Free Education: केंद्रीय महाविद्यालयात मिळणार मोफत शिक्षण; मात्र ‘या’ विद्यार्थ्यांनाच होणार फायदा

केंद्रीय विद्यालय मध्ये ऍडमिशनची प्रक्रिया सुरु झाली आहे. देशातील टॉप सरकारी शाळांमध्ये प्रवेश मिळविण्यासाठी केंद्रीय विद्यालय संघटनेच्या सर्व मार्गदर्शक तत्वांचे पालन करणे आवश्यक आहे. 

देशात १२५६ केंद्रीय विद्यालय आहे. केंद्रीय विद्यालय संघटनच्या ऑफिशियल वेबसाईट kvsangathan.nic.in वर नोंदवलेल्या डेटानुसार, यात 1,35,3129 स्टुडंट्स शिकत आहे. या शाळांमध्ये एकूण ५६,८१० कर्मचारी कार्यरत आहे. केंद्रीय विद्यालय देशातल्या टॉप सरकारी शाळांच्या लिस्ट मध्ये सामील आहे. इथे ऍडमिशन भेटणं सोपं नाही आहे. केंद्रीय विद्यालय बालवाटिका मध्ये प्रवेश प्रक्रिया संपली आहे आणि अन्य क्लासेस मध्ये आताही सुरु आहे.

बिहारमध्ये असिस्टंट प्रोफेसरची निघाली बंपर भरती, जाणून घ्या कोणत्या डिग्रीची गरज

केंद्रीय विद्यालय मध्ये आपल्या मुलांची ऍडमिशन करण्यासाठी इच्छुक पालकांच्या मनात अनेक प्रश्न असतात. केंद्रीय विद्यालयाची ऍडमिशन प्रक्रिया अन्य शाळांपैकी वेगळी आहे. इथे पहिल्या वर्गात लॉटरी सिस्टिम ने ऍडमिशन मिळतो तर इतर वर्गांमध्ये गुणवत्तेद्वारे आणि इतर मार्गांनी मिळतो. केंद्रीय विद्यालयाची फीसला घेऊन लोकांच्या मनात कंफ्यूजन असतो. केंद्रीय विद्यालयात मोफत शिक्षणाचीही तरतूद आहे. यासाठी काही अटी आणि शर्ती निश्चित केल्या आहेत.

केंद्रीय विद्यालय मध्ये कोणाला ऍडमिशन मिळू शकतो?
भारत सरकार केंद्रीय विद्यालय संघटना (KVS) चालवते. या सरकारी शाळा प्रामुख्याने केंद्र सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या मुलांसाठी बांधल्या जातात. तथापि, इतर श्रेणीतील मुले देखील त्यात शिक्षण घेऊ शकतात. यासाठी केव्हीएसने एक प्राधान्य यादी तयार केली आहे:

१- केंद्र सरकारी कर्मचाऱ्यांची मुले: हस्तांतरणीय आणि अहस्तांतरणीय कर्मचारी, जसे की नागरी/संरक्षण क्षेत्र, माजी सैनिकांची मुले.

२- स्वायत्त संस्था/सार्वजनिक क्षेत्रातील कर्मचाऱ्यांची मुले: केंद्र सरकारच्या सार्वजनिक उपक्रमांमध्ये किंवा उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये काम करणाऱ्यांची मुले.

३- राज्य सरकारी कर्मचाऱ्यांची मुले: हस्तांतरणीय आणि अहस्तांतरणीय कर्मचारी.

४- इतर श्रेणी: खाजगी क्षेत्रातील किंवा परदेशी नागरिकांची मुले (भारतात राहणारी), जर जागा रिक्त असतील.

५- विशेष श्रेणी: एकल मुलगी, अनुसूचित जाती/जमाती, इतर मागासवर्गीय, आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल आणि अपंग मुलांना आरक्षण मिळते.

केंद्रीय विद्यालयमध्ये ऍडमिशन प्रक्रिया काय ?
केंद्रीय विद्यालय मध्ये ऍडमिशनची प्रक्रिया ऑनलाईन आणि ऑफलाईन दोन्ही पद्धतीने होऊ शकते. जो कलासमध्ये निर्भर करते.

केंद्रीय विद्यालय क्लास १ ऍडमिशन
ऑनलाईन अर्ज: KVS ची ऑफिशियल वेबसाईट kvsonlineadmission.kvs.gov.in या kvsangathan.nic.in वर फॉर्म भरा.
लॉटरी सिस्टम: RTE (२५% सीट ), प्राधान्य श्रेणी आणि उपलब्ध जागांवर आधारित लॉटरी काढली जाते.
डॉक्यूमेंट वेरिफिकेशन आणि फीस जमा केल्यानंतर ऍडमिशन कन्फर्म होतो.

केंद्रीय विद्यालय वर्ग 2-8 ऍडमिशन
ऑफलाइन प्रक्रिया: जागा रिक्त असल्यास थेट शाळेत अर्ज करा. कोणतीही चाचणी घेतली जात नाही, निवड प्राधान्याच्या आधारावर केली जाते.

