रविवार, 25 ऑक्टोबर 2026
५ वर्षांत ७ लाख कोटी रुपयांची GST चोरी उघड, अर्थ राज्यमंत्र्यांनी संसदेत दिली माहिती, जाणून घ्या (फोटो सौजन्य - सोशल मीडिया)
केंद्रीय जीएसटी (सीजीएसटी) क्षेत्रीय अधिकाऱ्यांनी गेल्या पाच वर्षांत (२०२०-२१ ते २०२४-२५ पर्यंत) सुमारे ७.०८ लाख कोटी रुपयांची जीएसटी चोरी उघडकीस आणली आहे, ज्यामध्ये इनपुट टॅक्स क्रेडिट (आयटीसी) घोटाळा केवळ १.७९ लाख कोटी रुपयांचा आहे. ही माहिती अर्थ राज्यमंत्री पंकज चौधरी यांनी संसदेत दिली.
२०२४-२५ या आर्थिक वर्षातच २.२३ लाख कोटी रुपयांची जीएसटी चोरी आढळून आली, त्यापैकी सुमारे १५,२८३ प्रकरणांमध्ये आयटीसी घोटाळ्याद्वारे ५८,७७२ कोटी रुपयांचा अपहार करण्यात आला. याच कालावधीत एकूण ३०,०५६ प्रकरणे आढळून आली, म्हणजेच या वर्षी आढळलेल्या प्रकरणांपैकी निम्म्याहून अधिक प्रकरणे आयटीसीशी संबंधित फसवणुकीची आहेत.
गुंतवणूकदारांना मोठा दिलासा, निफ्टी 24,700 पार, सेन्सेक्स 418 अंकांनी वधारला
२०२३-२४ मध्ये, सीजीएसटी अधिकाऱ्यांनी २.३० लाख कोटी रुपयांची जीएसटी चोरी शोधून काढली, त्यापैकी ३६,३७४ कोटी रुपये केवळ आयटीसी फसवणुकीशी संबंधित होते. २०२२-२३ मध्ये, जीएसटी चोरी १.३२ लाख कोटी रुपयांची होती, त्यापैकी २४,१४० कोटी रुपयांचा बनावट आयटीसीद्वारे दावा करण्यात आला होता. २०२१-२२ आणि २०२०-२१ मध्ये, हे आकडे अनुक्रमे ७३,२३८ कोटी रुपये (आयटीसी फसवणूक २८,०२२ कोटी रुपये) आणि ४९,३८४ कोटी रुपये (आयटीसी फसवणूक ३१,२३३ कोटी रुपये) होते.
गेल्या पाच वर्षांत, सीजीएसटी अधिकाऱ्यांनी ९१,३७० प्रकरणांमध्ये करचोरी शोधून काढली आहे. या प्रकरणांमध्ये, ‘स्वैच्छिक ठेवी’ द्वारे सुमारे १.२९ लाख कोटी रुपये वसूल करण्यात आले.
जीएसटी चोरी रोखण्यासाठी सरकारने अनेक पावले उचलली आहेत – जसे की ई-इनव्हॉइसिंग, जीएसटी विश्लेषण, सिस्टम-डिटेक्टेड अनियमिततेचे निरीक्षण, गुप्तचर माहिती सामायिकरण, ऑडिटसाठी उच्च-जोखीम असलेल्या करदात्यांची ओळख इ. मंत्री पंकज चौधरी यांच्या मते, ही पावले महसूल संरक्षण आणि फसवणूक करणाऱ्यांना पकडण्यात उपयुक्त ठरत आहेत.
संसदेत एका प्रश्नाचे उत्तर देताना मंत्री म्हणाले की, २०२४-२५ या आर्थिक वर्षात निव्वळ सीजीएसटी संकलन सुधारित अंदाजाच्या (आरई) ९६.७% होते. या वर्षी एकूण संकलन १०.२६ लाख कोटी रुपये होते, तर अंदाजे लक्ष्य १०.६२ लाख कोटी रुपये होते. २०२३-२४ मध्ये निव्वळ सीजीएसटी संकलन ९.५७ लाख कोटी रुपये होते, जे सुधारित अंदाजापेक्षा किंचित जास्त होते.
२०२३-२४: २.३० लाख कोटी रुपयांची चोरी, ज्यामध्ये ३६,३७४ कोटी रुपयांचा आयटीसी घोटाळा समाविष्ट आहे.
२०२२-२३: ₹१.३२ लाख कोटींची चोरी झाली, ज्यामध्ये ₹२४,१४० कोटींचा आयटीसी घोटाळा समाविष्ट आहे.
२०२१-२२: ७३,२३८ कोटी रुपयांची चोरी झाली, ज्यामध्ये २८,०२२ कोटी रुपयांचा आयटीसी घोटाळा समाविष्ट आहे.
२०२०-२१: ४९,३८४ कोटी रुपयांची चोरी, ज्यामध्ये ३१,२३३ कोटी रुपयांचा आयटीसी घोटाळा समाविष्ट आहे.
२०२४-२५ मध्ये सुधारित अंदाज (RE) च्या तुलनेत निव्वळ CGST संकलन ९६.७% होते.
२०२४-२५ मध्ये संकलन: ₹१०.२६ लाख कोटी (आरई: ₹१०.६२ लाख कोटी)
२०२३-२४ मध्ये संकलन: ₹९.५७ लाख कोटी (आरई: ₹९.५६ लाख कोटी, म्हणजेच १००.१%)
