
(फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया)
Tuka Mhane Kahe Kabira: संत तुकाराम आणि संत कबीर यांच्या कालातीत विचारांचा, भक्तीचा आणि अध्यात्माचा सुरेल अनुभव रसिकांना घेता येणार आहे. पंचम निषाद प्रस्तुत ‘तुका म्हणे कहे कबीरा’ हा विशेष भक्तिसंगीताचा कार्यक्रम २२ नोव्हेंबर २०२६ रोजी मुंबईतील यशवंत नाट्य मंदिर येथे आयोजित करण्यात आला आहे. या कार्यक्रमात भारतातील दोन आघाडीचे शास्त्रीय गायक पंडित जयतीर्थ मेवुंडी आणि भुवनेश कोमकली एकाच मंचावरून संतांच्या रचना सादर करणार आहेत.
संत तुकाराम आणि संत कबीर वेगवेगळ्या प्रदेशांतले, वेगवेगळ्या भाषा बोलणारे आणि वेगवेगळ्या परंपरांशी जोडलेले होते. मात्र, त्यांच्या विचारांमध्ये आध्यात्मिक एकता दिसून येते. संत तुकाराम विठोबाच्या सगुण रूपाची भक्ती करत होते, तर संत कबीर निर्गुण आणि निराकार परमेश्वराचे चिंतन करत होते.
तुकारामांच्या अभंगांमधून विठोबाचे रूप, भक्ती आणि दैनंदिन जीवनातील तत्त्वज्ञान उलगडते. तर कबीरांच्या दोह्यांमधून जीवनातील कठोर सत्य साध्या आणि थेट शब्दांत मांडले जाते. दोघांनीही आपल्या सामान्य व्यवसायातून ईश्वराचा शोध घेतला. याच दोन संतांच्या विचारांचा आणि भक्तिपरंपरेचा सुरेल संगम या कार्यक्रमातून अनुभवायला मिळणार आहे.
पंडित जयतीर्थ मेवुंडी आणि भुवनेश कोमकली यांचे सादरीकरण
या कार्यक्रमात किराणा घराण्याची परंपरा पुढे नेणारे पंडित जयतीर्थ मेवुंडी तुकारामांचे अभंग सादर करणार आहेत. भावपूर्ण अभंगगायन आणि भक्तिगीतांच्या सादरीकरणासाठी ते ओळखले जातात. तर पंडित कुमार गंधर्व यांचे नातू भुवनेश कोमकली कबीरांच्या रचना आपल्या चिंतनशील शैलीतून सादर करणार आहेत.
यावेळी पंडित जयतीर्थ मेवुंडी म्हणाले, “संत तुकारामांचे अभंग केवळ भक्तिगीते नाहीत, ती जीवनाचीच प्रतिबिंबे आहेत. प्रत्येक ओळीत सामान्य माणसाचा संघर्ष आणि विठोबाला शरण जाण्याची ओढ आहे. ते गाताना देवाशी संवाद साधल्यासारखे वाटते.”
भुवनेश कोमकली म्हणाले, “कबीरांची वाणी आपल्याला सत्याला सामोरे जाण्यास भाग पाडते. त्यांचे शब्द धारदार, निर्भय आणि मुक्त करणारे आहेत. अशा व्यासपीठावर कबीरवाणी सादर करणे ही जबाबदारी आहे आणि तितकाच आनंदही.”
डॉ. धनश्री लेले करणार निवेदन
कार्यक्रमाला डॉ. धनश्री लेले यांच्या निवेदनाचीही साथ लाभणार आहे. त्या मराठी आणि हिंदी भाषेतून संत तुकारामांच्या अभंगांचा आणि संत कबीरांच्या दोह्यांचा तात्त्विक अर्थ उलगडून सांगणार आहेत. त्यांना मंदार पुराणिक (तबला), सुधांशू घारपुरे (हार्मोनियम), सम्यक पराशरी (बासरी), सुखद मुंडे (पखवाज) आणि अपूर्व द्रविड (अतिरिक्त ताल) यांची साथ लाभणार आहे.
पंचम निषादचे संस्थापक आणि दिग्दर्शक शशी व्यास म्हणाले, “भाषा, भूगोल आणि भक्तिपरंपरा वेगळ्या असल्या, तरी कबीर आणि तुकारामांचा मूळ संदेश एकच आहे, तो म्हणजे सत्याचा शोध. ‘तुका म्हणे कहे कबीरा’च्या माध्यमातून त्यांचे स्वर एकाच संगीतमय संवादात गुंफण्याचा आमचा प्रयत्न आहे.”
पंचम निषाद प्रस्तुत ‘तुका म्हणे कहे कबीरा’ हा भक्तिसंगीताचा कार्यक्रम रविवार, २२ नोव्हेंबर २०२६ रोजी सायंकाळी ८.३० वाजता मुंबईतील यशवंत नाट्य मंदिर, माटुंगा (पश्चिम) येथे होणार आहे. या कार्यक्रमाला मध्यंतर नसणार आहे. संत तुकाराम आणि संत कबीर यांच्या विचारांचा संगीताच्या माध्यमातून अनुभव घेण्याची संधी रसिकांना मिळणार आहे.