केंद्रीय विद्यालय इयत्ता 9वी ऍडमिशन
ऍडमिशन परीक्षा: एक लेखी परीक्षा असते. त्यानंतर पात्र विद्यार्थ्यांची निवड गुणवत्तेच्या आधारे केली जाते.

केंद्रीय विद्यालय इयत्ता 10 व 12 ऍडमिशन
रिक्त जागा: मागील वर्गातील गुण आणि हस्तांतरणाच्या आधारावर मर्यादित प्रवेश.

केंद्रीय विद्यालयात इयत्ता 11वी ऍडमिशन
गुणवत्तेवर आधारित: प्रवाह (विज्ञान, वाणिज्य, कला) दहावीच्या गुणांच्या आधारे दिले जाते.

केव्हीएसमध्ये प्रवेशासाठी अर्ज प्रक्रिया काय आहे?
ऑनलाइन नोंदणी (इयत्ता पहिलीसाठी) सहसा मार्च-एप्रिलमध्ये सुरू होते. बालवाटिकेत प्रवेशासाठी नोंदणी देखील याच वेळी होते. या वर्षीची नोंदणी प्रक्रिया संपली आहे.

आवश्यक कागदपत्रे: जन्म प्रमाणपत्र, रहिवासी पुरावा, हस्तांतरण प्रमाणपत्र, पालकांचे सेवा प्रमाणपत्र.

KVS वयोमर्यादा

केंद्रीय विद्यालयात प्रवेशासाठी वयोमर्यादा राष्ट्रीय शिक्षण धोरण (एनईपी) २०२० नुसार, केंद्रीय विद्यालयातील वयोमर्यादा खालीलप्रमाणे आहे (३१ मार्च रोजी गणना केली आहे):
वर्ग १: ६ वर्षे (किमान ५, कमाल ७). १ एप्रिल रोजी जन्मलेली मुले देखील पात्र आहेत.
वर्ग २: ७ वर्षे.
वर्ग ३: ८ वर्षे.
अपंग मुलांसाठी: कमाल वयात २ वर्षांची सूट असू शकते. हा निर्णय मुख्याध्यापकांवर अवलंबून असतो.

KVS फी: केंद्रीय विद्यालयाची फी किती आहे?
केंद्रीय विद्यालय ही सरकारी शाळा आहे (केंद्रीय विद्यालय शुल्क). त्याची फी कमी आहे आणि काही विद्यार्थी येथे मोफत शिक्षण घेऊ शकतात. त्यांना शाळेची फी म्हणून १ रुपयाही द्यावा लागत नाही:
प्रवेश शुल्क: २५ रुपये (एकदा).

शिक्षण फी
इयत्ता पहिली ते आठवी: मोफत.
इयत्ता ९ वी-१० वी (मुले): २०० रुपये/महिना.
इयत्ता ११-१२ (मुले, विज्ञान शाखा): दरमहा ४०० रुपये; इतर प्रवाह: ३०० रुपये/महिना.

शाळा विकास निधी (VVN)
इयत्ता १ ली ते १२ वी: ५०० रुपये/महिना.
कंप्यूटर फी: इयत्ता तिसरी आणि त्यावरील वर्गांसाठी (जर कंप्यूटर विषय घेतला असेल तर) रु. १००/महिना.
मोफत शिक्षण: एकल मुली, अनुसूचित जाती/जमाती, केव्हीएस कर्मचाऱ्यांची मुले आणि आरटीई अंतर्गत येणाऱ्या मुलांसाठी शिक्षण फी माफ आहे.
टीप: फी दर ३ महिन्यांनी जमा केले जाते.

KVS Admission Guidelines : केव्हीएस प्रवेशासाठी अटी आणि शर्ती

प्राधान्यक्रम: केंद्र सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या मुलांना प्रथम प्राधान्य मिळेल, नंतर इतरांना.
आरक्षण: अनुसूचित जाती/जमाती/ईडब्ल्यूएस/बीपीएल/ओबीसी/दिव्यांगांसाठी आरटीई अंतर्गत २५% जागा.
बदलीचा नियम: आई किंवा वडिलांची बदली झाल्यास प्राधान्य दिले जाते.
आसन मर्यादा: प्रत्येक वर्गात ४० जागा (मुख्याध्यापक ४५-५० पर्यंत वाढवू शकतात).
नागरिकत्व: रिक्त जागांवर भारतीय नागरिकांना, परदेशी नागरिकांच्या मुलांना प्राधान्य दिले जाते.
कागदपत्रे: योग्य आणि पूर्ण कागदपत्रे सादर करणे अनिवार्य आहे.
प्रवेश रद्द करणे: जर मूल नियमितपणे शाळेत येत नसेल किंवा फी वेळेवर भरली नाही तर प्रवेश रद्द केला जाऊ शकतो.

SSC Board exam result: विद्यार्थ्यांची धाकधूक वाढली! या तारखेला जाहीर होणार दहावीचा निकाल