शनिवार, 19 सप्टेंबर 2026
नक्की कोणता त्रास आहे कसे ओळखावे (फोटो सौजन्य - istock)
दोन्ही स्थितींमध्ये वेदना आणि सूज यांसारखी समान लक्षणे असू शकतात, म्हणून त्यांच्यातील फरक ओळखणे महत्त्वाचे आहे. अक्कलदाढ, किंवा तिसरी दाढ, साधारणपणे तुमच्या विशीच्या सुरुवातीला किंवा किशोरवयाच्या उत्तरार्धात येते. जर त्यांना पुरेशी जागा मिळाली नाही किंवा त्या पूर्णपणे बाहेर आल्या नाहीत, तर त्यामुळे वेदना, अन्नाचे कण आणि आजूबाजूच्या हिरड्यांमध्ये संसर्ग होऊ शकतो.
अमेरिकन डेंटिस्ट असोसिएशनच्या मते, दोन्ही समस्यांवरील उपचार एकसारखे नाहीत. अक्कलदाढेच्या समस्यांसाठी काळजीपूर्वक तपासणी करणे आवश्यक आहे, जेणेकरून दाढ योग्य दिशेने येत आहे का, ती अडकलेली आहे का आणि तिच्या आजूबाजूला काही संसर्ग आहे का, हे निश्चित करता येईल. दुसरीकडे, हिरड्यांचा आजार प्लाक आणि जीवाणूंमुळे सुरू होऊ शकतो आणि पुढे जाऊन जिंजिव्हायटिस किंवा पेरिओडोंटायटिसमध्ये बदलू शकतो.
त्यामुळे, केवळ वेदनेच्या तीव्रतेवरून कारण निश्चित करणे नेहमीच शक्य नसते. दातांची स्थिती, हिरड्यांना आलेली सूज, रक्तस्त्राव, पू, तोंडाची दुर्गंधी आणि वेदनेचे ठिकाण यांसारख्या लक्षणांचा एकत्रितपणे विचार करणे आवश्यक आहे.
हा फरक निदानासाठी मदत करू शकतो, जरी केवळ लक्षणांवरून निदान केले जाऊ शकत नाही.
| समस्या | अक्कलदाढेतील त्रास | हिरड्यांमधील इन्फेक्शन |
| संकेत | अक्कलदाढ समस्या | हिरड्यांमधील इन्फेक्शनची समस्या |
| दुखण्याची जागा | तोंडात सर्वात मागची बाजू | एक किंवा अनेक दातांच्या आसपास |
| हिरड्यांची सूज | शेवटच्या दाढेजवळ | अनेक ठिकाणी |
| रक्तस्राव | सूज येऊ शकते | ब्रशिंग/फ्लॉसिंग वर सामान्य संकेत |
| श्वासाची दुर्गंधी | इन्फेक्शन/पेरिकोरोनाइटिस मध्ये होऊ शकते | हिरड्यांचा आजार सामान्य |
| तोंड उघडण्याची समस्या | पेरिकोरोनाइटिस मध्ये त्रास होऊ शकते | प्रमुख लक्षण दिसून येत नाही |
| फूड ट्रॅपिंग | अक्कलदाढ काढून टाकणे सामान्य | प्लाक/जेवण दातात अडकू शकते |
अक्कलदाढेचे दुखणे आणि हिरड्यांचा संसर्ग कधीकधी सारखे वाटू शकतात, परंतु त्यांची कारणे वेगळी आहेत. तोंडाच्या मागच्या बाजूला अर्धवट उगवलेल्या अक्कलदाढेभोवती वेदना, सूज, तोंडाला वाईट चव येणे आणि तोंड उघडण्यास अडचण येणे हे पेरिकोरोनिटिसचे (pericoronitis) लक्षण असू शकते. याउलट, हिरड्यांमधून वारंवार रक्त येणे, हिरड्या लाल आणि सुजलेल्या असणे, तोंडाला दुर्गंधी येणे आणि गंभीर परिस्थितीत दात सैल होणे ही हिरड्यांच्या आजाराची लक्षणे असू शकतात. जर वेदना कायम राहिली, सूज वाढली किंवा पू दिसत असेल, तर केवळ घरगुती उपायांवर अवलंबून राहू नका. दंतवैद्याच्या तपासणीतून ही समस्या अक्कलदाढेशी, हिरड्यांच्या आजाराशी, दाताच्या किडीशी, पूच्या संसर्गाशी किंवा इतर कोणत्याही दंत समस्येशी संबंधित आहे का, हे कळू शकते.
