रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
जुना एसी द्या आणि नवीन एसी घ्या; काय आहे केंद्र सरकारची नवीन योजना (फोटो सौजन्य-X)
PM Modi AC Yojana News in Marathi : देशात असे सुमारे ५ कोटी एसी १० वर्षे किंवा त्याहून अधिक जुने आहेत. सहसा ग्राहक त्यांचे जुने एसी दुसऱ्या रूमध्ये बसवतात किंवा त्या बदल्यात दुकानात विकतात, जे पुन्हा वापरले जातात. याचपार्श्वभूमीवर सरकार आता ५ स्टार रेटेड एसी आणण्याची तयारी करत आहे जे ग्राहकांना कमी किमतीत उपलब्ध असतील.
ऊर्जा मंत्रालय एका विशेष योजनेवर काम करत आहे. याअंतर्गत, लोकांना त्यांचे १० वर्षांपेक्षा जुने एसी (एअर कंडिशनर) बदलण्यास मदत होईल. त्यांना बाजारापेक्षा कमी किमतीत नवीन ५ स्टार रेटेड, वीज बचत करणारे एसी मिळतील. या योजनेशी संबंधित लोकांनी ही माहिती ईटीला दिली आहे. सध्या याबाबत अनेक प्रस्तावांवर विचार केला जात आहे. यापैकी एक म्हणजे ग्राहक त्यांचे जुने एसी सरकार किंवा कंपन्यांनी नियुक्त केलेल्या अधिकृत ई-कचरा भागीदाराकडे जमा करू शकतील. असे केल्याने, त्यांना त्यांच्या वीज वितरक कंपनी (डिस्कॉम) कडून खरेदी केलेल्या नवीन एसीवर सूट मिळेल.
मिळालेल्या माहितीनुसार, नवीन एसींची कमी किंमत मोठ्या प्रमाणात खरेदी करून आणि बोली लावून साध्य केली जाईल. ही पद्धत उजाला योजनेसारखीच असेल, ज्या अंतर्गत गेल्या दहा वर्षांत वीज कंपन्यांनी ३६८.७ दशलक्ष एलईडी बल्ब वितरित केले आहेत. या योजनेसाठी विचारात घेतलेली आणखी एक पद्धत म्हणजे कंपन्यांनी जुन्या एसीच्या बदल्यात अधिक ‘स्क्रॅपेज व्हॅल्यू’ द्यावी. त्या बदल्यात, सरकार त्यांना ‘प्रोत्साहन’ देऊ शकते. अशा परिस्थितीत, ग्राहक थेट किरकोळ दुकानांमधून बाजारभावाने नवीन एसी खरेदी करू शकतात.
केंद्रीय ऊर्जा मंत्री मनोहर लाल यांनी गेल्या आठवड्यात प्रमुख एसी उत्पादक कंपन्यांच्या अधिकाऱ्यांची भेट घेतली. या लोकांनी सांगितले की मंत्रालयाने नियमांवर चर्चा करण्यासाठी अंतर्गत समिती स्थापन केली आहे. ब्लू स्टारचे एमडी त्यागराजन म्हणाले की देशात असे सुमारे ५ कोटी एसी आहेत जे १० वर्षे किंवा त्याहून अधिक जुने आहेत. त्यागराजन यांच्या मते, ग्राहक सहसा त्यांचे जुने एसी दुसऱ्या खोलीत बसवतात किंवा त्या बदल्यात दुकानाला विकतात, जे पुन्हा वापरले जातात.
या प्रकरणाशी संबंधित लोकांनी सांगितले की, ब्युरो ऑफ एनर्जी एफिशियन्सी (BEE) दर दोन वर्षांनी एसीच्या कार्यक्षमता मानकांमध्ये बदल करण्याची योजना आखत आहे. सध्या हे बदल ३-४ वर्षांनी होतात. रेटिंग अधिक कडक करण्याची पुढील योजना २०२६ मध्ये आहे आणि त्यानंतर २०२८ मध्ये आणखी एक बदल होईल. शेवटचे नियम जुलै २०२२ मध्ये बदलले गेले होते.
ऊर्जा मंत्रालय १० वर्षांपेक्षा जुन्या एसींना नवीन ५-स्टार ऊर्जा कार्यक्षम एसींनी बदलण्याच्या योजनेवर काम करत आहे.
या योजनेअंतर्गत, ग्राहकांना बाजारापेक्षा कमी किमतीत नवीन एसी दिले जातील. केंद्रीय मंत्री मनोहर लाल यांनी प्रमुख एसी उत्पादकांशी या विषयावर चर्चा केली.
कंपन्यांचा असा विश्वास आहे की जुने एसी पुन्हा वापरण्याऐवजी ते काढून टाकणे आणि नवीन अधिक ऊर्जा कार्यक्षम एसी खरेदी करणे चांगले.
