शुक्रवार, 11 सप्टेंबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
Cricket Scorer Career: क्रिकेटच्या मैदानावर जेव्हा फलंदाज धावा काढतो, गोलंदाज विकेट घेतो किंवा एखाद्या षटकात कोणतीही विशेष घटना घडते, तेव्हा या सर्व गोष्टींची नोंद ठेवली जाते. टीव्हीवर सामना पाहताना आपले लक्ष बऱ्याचदा खेळाडू आणि त्यांच्या कामगिरीवर असते, परंतु मैदानाबाहेर आणि पडद्यामागे अशी अनेक माणसे असतात जी प्रत्येक चेंडूचा आणि धावेचा हिशोब सांभाळतात. यापैकीच एक महत्त्वाची भूमिका क्रिकेट स्कोररची असते. क्रिकेटमध्ये वाढत्या डेटाच्या वापरामुळे आजच्या काळात या प्रोफेशनल्सची भूमिका देखील अत्यंत महत्त्वाची झाली आहे. अशा परिस्थितीत, आज आपण जाणून घेऊयात की क्रिकेटर्सच्या रेकॉर्डचा लेखाजोखा कोण ठेवतो आणि यात नोकरी कशी मिळते.
क्रिकेट स्कोररचे मुख्य काम सामन्यादरम्यान घडणाऱ्या प्रत्येक आवश्यक हालचालीची नोंद ठेवणे हे असते. कोणता फलंदाज किती धावा करत आहे, कोणत्या गोलंदाजाने किती विकेट्स घेतल्या, षटकात काय झाले आणि संघाचा स्कोर कोणत्या स्थितीत आहे, या सर्व गोष्टींचा हिशोब स्कोरर ठेवतो. यासाठी स्कोररला क्रिकेटच्या नियमांसोबतच गणित आणि इंग्रजीची चांगली समज असणे आवश्यक आहे. स्ट्राइक रेट, फलंदाजी आणि गोलंदाजीची सरासरी, आवश्यक धावगती आणि नेट रन रेट यांसारख्या गणना समजून घेणे देखील या कामाचा एक भाग आहे.
क्रिकेट स्कोरिंगला करिअर म्हणून स्वीकारण्यासाठी स्थानिक क्रिकेट असोसिएशनशी जोडणे हा एक सुरुवातीचा मार्ग मानला जातो. येथे दरवर्षी स्कोररची परीक्षा आयोजित केली जाते. स्थानिक स्तरावरील परीक्षा पास केल्यानंतर राज्य क्रिकेट असोसिएशनची परीक्षा द्यावी लागते. राज्य क्रिकेट असोसिएशनमध्ये ८० टक्के गुण मिळवल्यानंतरच बीसीसीआईच्या स्कोरर परीक्षेला बसण्याची पात्रता मिळते. म्हणजेच या क्षेत्रात पुढे जाण्यासाठी क्रिकेटच्या अभ्यासासोबतच परीक्षा आणि स्कोरिंगशी संबंधित माहिती देखील आवश्यक आहे. बीसीसीआई व्यतिरिक्त आयसीसी सुद्धा अनेक प्रशिक्षण कार्यक्रम घेते. तसेच नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्पोर्ट्समधूनही कोर्स करता येतो. अनेक खाजगी ठिकाणांहूनही हा कोर्स केला जाऊ शकतो.
स्कोररला सहसा मासिक पगाराऐवजी सामन्याच्या किंवा दिवसाच्या हिशोबाने पेमेंट मिळते. मिळालेल्या माहितीनुसार, बीसीसीआईच्या स्टेट पॅनल स्कोररला एका सामन्यासाठी ३००० रुपये मिळतात. देशांतर्गत सामन्यासाठी १५,००० रुपये प्रतिदिन आणि कसोटी सामन्यातही १५,००० रुपये प्रतिदिन असे पेमेंट मिळते. कसोटी सामना जर ५ दिवसांआधी संपला, तरीही स्कोररला ५ दिवसांच्या हिशोबाने पगार दिला जातो. याशिवाय स्कोररला डीए सुद्धा मिळतो.
आज क्रिकेट फक्त मैदानातील कामगिरीचा खेळ राहिलेला नाही, तर संघांच्या निर्णयामध्ये डेटाचा वापर सतत वाढला आहे. आयपीएल सारख्या स्पर्धांमध्ये खेळाडूची कामगिरी, फलंदाजी आणि गोलंदाजीची क्षमता, विरोधी संघाची कमकुवत बाजू आणि संघ संयोजनाशी संबंधित आकडेवारीचे विश्लेषण केले जाते.
AI College : भारतीय वंशाच्या दांपत्याची कमाल! त्यांच्या दानत्वातून उभे राहणार नवीन AI कॉलेज
डेटा एनालिस्ट खेळाडूच्या कामगिरीमध्ये काळानुरूप होणारे बदल समजून घेण्यासोबतच त्यांची ताकद आणि कमकुवत बाजू ओळखतात. खेळाडूंच्या वर्कलोड मूव्हमेंट आणि जुन्या दुखापतीच्या रेकॉर्डचे विश्लेषण करून दुखापतीचा संभाव्य धोका समजून घेण्यासाठीही डेटाचा वापर केला जातो.
