रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
अमेरिकेची मध्यवर्ती बँक असलेल्या यूएस फेडरल रिझर्व्हने व्याजदर कमी केले (फोटो सौजन्य - iStock/AP)
हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की फेडचे अध्यक्ष जेरोम पॉवेल यांनी डिसेंबरमध्ये चलनवाढ पुन्हा वाढण्याच्या भीतीमुळे शेवटच्या व्याजदर कपातीपासून व्याजदर स्थिर ठेवले होते, परंतु मंदावलेल्या रोजगार वाढीमुळे त्यांना निराशा झाली. त्यांनी आतापर्यंत ट्रम्पच्या वारंवार दर कपातीच्या आवाहनांना आणि त्यांना काढून टाकण्याच्या धमक्यांना विरोध केला होता. पॉवेल यांनी माध्यमांना सांगितले की, सामान्यतः, जेव्हा कामगार बाजार कमकुवत असतो तेव्हा महागाई कमी असते. परंतु सध्या, आपल्याला कमकुवत वाढ आणि उच्च चलनवाढ या दुहेरी जोखमींचा सामना करावा लागतो. कोणताही धोकामुक्त मार्ग नाही. त्यांनी सांगितले की ही एक आव्हानात्मक परिस्थिती आहे.
US Fed चा निर्णय महत्त्वाचा का?
युएस फेडरल रिझर्व्हने केलेला कोणताही धोरणात्मक बदल केवळ यूएस अर्थव्यवस्थेपुरता मर्यादित नाही तर जगभरातील वित्तीय बाजारपेठांवर परिणाम करतो. यूएस व्याजदर जगभरातील गुंतवणूकदारांच्या निर्णयांवर परिणाम करतात. जेव्हा युएस व्याजदर कमी होतात तेव्हा परदेशी गुंतवणूकदार उदयोन्मुख बाजारपेठांकडे (जसे की भारत) अधिक आकर्षित होतात कारण तेथे जास्त परतावा मिळण्याची शक्यता असते.
भारतीय शेअर बाजारावर परिणाम
अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हच्या व्याजदर कपातीचा भारतीय शेअर बाजारावर सकारात्मक परिणाम होऊ शकतो. कारण जेव्हा अमेरिकेचे दर कमी असतात तेव्हा परदेशी गुंतवणूकदार भारतीय शेअर बाजारात अधिक गुंतवणूक करतात. यामुळे FII (विदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदार) चा ओघ वाढू शकतो, ज्यामुळे सेन्सेक्स आणि निफ्टीमध्ये वाढ होण्याची शक्यता असते. शिवाय, जागतिक बाजारपेठेत परिणामी आरामदायी वातावरण भारतासारख्या विकसनशील देशांसाठी देखील सकारात्मक आहे.
भारतीय रुपयावर परिणाम
अमेरिकेच्या व्याजदर कपातीचा थेट परिणाम डॉलरच्या ताकदीत घट होण्याच्या स्वरूपात दिसून येतो. यामुळे डॉलरच्या तुलनेत भारतीय रुपया मजबूत होऊ शकतो. तथापि, हे पूर्णपणे कच्च्या तेलाच्या किमती, भारताची व्यापार तूट आणि परकीय गुंतवणूक परिस्थिती यासारख्या इतर जागतिक घटकांवर अवलंबून असते. जर अमेरिकन डॉलर कमकुवत झाला आणि भारतात FII चा ओघ वाढला तर रुपया स्थिर किंवा मजबूत होऊ शकतो, ज्यामुळे भारतीय आयातदारांना दिलासा मिळेल.
भारताच्या बाँड बाजारावर परिणाम
अमेरिकेतील व्याजदर कपातीचा अप्रत्यक्ष परिणाम भारतीय बाँड उत्पन्नावरदेखील होऊ शकतो. भारतीय सरकारी रोखे परदेशी गुंतवणूकदारांसाठी अधिक आकर्षक बनू शकतात, त्यांची मागणी वाढू शकते आणि उत्पन्न कमी होऊ शकते. यामुळे भारतात व्याजदर कपातीच्या शक्यतेबद्दल चर्चा तीव्र होऊ शकते.
अमेरिकेत बेरोजगारी आणि महागाई
अमेरिकेतील बेरोजगारीचा दर ४.३ टक्क्यांच्या आसपास आहे, परंतु मे महिन्यात १३९,००० च्या मासिक वाढीवरून गेल्या महिन्यात २२,००० पर्यंत रोजगार वाढ कमी झाली. ऑगस्टमध्ये महागाई २.९ टक्क्यांवर पोहोचली, जी जुलैच्या तुलनेत ०.२ टक्के जास्त आहे. पॉवेल म्हणाले की इमिग्रेशन निर्बंधांमुळे रोजगार वाढ मंदावू शकते. त्यांनी सांगितले की कामगारांच्या पुरवठ्यात फारशी वाढ झाली नाही, जर असेल तर. शिवाय, कामगारांच्या मागणीतही झपाट्याने घट झाली आहे. पॉवेल म्हणाले की त्यांना काही महिन्यांपूर्वी अपेक्षेपेक्षा महागाईवर टॅरिफचा कमी परिणाम होईल अशी अपेक्षा आहे आणि हा परिणाम मंद आणि अल्पकालीन असू शकतो.
