साखर तर फक्त निमित्त! ‘या’ वाईट सवयींमुळे होतो मधुमेह; अनेकांना ठाऊकच नाही

Does only sugar cause diabetes: मधुमेह हा फक्त जास्त साखर खाल्ल्यामुळे होत नाही, तर आनुवंशिकता, वाढते वजन, इन्सुलिनची कार्यक्षमता आणि बैठी जीवनशैली यांसारखे अनेक घटक त्यामागे कारणीभूत असतात.

• ‘या’ वाईट सवयींमुळे होतो मधुमेह
• फक्त साखरच कारणीभूत नसते
• मधुमेहापासून बचावासाठी काय करावे?

मधुमेह हा आजच्या काळातील सर्वाधिक वेगाने वाढणाऱ्या जीवनशैलीशी संबंधित आजारांपैकी एक आहे. अनेकांच्या मनात अजूनही असा समज आहे की जास्त साखर खाल्ल्यामुळेच मधुमेह होतो. मात्र, तज्ज्ञांच्या मते हा समज पूर्णपणे योग्य नाही. मधुमेह होण्यामागे केवळ साखरेचे सेवन जबाबदार नसून शरीरातील इन्सुलिनची कार्यक्षमता, आनुवंशिकता, वाढते वजन आणि दैनंदिन जीवनशैलतील काही सनयी यांसारख्या गोष्टी महत्त्वाची भूमिका बजावतात.

Stomach Flu: वारंवार पोटात इन्फेक्शन होतंय? ‘ही’ कारणे असू शकतात जबाबदार

फक्त साखरच कारणीभूत नसते

गोड पदार्थ किंवा साखरेचे अतिसेवन वजन वाढण्यास कारणीभूत ठरू शकते. वजन वाढल्यामुळे शरीरात इन्सुलिनचा प्रभाव कमी होतो आणि टाइप-२ मधुमेहाचा धोका वाढू शकतो. मात्र, फक्त साखर खाल्ल्यामुळेच मधुमेह होतो, असे म्हणणे चुकीचे आहे.

आनुवंशिकतेचाही मोठा प्रभाव

कुटुंबातील आई, वडील किंवा जवळच्या नातेवाईकांना मधुमेह असल्यास हा आजार होण्याची शक्यता वाढते. त्यामुळे अशा व्यक्तींनी नियमित आरोग्य तपासणी करून रक्तातील साखरेची पातळी तपासत राहणे गरजेचे आहे.

बैठी जीवनशैली ठरते धोकादायक

दिवसभर एकाच ठिकाणी बसून काम करणे, नियमित व्यायामाचा अभाव आणि शारीरिक हालचाली कमी असणे यामुळे वजन वाढते. त्याचा परिणाम शरीराच्या इन्सुलिन वापरण्याच्या क्षमतेवर होऊ शकतो आणि मधुमेहाचा धोका वाढतो.

लठ्ठपणा आणि असंतुलित आहार

जास्त प्रमाणात प्रक्रिया केलेले अन्न, फास्ट फूड, साखरयुक्त पेये आणि अधिक कॅलरीयुक्त आहार यामुळे लठ्ठपणा वाढतो. विशेषतः पोटाभोवती वाढलेली चरबी मधुमेहासाठी घातक मानली जाते.

ताण आणि अपुरी झोपही कारण ठरू शकते

दीर्घकाळ मानसिक ताण, अपुरी झोप आणि अनियमित दिनचर्या यांचा शरीरातील हार्मोन्सवर परिणाम होतो. त्यामुळे रक्तातील साखरेचे संतुलन बिघडण्याची शक्यता वाढते.

मधुमेहापासून बचावासाठी काय करावे?

• नियमित व्यायाम आणि शारीरिक हालचाली करा.
• संतुलित, पौष्टिक आणि ताज्या अन्नाचा आहार घ्या.
• वजन नियंत्रणात ठेवा.
• गोड पदार्थ आणि साखरयुक्त पेयांचे सेवन मर्यादित ठेवा.
• पुरेशी झोप घ्या आणि ताण कमी करण्याचा प्रयत्न करा.
• नियमित आरोग्य तपासणी करून रक्तातील साखरेची पातळी तपासा.

टीप – हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी लिहिण्यात आला असून कोणत्याही प्रकारच्या उपचाराचा दावा यामध्ये करण्यात आलेला नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.