RBI Scheme: आरबीआयच्या ‘या’ योजनेमुळे रुपयाची तुफानी उसळी! डॉलरच्या तुलने 47 पैशाची रिकव्हरी

RBI Scheme : भारतीय रिझर्व्ह बँकेतून मिळालेल्या मोठ्या कॅपिटल बुस्टनंतर भारतीय रुपयामध्ये मोठी उसळी दिसून आली. बँकेने विशेष कार्यक्रमांच्या माध्यमातून १३६ अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त निधी उभारला.

• परकीय चलनाच्या ओघामुळे आरबीआयला रुपयाचे व्यवस्थापन करण्यास मदत झाली आहे

• गेल्या महिन्यात, रुपया दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वोत्तम कामगिरी करणारे चलन ठरले

• गुरुवारी, डॉलरच्या तुलनेत रुपया ४७ पैशांनी वधारला

• डॉलरच्या तुलनेत रुपया ९४.२६ ​​वर व्यवहार करत आहे

• येत्या काही दिवसांत डॉलरच्या तुलनेत रुपयाचे वधारणे असेच सुरू राहील का?

RBI Scheme: जागतिक परकीय चलन बाजारात आणि आंतरबँक परकीय चलन बाजारात भारतीय रुपयाने जोरदार पुनरागमन केले आहे. सुरुवातीच्या व्यवहारादरम्यान, रुपया अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत ४७ पैशांनी वधारून ९४.२६ ​​वर पोहोचला. हे मुख्यत्वे आरबीआयच्या एफसीएनआर (बी) योजनेमुळे झाले आहे, ज्यामुळे भारतात अपेक्षेपेक्षा जास्त डॉलर आले आहेत.

याशिवाय, जागतिक डॉलर निर्देशांकातील घसरण, आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाच्या किमतींमधील स्थिरता आणि परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांकडून (एफआयआय) भारतीय शेअर बाजारात झालेला नवीन भांडवली ओघ यामुळे भारतीय चलनास महत्त्वपूर्ण आधार मिळाला आहे. जागतिक आर्थिक अस्थिरता आणि निर्यात-आयात दबावाच्या पार्श्वभूमीवर झालेली ही सुधारणा, देशाच्या देशांतर्गत अर्थव्यवस्थेच्या सामर्थ्यावर आणि आर्थिक स्थिरतेवर गुंतवणूकदारांचा असलेला विश्वास दर्शवते. चला, डॉलरच्या तुलनेत रुपयाची झालेली ही वाढ आणि येत्या काही दिवसांतील त्याच्या अपेक्षित वाढीबद्दल जाणून घेऊया.

RBI Repo Rate : कर्जदारांसाठी महत्त्वाची बातमी; रेपो रेटमध्ये बदल? गृहकर्जाच्या हप्त्यावर काय होणार परिणाम?

डॉलरच्या तुलनेत जोरदार वाढ

अपेक्षेपेक्षा जास्त एफसीएनआर (बी) ठेवींच्या संकलनाच्या जोरावर गुरुवारी सुरुवातीच्या व्यवहारात रुपया अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत ४७ पैशांनी वधारून ९४.२६ ​​वर पोहोचला. परकीय चलन व्यापाऱ्यांनी सांगितले की, रुपयाची ही हालचाल मजबूत मूलभूत प्रवाह आणि आरबीआयच्या आक्रमक हस्तक्षेपाचे प्रतिबिंब आहे, ज्यामुळे कच्च्या तेलाच्या वाढलेल्या किमती आणि जागतिक उत्पन्नाचा नकारात्मक परिणाम कमी झाला. आंतरबँक परकीय चलन बाजारात, रुपया अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत ९४.३० वर उघडला, त्यानंतर ४७ पैशांची वाढ होऊन तो ९४.२६ ​​वर पोहोचला, जी त्याच्या मागील बंद भावापेक्षा ४७ पैशांची वाढ होती. बुधवारी, रुपया २२ पैशांची वाढ नोंदवून ९४.७३ वर बंद झाला होता.

रुपयाची ही तेजी का?

• देशाची परकीय चलन तरलता वाढवण्याच्या उद्देशाने मध्यवर्ती बँकेच्या एका विशेष कार्यक्रमांतर्गत भारताने परकीय चलन ठेवींद्वारे विक्रमी १२७.२३ अब्ज डॉलर्स उभारले
• दरम्यान, सहा चलनांच्या समूहाच्या तुलनेत डॉलरची ताकद मोजणारा डॉलर निर्देशांक, अमेरिका-इराणमधील वाढत्या तणावामुळे सुरक्षित गुंतवणुकीच्या मागणीत ०.१६ टक्क्यांनी किंचित घसरून ९९.४३ वर व्यवहार करत होता
• अमेरिका-इराणमधील वाढता तणाव आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होणाऱ्या तेल पुरवठ्यात व्यत्यय येण्याच्या भीतीमुळे, जागतिक तेल बेंचमार्क ब्रेंट क्रूड फ्युचर्स ०.१६ टक्क्यांनी किंचित घसरून प्रति बॅरल ९५.४८ अमेरिकी डॉलरवर व्यवहार करत होते
• देशांतर्गत शेअर बाजारात, सुरुवातीच्या व्यवहारात सेन्सेक्स २२१.१७ अंकांनी वाढून ७६,७९१.५२ वर पोहोचला, तर निफ्टी ५९.५५ अंकांनी वाढून २३,९७४ वर पोहोचला
• एक्सचेंजच्या आकडेवारीनुसार, परदेशी संस्थागत गुंतवणूकदारांनी बुधवारी निव्वळ आधारावर ६,६८८.३७ कोटी रुपयांच्या इक्विटीची खरेदी केली.

एफसीएनआरबीचा मोठा प्रभाव

आयएफए ग्लोबलने एका संशोधन अहवालात म्हटले आहे की, यामुळे आरबीआयला रुपयाचे संरक्षण करण्यासाठी अधिक वाव मिळत असला तरी, बँका आरबीआयकडे ठेवींची अदलाबदल (स्वॅप) करत असल्याने बँकिंग प्रणालीतील तरलतेचा अतिरिक्त साठा सुमारे १० लाख कोटी रुपयांपर्यंत वाढेल, ज्यामुळे एक मोठा अडथळाही निर्माण होतो. 

भारतीय रिझर्व्ह बँकेने बुधवारी सांगितले की, ३१ ऑगस्टपर्यंत परकीय चलन अनिवासी (बँक), किंवा FCNR(B), ठेवींमध्ये १२७.२२६ अब्ज अमेरिकी डॉलर्सचा ओघ आला आहे. परदेशी परकीय चलन कर्ज (OFCBs) आणि बाह्य व्यावसायिक कर्ज (ECBs) यांचा समावेश केल्यास, या उपाययोजनांअंतर्गत एकूण ओघ १३६.३७७ अब्ज अमेरिकी डॉलर्सवर पोहोचला आहे.

RBI old notes ban : अरे देवा! पुन्हा एकदा नोटबंदी? ‘महात्मा गांधी’ मालिकेतील नोटांवर RBI चा मोठा निर्णय; बँकिंग क्षेत्रात खळबळ