Chocolate: दररोज चॉकलेट खाणे आरोग्यदायी आहे का? ठरू शकते आरोग्यासाठी घातक, काय आहे सत्य

चॉकलेट खायला कोणाला आवडत नाही? पण तुम्ही रोज चॉकलेट खात असाल तर ते आरोग्याच्या दृष्टीने योग्य आहे का? काय सांगतात तज्ज्ञ? रोज चॉकलेट खाल्ल्यास आरोग्याला त्रास होतो का, जाणून घ्या

• रोज चॉकलेट खाणे योग्य आहे का?

• चॉकलेट नियमित खाणे आरोग्यासाठी किती त्रासदायक ठरू शकते

• चॉकलेटबाबत तज्ज्ञांनी काय सांगितले 

चॉकलेट हा जगभरातील सर्वाधिक आवडता खाद्यपदार्थांपैकी एक आहे. आराम, आनंद, सण-उत्सव आणि खास क्षणांशी त्याचा संबंध जोडला जातो. मात्र, पोषणाविषयी जागरूकता वाढत असताना एक प्रश्न वारंवार विचारला जातो की, दररोज चॉकलेट खाल्ल्यास आरोग्य चांगले राहू शकते का?

तज्ज्ञांनी याचे उत्तर होय असं दिलं आहे. मात्र, हे तुम्ही कोणत्या प्रकारचे चॉकलेट निवडता, किती प्रमाणात खाता आणि तुमचा एकूण आहार कसा आहे यावर अवलंबून असते. चॉकलेटचे अनेक आरोग्यदायी फायदे असले तरी त्याचे अति सेवन किंवा निकृष्ट दर्जाच्या चॉकलेटची निवड केल्यास त्याचे दुष्परिणाम फायदेपेक्षा अधिक ठरू शकतात. डॉ. तहसीन सिद्दीकी Chief Dietician Saifee Hospital Mumbai यांनी याबाबत सर्व प्रश्नांची उत्तरं दिली आहेत. 

Dark Chocolate: डार्क चॉकलेट खाणे ठरू शकते आरोग्यासाठी फायदेशीर; पण कसे? जाणून घ्या

काय सांगतात डॉक्टर 

चॉकलेट हा काही केवळ गोड पदार्थ नाही. विशेषतः डार्क चॉकलेटमध्ये शरीरावर विविध प्रकारे परिणाम करणारी अनेक नैसर्गिक संयुगे (Natural Compounds) आढळतात. त्यातील सर्वात महत्त्वाचा घटक म्हणजे फ्लॅव्हॅनॉल्स (Flavanols). कोकोमध्ये आढळणारे हे शक्तिशाली अँटिऑक्सिडंट्स शरीरात नायट्रिक ऑक्साइड तयार होण्यास मदत करतात. त्यामुळे रक्तवाहिन्या सैल होतात, रक्ताभिसरण सुधारते आणि रक्तदाब नियंत्रित ठेवण्यास मदत होऊन हृदयाचे आरोग्य चांगले राहण्यास हातभार लागतो.

चॉकलेटमध्ये थिओब्रोमाइन (Theobromine) आणि अल्प प्रमाणात कॅफिन (Caffeine) देखील असते. त्यामुळे शरीराला सौम्य ऊर्जा मिळते आणि सतर्कता वाढते, मात्र कॉफीप्रमाणे तीव्र उत्तेजना जाणवत नाही.

याशिवाय कोकोमध्ये ट्रिप्टोफॅन (Tryptophan) आणि फेनाइलइथिलअमाइन (Phenylethylamine) यांसारखी संयुगेही असतात. ही संयुगे मेंदूमध्ये सेरोटोनिन (Serotonin) आणि डोपामाइन (Dopamine) या आनंददायी भावना निर्माण करणाऱ्या रसायनांच्या निर्मितीशी संबंधित आहेत. चॉकलेट हा तणावावर उपाय नसला तरी मर्यादित प्रमाणात त्याचे सेवन केल्यास संतुलित आणि समाधानकारक जीवनशैलीचा तो एक भाग ठरू शकतो.

चॉकलेट प्रेमींसाठी खास! आता घरीच बनवा बेकरी स्टाईल ‘Chocolate Mousse’, चव अशी लहानांसह मोठेही होतील खुश

चॉकलेटचा आरोग्यावर होणारा परिणाम 

सर्व प्रकारचे चॉकलेट सारखे नसतात. चॉकलेटचा आरोग्यावर होणारा परिणाम मुख्यतः त्यातील कोकोच्या प्रमाणावर अवलंबून असतो. डार्क चॉकलेट (७० टक्के किंवा त्यापेक्षा अधिक कोको असलेले) हा सर्वात आरोग्यदायी पर्याय मानला जातो. यात फ्लॅव्हॅनॉल्सचे प्रमाण जास्त आणि साखरेचे प्रमाण कमी असते. दररोज एक किंवा दोन छोटे तुकडे खाल्ल्यास हृदयाचे आरोग्य, मेंदूचे कार्य आणि अँटिऑक्सिडंट्सचे सेवन वाढण्यास मदत होऊ शकते.

मिल्क चॉकलेटमध्ये साधारणपणे २० ते ३० टक्के कोको असतो. त्यामध्ये साखर आणि दुधाचे प्रमाण अधिक असल्याने त्याचे पोषणमूल्य तुलनेने कमी असते. याचे वारंवार सेवन केल्यास अतिरिक्त कॅलरी आणि साखरेचे प्रमाण वाढू शकते.

तर व्हाईट चॉकलेट हे पोषणाच्या दृष्टीने प्रत्यक्षात चॉकलेट मानले जात नाही. त्यात कोको बटर असते; मात्र कोको सॉलिड्स नसतात. त्यामुळे डार्क चॉकलेटमधील फायदेशीर अँटिऑक्सिडंट्स त्यामध्ये नसतात आणि ते प्रामुख्याने साखर व चरबीचा स्रोत असते.