सोमवार, 12 ऑक्टोबर 2026
(फोटो सौजन्य-सोशल मीडिया)
Navratri Special: नवरात्रोत्सव म्हणजे आदिशक्तीचा जागर, स्त्रीत्वाचा सन्मान आणि स्त्रीशक्तीचा उत्सव. या नऊ दिवसांत देवीच्या विविध रूपांची आराधना केली जाते. मात्र, स्त्रीशक्तीचा खरा अर्थ केवळ देवीच्या पूजेपुरता मर्यादित नसून स्त्रीला समानतेने वागवणं, तिच्या विचारांचा आदर करणं आणि तिला तिच्या इच्छेनुसार आयुष्य जगण्याचं स्वातंत्र्य देणं यातही आहे. हाच महत्त्वाचा विचार ‘तारिणी’ मालिकेत कौशिकीची भूमिका साकारणाऱ्या अभिनेत्री अभिज्ञा भावे यांनी मांडला आहे.
‘स्त्रीशक्ती म्हणजे आम्हालाही समान समजा’
‘तारिणी’ मालिकेतील कौशिकी ही एक निर्भीड आणि धडाडीची मीडिया हाऊसची मालकीण आहे. स्वतःचं न्यूज चॅनल चालवणारी कौशिकी आपल्या कामातून आणि निर्णयांतून तिचं वेगळेपण दाखवते. या व्यक्तिरेखेच्या निमित्ताने अभिज्ञा भावे यांनी स्त्रीशक्ती, समाजातील स्त्रियांचं स्थान आणि स्त्रियांनी एकमेकींना समजून घेण्याचं महत्त्व यावर आपले विचार व्यक्त केले.
स्त्रीशक्तीचा अर्थ स्पष्ट करताना अभिज्ञा म्हणाल्या, “माझ्यासाठी स्त्रीशक्ती म्हणजे जेव्हा पुरुष खऱ्या अर्थाने स्त्रीचा मान ठेवतात आणि तिची शक्ती समजून घेण्याचा प्रयत्न करतात. स्त्रीशक्ती म्हणजे फक्त स्त्रियांनीच समजून घ्यायची गोष्ट नाही. पुरुषांनीही ती जपली पाहिजे. स्त्रीशक्ती म्हणजे आम्हा महिलांना आमची शक्ती दाखवायची आहे, असं नाही; तर आम्हालाही समान समजा, आम्हाला आमचं आयुष्य जसं जगायचं आहे, तसं जगू द्या, एवढंच आमचं म्हणणं आहे.”
त्या पुढे म्हणाल्या की, स्त्रीशक्तीकडे बंडखोरीच्या नजरेतून पाहण्याऐवजी समाजाने ती समजून घेण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे. स्त्रीचा सन्मान आणि तिच्या स्वातंत्र्याचा स्वीकार हाच खऱ्या अर्थाने देवीच्या आराधनेचा महत्त्वाचा भाग असल्याचंही त्यांनी अधोरेखित केलं.
एका स्त्रीने दुसऱ्या स्त्रीला समजून घेणं गरजेचं
स्त्रीशक्तीचा विचार मांडताना अभिज्ञा भावे यांनी महिलांमधील परस्पर सहकार्याचं महत्त्वही सांगितलं. समाजात स्त्रियांना अनेक आव्हानांचा सामना करावा लागतो. अशा परिस्थितीत महिलांनी एकमेकींच्या पाठीशी उभं राहणं आवश्यक असल्याचं त्यांचं मत आहे.
याविषयी बोलताना अभिज्ञा म्हणाल्या, “मला असं वाटतं की आजच्या काळात सगळ्यात मोठी गरज आहे ती एका स्त्रीने दुसऱ्या स्त्रीला समजून घेण्याची. आपल्या विरोधात पूर्ण समाज आहे, त्यात आपणही विभागलो गेलो, तर आपलंच जगणं कठीण होऊन जाईल. त्यामुळे एकमेकींना किमान समजून घेण्याचा प्रयत्न तरी केला पाहिजे.”
