रविवार, 27 सप्टेंबर 2026
वैद्यकीय उपकरणांवरील अवाजवी नफ्याला बसणार आळा ( सौजन्य - सोशल मीडिया )
खरं तर, जेव्हा वैद्यकीय उपकरणांची खरेदी किंमत आणि रुग्णांकडून आकारण्यात येणारी रक्कम यात तफावत आढळून आली, तेव्हा ही चर्चा अधिकच तीव्र झाली. यामुळे TMR ट्रेड मार्जिन रॅशनलायझेशन वर चर्चा सुरू झाली. बऱ्याच लोकांना TMR बद्दल किंवा ते काय आहे याबद्दल माहिती नसेल. चला तर मग, आधी त्याबद्दल जाणून घेऊया.
TMR मध्ये एका अशा किंमत प्रणालीचा विचार केला जात आहे, जिचा उद्देश वैद्यकीय उपकरणाची खरेदी किंमत आणि रुग्णाकडून आकारली जाणारी रक्कम यामधील मोठी तफावत कमी करणे हा आहे. उदाहरणार्थ, जर एखाद्या रुग्णालयाला वैद्यकीय उपकरण ₹100 ला मिळाले आणि ते रुग्णाकडून ₹400 आकारत असेल, तर हा फरक कमी करण्यावर TMR लक्ष केंद्रित करते. सध्या यावर चर्चा सुरू आहे.
हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की, महाराष्ट्र FDA च्या तपासादरम्यान काही धक्कादायक खुलासे झाले. या तपासात काही वैद्यकीय उपकरणांच्या खरेदी किंमतीत आणि MRP मध्ये मोठी तफावत असल्याचे उघड झाले.
प्रश्न असा आहे की, सरकार वैद्यकीय उपकरणांवर किती मार्जिन निश्चित करेल? सरकारचे मार्जिन अद्याप ठरलेले नाही; त्यावर अजूनही चर्चा सुरू आहे.
सर्वेक्षणात असे दिसून आले की, वैद्यकीय उत्पादनांवर १५० टक्क्यांपासून ते २,८४१ टक्क्यांपर्यंत नफा कमावला जात आहे.
रुग्णालयाने २९.४१ रुपयांना एक कॅथेटर खरेदी केले आणि रुग्णाकडून ३१० रुपये आकारण्यात आले.
रुग्णालयाने ६.७५ रुपयांना एक सिरिंज खरेदी केली आणि रुग्णाकडून ५७.२० रुपये आकारण्यात आले.
रुग्णालयाने ४० ते ४५ रुपयांना एक नेब्युलायझर/ऑक्सिजन मास्क खरेदी केला आणि रुग्णाकडून ६५० ते ७१५ रुपये आकारण्यात आले.
रुग्णालयाने ११.०५ रुपयांना एक आयव्ही इन्फ्युजन सेट खरेदी केला आणि रुग्णाकडून ३२५ रुपये आकारण्यात आले.
रुग्णालये स्पष्टपणे सांगतात की, कोणतीही वैद्यकीय वस्तू ज्या किमतीला खरेदी केली जाते आणि रुग्णाकडून आकारली जाणारी रक्कम यातील फरकातून नफा मिळत नाही. ते असेही सांगतात की, त्यांना इतर अनेक आवश्यक खर्चांचा हिशोब ठेवावा लागतो.
TMR म्हणजे वैद्यकीय साहित्याच्या खरेदी किमती आणि रुग्णांकडून आकारली जाणारी रक्कम यातील तफावत कमी करणे. याचा अर्थ असा की, रुग्णालय पुरवठ्याच्या साहित्याची किंमत किती आहे आणि सध्या रुग्णालय रुग्णांकडून त्यासाठी किती शुल्क आकारत आहे, याचा विचार करेल.
रुग्णालये सांगतात की, वैद्यकीय उत्पादनांची MRP उत्पादन करणाऱ्या कंपनीद्वारे निश्चित केली जाते. याव्यतिरिक्त, रुग्णालयाला यंत्रसामग्री, स्वच्छता, रुग्ण सुरक्षा, आपत्कालीन सेवा आणि कर्मचारीवर्ग यांच्याशी संबंधित खर्च उचलावा लागतो.
