
Pune Fake OSD Case, Pradyumna Patil Arrest,
मिळालेल्या माहितीनुसार, आरोपी प्रद्युम्न पाटीलने पुण्यातील परिमंडल एकचे पोलीस उपायुक्त ऋषिकेश रावले यांच्या कार्यालयामध्ये जाऊन तुम्ही एका गुन्ह्यांमध्ये तपास व्यवस्थित केला नसल्याचा आरोप केला. यावेळी त्याने तो उपमुख्यमंत्र्याचा ओएसडी असल्याचाही दावा केला. इतकेच नव्हे तर त्याने पोलिसांवरच दबाव टाकत दिशाभूल करण्याचा प्रयत्न केला.
या गोंधळानंतर पोलीस उपायुक्त ऋषिकेश रावले यांनी तातडीने याची खातर जमा करत आरोपी प्रद्युम पाटील हा खरंच उपमुख्यमंत्र्यांचा आहे का, याची माहिती घेतली. त्यांना मिळालेल्या माहितीत प्रद्युम्न पाटील हा खोटारडा असल्याचे आढळून आले. त्यानंतर पोलिसांनी त्याच्याविरोधात पुण्यातील विश्रामबाग पोलीस स्थानकामध्ये भारतीय न्याय संहिता कलम 204 अंतर्गत गुन्हा दाखल करत त्याच्या विरोधात पोलिसांनी अटकेची कारवाई केली आहे.
हे अधिकारी मंत्र्यांचे अत्यंत विश्वासू सहकारी असतात. त्यांची नियुक्ती मंत्र्यांच्या शिफारशीनुसार पण मुख्यमंत्र्यांच्या अंतिम मान्यतेने केली जाते. हे अधिकारी आयएएस (IAS), राज्य सेवा अधिकारी किंवा खाजगी क्षेत्रातील तज्ज्ञ व्यक्तीही असू शकतात.
मंत्री आणि सरकारी विभाग (Bureaucracy) यांच्यातील दुवा म्हणून ते काम करतात. मंत्र्यांचे आदेश विभागापर्यंत पोहोचवणे आणि विभागाकडून येणाऱ्या फाईल्सवर मंत्र्यांना माहिती देणे ही त्यांची महत्त्वाची जबाबदारी असते कॅबिनेट मंत्र्यांकडे ३ OSD आणि उपमुख्यमंत्र्यांकडे ७ ते १० OSD असू शकतात. या पदावर काम करणारी व्यक्ती केवळ प्रशासकीय कामातच नव्हे, तर मंत्र्यांच्या विचारधारेशी आणि कार्यपद्धतीशी सुसंगत असावी लागते.
संबंधित मंत्रालयाचे धोरणात्मक निर्णय घेताना मंत्र्यांना तांत्रिक किंवा राजकीय सल्ला देणे. जर मंत्री एखाद्या विषयावर नवीन असतील, तर त्या विषयाची सखोल माहिती त्यांना OSD करून देतात. मंत्र्यांकडे येणारे अर्ज, निवेदने आणि महत्त्वाच्या फाईल्सचा अभ्यास करून त्यातील मुख्य मुद्दे (Briefing) मंत्र्यांना समजावून सांगणे. मंत्र्यांच्या महत्त्वाच्या बैठका, दौरे आणि कार्यक्रमांचे नियोजन करणे. तसेच विधिमंडळाच्या अधिवेशनात मंत्र्यांना विचारल्या जाणाऱ्या प्रश्नांची उत्तरे तयार करण्यात मदत करणे.
हे प्रामुख्याने प्रशासकीय आणि गोपनीय कामकाजावर लक्ष देतात. हे विशिष्ट प्रकल्प, धोरणे किंवा मंत्र्यांनी सोपवलेल्या विशेष कामांसाठी (Special Tasks) नियुक्त केलेले असतात. मंत्र्यांचा कामाचा ताण कमी करून प्रशासनावर पकड मजबूत ठेवण्यासाठी OSD हे पद अत्यंत महत्त्वाचे असते.