मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
मिलिट्री स्कूलमध्ये सामान्य माणसांच्या मुलांना प्रवेश मिळतो का (फोटो सौजन्य - iStock)
राष्ट्रीय मिलिटरी स्कूलमधील प्रवेश प्रामुख्याने इयत्ता ६ वी आणि ९ वी साठी असतो. इयत्ता ६ वी मध्ये प्रवेश मिळवण्यासाठी, मुलाचे वय १० ते १२ वर्षांच्या दरम्यान असणे आवश्यक आहे आणि मुले व मुली दोघेही अर्ज करू शकतात, मात्र त्यांनी इयत्ता ५ वी उत्तीर्ण केलेली असावी. इयत्ता ९ वी मधील प्रवेश केवळ १३ ते १५ वर्षे वयोगटातील आणि इयत्ता ८ वी उत्तीर्ण झालेल्या मुलांसाठीच असतो. ही प्रवेश प्रक्रिया सुनिश्चित करते की योग्य वय आणि शैक्षणिक पात्रता असलेली मुले राष्ट्रीय मिलिटरी स्कूलच्या शिस्तबद्ध आणि निवासी वातावरणात सामील होतील.
कसा होतो प्रवेश?
राष्ट्रीय मिलिटरी स्कूलमधील प्रवेश तीन मुख्य टप्प्यांतून होतो. सर्वप्रथम, सीईटी (कॉमन एन्ट्रन्स टेस्ट) ही एक अखिल भारतीय लेखी परीक्षा घेतली जाते, ज्यामध्ये गणित, इंग्रजी, सामान्य ज्ञान आणि बुद्धिमत्ता (आयक्यू) या विषयांवर प्रश्न असतात. लेखी परीक्षेत उत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांना नंतर मुलाखतीसाठी बोलावले जाते, ज्यामध्ये त्यांचे व्यक्तिमत्व, आत्मविश्वास आणि नेतृत्व क्षमता यांचे मूल्यांकन केले जाते. अंतिम टप्पा वैद्यकीय तंदुरुस्ती चाचणीचा असतो, ज्यामध्ये विद्यार्थी लष्करी प्रशिक्षणासाठी पूर्णपणे तंदुरुस्त असल्याची खात्री करण्यासाठी लष्करी रुग्णालयात त्यांची आरोग्य तपासणी केली जाते.
मिलिट्री स्कूल कुठे आहेत?
भारतात पाच राष्ट्रीय मिलिटरी स्कूल्स आहेत, आणि त्या सर्व निवासी आहेत. या पाच शाळा चाईल, हिमाचल प्रदेश; अजमेर, राजस्थान; धोलपूर, राजस्थान; बेळगाव, कर्नाटक; आणि बंगळूर, कर्नाटक येथे आहेत. या शाळांचा मुख्य उद्देश दर्जेदार शिक्षण देणे आणि विद्यार्थ्यांना लष्करी अधिकारी बनण्यासाठी तयार करणे हा आहे.
राष्ट्रीय मिलिटरी स्कूल्स सीबीएसई बोर्डाशी संलग्न आहेत. शैक्षणिक बाबींसोबतच, येथे नेतृत्व आणि व्यक्तिमत्व विकासावर भर दिला जातो. मुलांना घोडेस्वारी, पोहणे, नेमबाजी, खेळ आणि शारीरिक प्रशिक्षण (पीटी) शिकवले जाते. शाळेचे वेळापत्रक काटेकोर असून, त्याची सुरुवात सकाळच्या पीटीने होते आणि रात्रीच्या अभ्यासाने त्याचा शेवट होतो.
कोणत्या मुलांना प्रवेश घेता येतो?
नागरी मुले देखील राष्ट्रीय मिलिटरी स्कूलमध्ये प्रवेश घेऊ शकतात. तथापि, त्यांचे प्रवेश शुल्क सामान्य शुल्कापेक्षा थोडे जास्त असते, कारण लष्करी कुटुंबांना सरकारी अनुदान मिळते. नागरिकांसाठी वार्षिक शुल्क अंदाजे ₹५१,००० आहे, तर लष्करी कर्मचाऱ्यांच्या मुलांसाठी ते कमी आहे. पात्रता, वय आणि प्रवेश परीक्षेच्या आवश्यकता यांसारख्या इतर सर्व अटी लागू होतात.
सरकारी अनुदानामुळे राष्ट्रीय मिलिटरी स्कूलचे शुल्क खूप परवडणारे आहे. लष्करी कर्मचाऱ्यांच्या (OR/JCO) मुलांसाठी साधारणपणे वार्षिक ₹१२,००० ते ₹१८,००० खर्च येतो, तर अधिकाऱ्यांच्या मुलांसाठी साधारणपणे वार्षिक ₹३२,००० खर्च येतो. नागरिकांसाठी शुल्क थोडे जास्त असून ते अंदाजे वार्षिक ₹५१,००० आहे. याव्यतिरिक्त, अनुसूचित जाती/जमाती प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांना अतिरिक्त सवलती दिल्या जातात.
