CBSE आणि NCERT कडून शिक्षकांना ‘मास्टर ट्रेनिंग’; ९ वीचा नवीन अभ्यासक्रम प्रभावीपणे शिकवण्याची आखली रणनीती

CBSE Class 9 New Syllabus 2026: राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण (NEP 2020) आणि NCF-SE 2023 अंतर्गत शालेय शिक्षणात सातत्याने बदल केले जात आहेत. याच दिशेने आता इयत्ता ९ वीची गणिताची आणि विज्ञानाची नवीन पुस्तके प्रभावीपणे शिकवण्याची तयारी सुरू झाली आहे. यासाठी ‘केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळाने’ ‘राष्ट्रीय शैक्षणिक संशोधन आणि प्रशिक्षण परिषदेच्या’ सहकार्याने शिक्षकांसाठी एक विशेष ओरिएंटेशन वर्कशॉप आयोजित केले. शिक्षकांना नवीन पुस्तकांची रचना, शिकवण्याच्या पद्धती आणि वर्गात त्यांचा अधिक चांगला वापर कसा करावा, याची माहिती देणे हा या प्रशिक्षणाचा मुख्य उद्देश होता, जेणेकरून विद्यार्थ्यांना नवीन अभ्यासक्रम सहज समजेल.

दिल्लीत आयोजित करण्यात आले शिक्षकांचे ओरिएंटेशन वर्कशॉप

CBSE आणि NCERT कडून हे ओरिएंटेशन वर्कशॉप नवी दिल्लीतील द्वारका येथील ‘CBSE इंटिग्रेटेड ऑफिस कॉम्प्लेक्स’मध्ये आयोजित करण्यात आले होते. यामध्ये CBSE शी संलग्न शाळांमधील एकूण ११० शिक्षकांनी भाग घेतला. यामध्ये गणिताचे ५८ आणि विज्ञानाच्या ५२ शिक्षकांचा समावेश होता. याशिवाय ‘केंद्रीय विद्यालय संघटन’ (KVS) आणि ‘नव्होदय विद्यालय समिती’चे (NVS) प्रतिनिधी देखील या वर्कशॉपचा भाग बनले.

वर्कशॉपमध्ये शिक्षकांना काय शिकवण्यात आले?

वर्कशॉपमधील सर्व सत्रे NCERT च्या तज्ज्ञांनी आयोजित केली होती. त्यांनी इयत्ता ९ वीच्या गणित आणि विज्ञानाच्या नवीन पुस्तकांमागील विचार, त्यांची रचना आणि वर्गात ते प्रभावीपणे शिकवण्याच्या पद्धतींबद्दल सविस्तर माहिती दिली. प्रशिक्षणादरम्यान शिक्षकांना सांगण्यात आले की, विद्यार्थ्यांनी केवळ पाठांतर करण्याऐवजी विषय समजून घेऊन ते दैनंदिन जीवनाशी जोडून शिकण्यासाठी त्यांना कसे प्रोत्साहित करावे.

US Green Card: अमेरिकेत जाणाऱ्या भारतीयांना मोठा झटका! ग्रीन कार्डसाठी मोजावे लागणार तब्बल ९६ लाख रुपये; ट्रम्प सरकारचा नवा प्लॅन

‘या’ मुद्द्यांवर राहिला विशेष भर

प्रशिक्षणादरम्यान शिक्षकांना ‘क्षमता आधारित शिक्षण’ (Competency-Based Learning) पद्धतीची माहिती देण्यात आली. यासोबतच ‘अनुभवजन्य शिक्षण’ (Experiential Learning) पद्धतीद्वारे पुस्तकातील विषय दैनंदिन आयुष्याशी जोडण्यावर भर देण्यात आला. विद्यार्थ्यांची विश्लेषणात्मक क्षमता वाढवण्यासाठी ‘समस्या निवारण कौशल्य’ तंत्रांवरही चर्चा झाली. याशिवाय ‘सर्वसमावेशक मूल्यांकन’ पद्धती समजावून सांगण्यात आल्या, ज्या राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण आणि NCF-SE 2023 च्या धोरणांना अनुसरून आहेत.

NTA Recruitment 2026: नॅशनल टेस्टिंग एजन्सीमध्ये ऑफिसर पदांची मोठी भरती! ७ ऑगस्टपर्यंत अर्ज करण्याची सुवर्णसंधी

‘मास्तर ट्रेनर’ बनून पुढे नेणार नवीन शिक्षण व्यवस्था

CBSE नुसार, या वर्कशॉपचा उद्देश शिक्षकांना ‘मास्टर ट्रेनर’ म्हणून तयार करणे हा आहे. हे प्रशिक्षित शिक्षक पुढे जाऊन CBSE शी संलग्न शाळांमध्ये नवीन अभ्यासक्रम प्रभावीपणे लागू करण्यास मदत करतील. बोर्डाचे म्हणणे आहे की, या प्रशिक्षणामुळे शिक्षक नवीन पुस्तकांचे शैक्षणिक उद्दिष्ट अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेऊ शकतील आणि वर्गात अशा शिक्षण पद्धतींचा अवलंब करतील ज्या विद्यार्थ्यांमध्ये ‘विचारक्षमता’, ‘प्रयोग आधारित शिक्षण’ आणि विषयांची सखोल समज विकसित करण्यास मदत करतील.