शनिवार, 14 नोव्हेंबर 2026
भारतात स्त्री आणि पुरुष (Women And Men) दोघेही वंध्यत्वाला (Infertility) अधिकाधिक बळी पडत आहेत. केवळ शहरांमध्येच नाही तर खेडेगावातही लोकांना या समस्येचा सामना करावा लागत आहे. टाईम्स ऑफ इंडियामध्ये प्रसिद्ध झालेल्या एका लेखात, पुण्यातील मरहूड हॉस्पिटलच्या स्त्रीरोगतज्ज्ञ डॉ. पद्मा श्रीवास्तव म्हणतात की, तरुण कॉल्समध्ये आता वंध्यत्व वाढत आहे आणि ही एक धोकादायक गोष्ट आहे. यासोबतच कपल्समध्ये प्रजनन उपचारांचा वापरही झपाट्याने वाढत आहे. याचे कोणतेही स्पष्ट कारण नसून एक नाही तर अनेक घटक याला कारणीभूत असल्याचे दिसते.
डॉक्टरांच्या म्हणण्यानुसार, कपल्सना त्यांचा अभ्यास (Study), करिअर करणे (Career) आणि सामाजिक बांधिलकी (Social Commitment) यामुळे गर्भधारणा (Pregnancy) होण्यास उशीर होतो. प्रत्येकाला माहित आहे की वयानुसार प्रजनन क्षमता कमी होते. त्याच वेळी, पुरुषांमध्ये वयानुसार वीर्याचा दर्जा घसरायला लागतो. ३५ वर्षांखालील गर्भधारणा ही सर्वात चांगली गर्भधारणा मानली जाते.
याशिवाय डायबिटीज, हाय बीपी, लठ्ठपणा आणि वयोमानानुसार त्याशी संबंधित आजारांचा धोका वाढतो, जे थेट वंध्यत्वाला कारणीभूत ठरत आहेत.
[read_also content=”से-क्स दरम्यान ऑगॅज्मची मजा घेता येत नाही? वाचा सविस्तर https://www.navarashtra.com/relationships/relationships/i-am-not-able-to-enjoy-orgasm-and-experience-what-is-the-reason-know-the-details-in-marathi-nrvb-213504.html”]
दुसरीकडे, एंडोमेट्रिओसिस, फॅलोपियन ट्यूब ब्लॉकेज, हार्मोनल विकार, प्रदूषण, मासिक पाळीची अनियमितता, पेल्विक इन्फेक्शन आणि पीसीओएस मुळे देखील महिलांमध्ये वंध्यत्व येऊ शकते.
तणाव कमी करण्यासाठी सिगारेट ओढणे, प्रतिबंधित औषधे वापरणे आणि दारू पिणे यामुळे स्त्री आणि पुरुष दोघांच्या प्रजनन क्षमतेवर परिणाम होऊ शकतो. हानिकारक विषारी पदार्थ पुनरुत्पादक अवयवांना नुकसान पोहोचवू शकतात, शुक्राणूंच्या संख्येच्या उत्पादनावर परिणाम करतात आणि स्त्रियांमध्ये अंड्याची गुणवत्ता खराब करतात.
जास्त मद्यपान केल्याने महिलांमध्ये हार्मोनल असंतुलन आणि पुरुषांमध्ये शुक्राणूंची गुणवत्ता खराब होऊ शकते. त्याच वेळी, दीर्घकाळ बसणे, शारीरिक कामाचा अभाव आणि नियमित जंक, प्रक्रिया केलेले आणि पाकिटबंद केलेले खाणे यामुळे महिला आणि पुरुषांमध्ये लठ्ठपणा वाढत आहे ज्यामुळे त्यांच्या प्रजनन क्षमतेवर वाईट परिणाम होतो.
[read_also content=”प्रेमात फसवणूक झालेल्या महिलांच्या ५ गोष्टी, ज्या पुरुषांना माहित असणे आवश्यक आहे https://www.navarashtra.com/relationships/relationships/here-are-5-things-that-men-need-to-know-about-women-who-have-been-cheated-on-in-love-nrvb-213010.html”]
जास्त ताणतणाव घेतल्याने महिला आणि पुरुष त्यांच्या प्रजनन क्षमतेवर परिणाम करू शकतात. स्त्रियांमध्ये, तणावाचा ओव्हुलेशनवर परिणाम होतो आणि पुरुषांमध्ये टेस्टोस्टेरॉनच्या पातळीवर आणि शुक्राणू तयार करण्याच्या क्षमतेवर परिणाम होतो.
स्त्रीरोग तज्ञ डॉ अर्चना नरुला नवभारत टाइम्स.कॉमला दिलेल्या माहितीत म्हणतात की, स्त्रियांनी AMH आणि पुरुषांनी वीर्य विश्लेषण करून त्यांची प्रजनन क्षमता जाणून घेतली पाहिजे. जोपर्यंत तुम्ही आयुष्यातील तुमची सर्व उद्दिष्टे साध्य करता तोपर्यंत प्रजननक्षमता तुमची वाट पाहणार नाही.
तथापि, तुम्ही तुमच्या करिअरच्या मार्गावर ही गोष्ट पूर्ण करू शकता, त्यामुळे उशीर करू नका आणि योग्य वेळी योग्य निर्णय घ्या. जर एखाद्या महिलेला जीवनसाथी मिळत नसेल, तर ती ३५ वर्षाच्या आधी अंडी गोठवून भविष्यात आई होण्याची शक्यता वाढवू शकते.