एखादी स्त्री ठरावीक चौकटीबाहेर जाऊन आयुष्य जगत असेल, तर तिच्याकडे नकारात्मक नजरेने पाहिलं जातं. अशा मानसिकतेत बदल होण्याची गरज असल्याचंही त्यांनी सांगितलं. घर, व्यवसाय, शिक्षण किंवा समाजातील कोणतंही क्षेत्र असो, प्रत्येक स्त्रीला दुसऱ्या स्त्रीचं सहकार्य मिळणं महत्त्वाचं आहे, असं अभिज्ञा यांनी स्पष्ट केलं.
स्त्रीशक्तीचा अनुभव केवळ एखाद्या खास दिवसापुरता किंवा सणापुरता मर्यादित नसतो. तो रोजच्या जगण्यातून जाणवत असतो, असं अभिज्ञा यांना वाटतं. स्त्रीला अनेकदा प्रत्येक निर्णय घेताना विविध गोष्टींचा विचार करावा लागतो. स्वतःच्या सुरक्षिततेपासून ते सामाजिक अपेक्षांपर्यंत अनेक आव्हानांचा सामना करत ती आपलं आयुष्य जगत असते.
याबाबत अभिज्ञा म्हणाल्या, “‘देवीशक्ती’ किंवा ‘स्त्रीशक्ती’चा अनुभव प्रत्येक क्षणी येत असतो. आजच्या जगात कोणताही निर्णय घेताना पुरुषाला ज्या गोष्टींना सामोरं जावं लागतं, त्यापेक्षा जास्त आव्हानांना स्त्रीला सामोरं जावं लागतं, असं मला वाटतं. स्त्रीला खूप सगळं सांभाळून, दबकून, खूप खोलवर विचार करून आणि प्रत्येक गोष्टीचं मोजमाप करून आयुष्य जगावं लागतं. तरीही ती जगते, आम्ही जगतो, हीच माझ्यासाठी स्त्रीशक्ती आहे.”
भीती आणि अनेक विचार मनात असूनही आयुष्यात आनंद शोधत पुढे जाणं, हेच स्त्रीशक्तीचं सुंदर उदाहरण असल्याचंही त्यांनी सांगितलं.
नवरात्रोत्सवाच्या परंपरांविषयी बोलताना अभिज्ञा भावे यांनी आपल्या घरातील साध्या सेलिब्रेशनविषयीही सांगितलं. त्यांच्या घरी नवरात्रीत कोणतंही मोठं सेलिब्रेशन होत नाही. देवीचं दर्शन घेणं, देवीचे देखावे पाहणं आणि घरातील देवीची पूजा करणं, अशा साध्या पद्धतीने त्या हा सण साजरा करतात.
आपल्या नवरात्रोत्सवाविषयी अभिज्ञा म्हणाल्या, “तसं पाहायला गेलं तर आमच्या घरात नवरात्रीचं काही विशेष सेलिब्रेशन नसतं. देवीच्या दर्शनाला जाणं, देवीचे देखावे पाहणं असं असतं. गरबा खेळण्यात मला फारसा रस नाही. त्यामुळे नवरात्र माझ्यासाठी घरातल्या देवीची शांत, साधी आणि सोपी पूजा करण्यापुरतंच असतं. पण या सणातून मला प्रसन्नता मिळते.”
स्त्रीचा सन्मान हाच स्त्रीशक्तीच्या उत्सवाचा खरा अर्थ
नवरात्रोत्सवाच्या निमित्ताने अभिज्ञा भावे यांनी मांडलेले विचार स्त्रीशक्तीकडे पाहण्याचा महत्त्वाचा दृष्टिकोन समोर आणतात. स्त्रीशक्ती म्हणजे केवळ सामर्थ्याचं प्रदर्शन नव्हे, तर समानतेचा आदर, स्वतःच्या इच्छेनुसार आयुष्य जगण्याचं स्वातंत्र्य आणि एकमेकींना समजून घेण्याची भावना होय.
देवीची आराधना करताना आपल्या आजूबाजूच्या स्त्रियांचाही सन्मान करणं, त्यांच्या निर्णयांचा आदर करणं आणि गरजेच्या वेळी त्यांच्या पाठीशी उभं राहणं, यातूनच स्त्रीशक्तीचा खरा उत्सव साजरा होऊ शकतो. ‘तारिणी’ मालिकेतील कौशिकीच्या भूमिकेतून प्रेक्षकांसमोर येणाऱ्या अभिज्ञा भावे यांनी नवरात्रीच्या निमित्ताने हाच विचार मांडला आहे.
