवर येतो. जर शेताची देखभाल चांगली असेल तर जैव सुरक्षा पाळली जाईल. त्यामुळे औषधांची गरज कमी होईल. या गोष्टी लक्षात घेतल्यास पिल्ले निरोगी राहतील आणि खाद्याचा खर्चही कमी होईल.
– पोल्ट्री फार्ममध्ये पिल्ले आणण्यापूर्वी जंतुनाशकांची फवारणी करावी.
– पिल्ले येण्यापूर्वी शेताच्या भिंतींवर औषध फवारणी करणे अत्यंत आवश्यक आहे.
– जेव्हा पिल्ले येतात तेव्हा ब्रूडरभोवती चिक गार्ड बसवावे.
– पिल्ले 18 दिवसांची झाल्यावर चिक गार्ड काढून टाकावे.
– ब्रूडरमधून चिक गार्ड काढल्याने पिलांना फिरण्यासाठी जागा तयार होते.
– पिल्ले येण्याच्या 12 तास आधी ब्रूडरच्या साहाय्याने शेतात उष्णता निर्माण करावी.
– शेतात उष्णता निर्माण करण्यासाठी तुम्ही ब्रूडरमध्ये कंदील किंवा इलेक्ट्रिक बल्बची मदत घेऊ शकता.
– पिल्ले विकत घेताना त्यांना कोणताही जन्मजात आजार नाहीना, हे पाहूनच पिल्ले खरेदी करा. पिल्ले फक्त विश्वसनीय हॅचरीमधून खरेदी करा.
– ब्रूडरमध्ये जास्त उष्णता असल्यास ते थोडे कमी करावे.
– जर पिल्ले ब्रूडरमध्ये एका ठिकाणी जमा होत असतील तर समजावे की उष्णता कमी आहे.
– अशा प्रकारे पिल्ले कोंबड्या होईपर्यंत त्यांच्या खाद्याची काळजी घ्या.
गौतम अदानी यांची मोठी डील; या क्षेत्रात केलीये धमाकेदार एन्ट्री, 400 कोटींमध्ये झालाय
– पिल्ले पंधरा दिवसांची झाल्यावर त्यांना लहान काजू खाऊ घालावे.
– कुक्कुटपालन व्यवसायात ७० टक्के खर्च धान्यावर होतो.
– कोंबड्यांना नेहमी ताजा, शुद्ध संतुलित आहार द्यावा.
– पिलांच्या वयानुसार बाजारातून खाद्य विकत घेऊन खायला दिले जाते.
– धान्य नेहमी कोरड्या जागी ठेवावे, ओलसर ठिकाणी धान्यामध्ये बुरशीची वाढ होण्याची भीती असते.
– कोंबड्यांना साचलेले धान्य खाल्ल्याने अनेक प्रकारचे आजार होण्याचा धोका असतो.
– चिकन फीड जास्त काळ साठवून ठेवू नये.
– चिक फीडची सुरुवात स्टार्टर आणि ग्रोअर फीडपासून करावी.
– कोंबड्यांना त्यांच्या वयानुसार खनिजे आणि जीवनसत्त्वे आवश्यक असतात.
– एका कोंबड्याला कोंबडी बनण्यासाठी सुमारे 13 किलो धान्य लागते.
– कोंबडी एका दिवसात 100-120 ग्रॅम धान्य खाते.
