
बाळ शी करताना जोर का लावतं? बद्धकोष्ठता आणि सामान्य कुंथणे यातील जाणून घ्या फरक
Child Constipation: बाळ झाल्यानंतर आईला खूप प्रश्न असतात आणि त्यापैकी त्याच्या सुसू आणि शी बाबतदेखील अनेक प्रश्न निर्माण होतात आणि बाळाला त्रास होऊ नये हीच एक त्यामागे आईची धडपड असते. कारण घरातील आणि बाहेरील सगळेच अशा वेळी वेगवेगळे सल्ले देत असतात. तुमचं बाळ जर शी करताना जोर लावतं, चेहरा लाल होतो, कुंथतं किंवा थोडं रडतं असं होत असेल आणि आई म्हणून लगेच मनात येतं का? “बाळाला constipation तर नाही ना?” पण खरं सांगायचं तर प्रत्येक वेळी असं होणं म्हणजे constipation नसतं. कारण अनेक बाळांमध्ये हे नॉर्मल असू शकतं. पण मग प्रश्न पडतो की असं का होतं? तर हेच आपण आपल्या व्हिडिओतून समजून घेऊया.(फोटो सौजन्य – istock)
लहान बाळांना शी करताना पोटाचे आणि गुदद्वाराचे स्नायू योग्य पद्धतीने coordinate करायला थोडा वेळ लागू शकतो. त्यामुळे शी मऊ असूनही बाळ कुंथू शकतं. कारण बाळ शी करायलाही नव्याने शिकत असतं. अशा वेळी बाळ कुंथू शकतं, थोडा जोर लाऊ शकतं, रडू शकतं वा त्याचा चेहरा शी करताना लाल होऊ शकतो आणि हे अगदी सामान्य आहे. म्हणून फक्त बाळ किती जोर लावतंय हे न पाहता शी कशी आहे, बाळाला खरंच त्रास होतोय का आणि बाकीचं बाळाचं वर्तन कसं आहे हेही पाहणं महत्त्वाचं. बाळाला शी सॉफ्ट होत असेल तर बाळ व्यवस्थित दूध पितंय आणि आनंदीदेखील आहे हे प्रत्येक आईने समजून घ्यायला हवं.
बाळाला बद्धकोष्ठता आहे हे नक्की कधी समजावं, याची काही लक्षणं आहेत. बाळ जर अगदी कडक आणि गोळ्यासारखी शी करत असेल
बाळाला शी करताना खूपच त्रास होत असेल आणि वेदना होत असतील, शौचामधून रक्ताचे थेंब आले असतील, बाळाचं पोट सतत फुगलेलं, वाटत असेल वा शी करताना पोट फुगत असेल किंवा बाळ जर कमी दूध पित असेल तरच बाळाला बद्धकोष्ठतेचा त्रास होतोय असं समजून जावे, अशा वेळी आईने काय करायला हवे जाणून घ्या.
सगळ्यात महत्त्वाचं म्हणजे आईने अजिबात घाबरून जाऊन नये. बाळाला नक्की काय झालंय याचं टेन्शन घेऊ नये. तसंच अशावेळी बाळाला स्वतःहून पाणी, मध, घरगुती उपाय किंवा औषध तर अजिबात देऊ नये. अशावेळी सर्वात पहिल्यांदा आईने बालरोगतज्ज्ञांंचा सल्ला घ्यावा. तुमचं बाळही potty करताना असं कुंथतं का? तसं असेल तर घाबरून न जाता आम्ही सांगितलेली लक्षणं बघा. कारण सगळ्या वेळी कुंथणं म्हणजे बाळाला बद्धकोष्ठता झाली आहे असं नाही.
Ans: नेहमीच नाही. विशेषतः लहान बाळांमध्ये शी करताना चेहरा लाल होणे, कुंथणे किंवा काही वेळ जोर लावणे हे शी मऊ असल्यास सामान्य असू शकते. याला इन्फंट डिस्केझिया असे म्हटले जाते.
Ans: शी खूप कडक किंवा कोरडी असणे, शी करताना वेदना होणे, शीमध्ये रक्त दिसणे किंवा वारंवार कडक गोळ्यासारखी शी होणे ही बद्धकोष्ठतेची संभाव्य चिन्हे आहेत.
Ans: शी करण्यासाठी पोटाचे स्नायू आणि श्रोणीचे स्नायू यांचा समन्वय साधण्याची प्रक्रिया लहान बाळांना शिकावी लागते. त्यामुळे काही बाळे शी करताना जोर लावतात किंवा चेहरा लाल करतात.