
दिवसभरात किती वेळात चहा प्यावा? जास्त वेळ ठेवलेला चहा ठरू शकतो आरोग्यासाठी धोकादायक
सकाळी घाईघाईने दोन-तीन कप चहा बनवून, काही तासांनंतर तो पुन्हा गरम करून पिणे ही बहुतेक चहाप्रेमींची एक सामान्य सवय आहे. पण ही सवय तुमच्या आरोग्यासाठी किती हानिकारक असू शकते याचा तुम्ही कधी विचार केला आहे का? कारण खरा धोका काही तासांनंतरच सुरू होतो. तज्ज्ञांच्या मते, जर चहा बनवून ३ ते ४ तास तसाच ठेवला आणि नंतर प्यायला, तर तो शरीरासाठी खूप हानिकारक ठरू शकतो. याचे कारण असे की, इतका वेळ साठवून ठेवलेल्या चहामध्ये बॅक्टेरिया वाढू लागतात, ज्याचा शरीरावर विषारी परिणाम होऊ शकतो.(फोटो सौजन्य – istock)
कोणत्या चहामुळे सर्वात जास्त धोका असतो? तर दूध आणि साखर घालून चहा पुन्हा गरम करणे विशेषतः धोकादायक मानले जाते. दुधातील पोषक तत्वं जिवाणू आणि बुरशीच्या वाढीसाठी अनुकूल वातावरण तयार करतात, म्हणूनच जास्त काळ साठवून ठेवलेला दुधाचा चहा अन्न विषबाधेचे एक प्रमुख कारण ठरू शकतो.
चहाचे फायदेशीर गुणधर्म कशामुळे नष्ट होतात? ग्रीन टी, हर्बल टी किंवा फ्रुटी टी पुन्हा गरम केल्याने त्याचे बहुतेक फायदेशीर गुणधर्म नष्ट होतात इतकेच नाही. दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे झाल्यास, हा चहा पुन्हा गरम केल्याने त्याचे आरोग्यदायी फायदे मोठ्या प्रमाणात नाहीसे होतात.
आरोग्य अधिक महत्त्वाचे आहे. उरलेला चहा फेकून देण्याऐवजी तो पुन्हा गरम करणे अनेकांना अधिक चांगले वाटते, कारण त्यामुळे दूध, चहापत्ती, साखर आणि आले यांसारख्या घटकांची नासाडी टळते. तथापि, तज्ज्ञांचा सल्ला आहे की ही छोटी बचत आरोग्याशी तडजोड करण्यासारखी नाही, विशेषतः जेव्हा अन्न विषबाधेसारख्या गंभीर धोक्यांचा प्रश्न येतो.
सर्वात सुरक्षित मार्ग कोणता? सर्वात सुरक्षित मार्ग म्हणजे, तुम्हाला एका वेळी जेवढा चहा प्यायचा आहे, तेवढाच बनवणे. तरीही तुम्ही जास्त चहा बनवल्यास, तो १ ते २ तासांच्या आत पिणे उत्तम. यापेक्षा जास्त वेळ ठेवलेला चहा पुन्हा गरम करणे टाळणे शहाणपणाचे आहे. चहाप्रेमींसाठी, ही सवय बदलणे सुरुवातीला कठीण वाटू शकते, परंतु आरोग्याचा विचार करता, ताजा चहा बनवणे आणि तो निर्धारित वेळेत पिणे हा सर्वात समंजस आणि सुरक्षित मार्ग मानला जातो.
Ans: चहा शक्यतो ताजा बनवल्यानंतर लवकर प्यावा. चहा तासन्तास खोलीच्या तापमानावर ठेवणे टाळावे, विशेषतः त्यात दूध असल्यास.
Ans: जास्त वेळ ठेवलेल्या चहाला थेट “विष” म्हणणे योग्य नाही. मात्र दूध घातलेला चहा बराच वेळ खोलीच्या तापमानावर ठेवल्यास त्यात सूक्ष्मजीवांची वाढ होण्याचा धोका वाढू शकतो.
Ans: बहुतेक प्रौढांसाठी मर्यादित प्रमाणात चहा घेणे योग्य असते. मात्र चहामधील कॅफीनचे प्रमाण आणि व्यक्तीची संवेदनशीलता लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे.