एज्युकेशन
AISHE Report Higher Education: केंद्रीय शिक्षण मंत्रालयाच्या ऑल इंडिया सर्व्हे ऑन हायर एज्युकेशन (AISHE) अहवालानुसार, भारतातील विद्यार्थ्यांमध्ये केवळ बी.टेक, बी.ई. किंवा एमबीबीएसचीच क्रेझ नाही. यामध्ये वर्ष २०२३-२४ मध्ये उच्च शिक्षणातील एकूण नोंदणी वाढून ४.५० कोटी झाली आहे. यामध्ये देशभरातील विद्यापीठे आणि महाविद्यालयांमध्ये सर्वाधिक संख्या ही कला (Arts) शाखेच्या विद्यार्थ्यांची आहे.
गेल्या १० वर्षांतील आकडेवारी पाहिली तर कला शाखा आणि बीए (BA) कोर्सचा दबदबा अजूनही कायम आहे. मात्र, याच वेळी अभियांत्रिकी, विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि गणित म्हणजेच ‘STEM’ अभ्यासक्रमांमध्ये प्रवेश घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांच्या संख्येतही मोठी वाढ झाली आहे. जिथे २०१४-१५ मध्ये या अभ्यासक्रमांमध्ये ९१.५ लाख विद्यार्थी होते, तिथे आता २०२३-२४ मध्ये ही संख्या १.०२ कोटी झाली आहे. विशेष म्हणजे, यामध्ये महिला उमेदवारांचा सहभाग अधिक असून, विज्ञान आणि संबंधित कोर्सेसमध्ये महिलांच्या संख्येत ४४ टक्क्यांची वाढ नोंदवण्यात आली आहे.
सरकारी अहवालानुसार, पदवी पातळीवर कला आणि त्याच्याशी संबंधित अभ्यासक्रम हे सर्वात मोठे विद्याशाखा (Discipline) बनून राहिले आहेत. यात एकूण नोंदणी ७६.८% इतकी आहे. परंतु, अहवालातून हे देखील समोर आले आहे की, २०२३-२४ मध्ये विद्यार्थ्यांचा कल व्यावसायिक आणि तांत्रिक कोर्सेसकडे वाढला आहे. त्यामुळे आगामी काळात विद्यार्थ्यांची पसंती अभियांत्रिकी आणि तंत्रज्ञान अभ्यासक्रमांना अधिक राहू शकते.
‘एआय’च्या या युगात व्यावसायिक आणि तांत्रिक अभ्यासक्रमांमध्ये वाढ होणे स्वाभाविक आहे. अनेक विद्यापीठे आपल्या अभ्यासक्रमात नवीन कोर्सेसचा समावेश करत आहेत आणि विद्यार्थीही विज्ञान व वाणिज्य यांसारख्या शाखांना प्राधान्य देत आहेत. गेल्या १० वर्षांच्या डेटाचा विचार न करता आगामी वर्षांचा अंदाज लावल्यास, मेडिकल सायन्स (वैद्यकीय विज्ञान), तंत्रज्ञान आणि अभियांत्रिकी यांसारख्या कोर्सेसमध्ये प्रवेश घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांच्या संख्येत मोठी वाढ होऊ शकते.
.png "Videos"){kind=small}
