शनिवार, 24 ऑक्टोबर 2026
IPO मार्केटने गुंतवणूकदारांना दिला धक्का, तुमचे पैसे बुडणार? नेमक प्रकरण काय? जाणून घ्या (फोटो सौजन्य - सोशल मीडिया)
IPO Marathi News: गेल्या दोन महिन्यांत भारतातील आयपीओ बाजारात प्रचंड गर्दी दिसून आली आहे. मेनबोर्ड आणि एसएमई विभागांसह ८० हून अधिक कंपन्यांनी बाजारात प्रवेश केला आहे, त्यांनी अंदाजे ₹३५,००० कोटी उभारले आहेत. यापैकी केवळ ३१ मेनबोर्ड कंपन्यांनी अंदाजे ₹३१,००० कोटी उभारले आहेत.
एवढ्या मोठ्या प्रमाणात लिस्टिंग होऊनही, गुंतवणूकदारांना अपेक्षित नफा झालेला दिसत नाही. मेनबोर्डवरील ३१ कंपन्यांपैकी १६ कंपन्यांचे शेअर्स आता त्यांच्या इश्यू किमतीपेक्षा कमी किमतीत व्यवहार करत आहेत. सरासरी परतावा फक्त ७ टक्के आहे, ज्यामुळे जलद नफा मिळवणाऱ्या गुंतवणूकदारांना निराशा झाली आहे.
या कालावधीत, ५८ एसएमई कंपन्या सूचीबद्ध होत्या. सरासरी परतावा ११ टक्के होता, परंतु यापैकी ३१ कंपन्या त्यांच्या इश्यू किमतीपेक्षा कमी सूचीबद्ध होत्या. एसएमई स्टॉकमध्ये अनेकदा कमी व्हॉल्यूम असतो, ज्यामुळे अचानक चढउतार होण्याचा धोका वाढतो.
तज्ञांचा असा विश्वास आहे की अलिकडच्या आयपीओची कमकुवत कामगिरी प्रामुख्याने आक्रमक किंमत आणि विक्रीसाठी ऑफर (ओएफएस) ची जास्त संख्या यामुळे आहे. अनेक कंपन्या वाढीसाठी निधी उभारण्याऐवजी विद्यमान गुंतवणूकदारांसाठी एक्झिट मार्ग बनल्या आहेत. परकीय गुंतवणुकीचा प्रवाह आणि जागतिक अनिश्चितता देखील नकारात्मक भावनांना कारणीभूत ठरली आहे.
कमकुवत कामगिरीच्या पार्श्वभूमीवर, काही आयपीओनी आशा निर्माण केल्या. अर्बन कंपनीचे शेअर्स ६५ टक्के, आदित्य इन्फोटेकचे शेअर्स ९० टक्के आणि एनएसडीएलचे शेअर्स जवळजवळ ५० टक्के वाढले. दुसरीकडे, व्हीएमएस टीएमटी, रीगल रिसोर्सेस आणि ग्लोबटियर इन्फोटेक सारखे शेअर्स २०-५० टक्के घसरले.
एसएमई सेगमेंटमध्ये डील फ्लो मजबूत आहे, परंतु अस्थिरता देखील जास्त आहे. अर्ध्याहून अधिक एसएमई आयपीओ त्यांच्या इश्यू किमतीपेक्षा कमी किमतीत बंद झाले आहेत. विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की उच्च सबस्क्रिप्शन आणि ग्रे मार्केट प्रीमियम असूनही, गुंतवणूकदारांनी जोखीम लक्षात ठेवली पाहिजे.
आयपीओ मार्केट मंदावत नाहीये. २०२४ मध्ये भारत जगातील सर्वात मोठा आयपीओ मार्केट होता, त्याने १.५ लाख कोटी रुपयांपेक्षा जास्त निधी उभारला होता. २०२५ मध्ये फक्त सप्टेंबरपर्यंतच ८०,००० कोटी रुपये उभारण्यात आले आहेत. सेबीने अंदाजे १.१४ लाख कोटी रुपयांच्या आयपीओला मान्यता दिली आहे, तर १.६४ लाख कोटी रुपयांच्या मंजुरी प्रलंबित आहेत. टाटा कॅपिटल, एलजी इंडिया आणि ग्रोव, फोनपे, मीशो आणि वीवर्क इंडिया सारख्या डिजिटल कंपन्या देखील येत्या आठवड्यात बाजारात प्रवेश करतील अशी अपेक्षा आहे. तज्ञांचे म्हणणे आहे की आयपीओमधून जलद नफा मिळवण्याऐवजी त्याकडे दीर्घकालीन गुंतवणूक धोरण म्हणून पाहिले पाहिजे.
