
फोटो सौजन्य - Social Media
बुलडाणा जिल्ह्यातील ज्ञानगंगा वन्यजीव अभयारण्यात उन्हाळ्याच्या पार्श्वभूमीवर वन्यजीवांसाठी पाण्याची प्रभावी आणि नियोजनबद्ध व्यवस्था करण्यात आली आहे. मार्च महिन्यापासून तापमान ४० अंशांच्या पुढे गेल्यामुळे निर्माण होणाऱ्या संभाव्य पाणीटंचाईचा विचार करून वनविभागाने आधीच तयारी केली आहे.
सध्या अभयारण्यात १२० कृत्रिम पाणवठे आणि १६ नैसर्गिक जलस्रोत उपलब्ध आहेत. या सर्व ठिकाणी नियमित पाणीपुरवठा सुरू ठेवण्यात आला आहे. कृत्रिम पाणवठ्यांमध्ये टँकरच्या माध्यमातून आठवड्यातून दोन वेळा पाणी सोडले जाते. त्यामुळे महिन्याभरात सुमारे २४० टँकरद्वारे पाणीपुरवठा केला जातो. या व्यवस्थेमुळे कडाक्याच्या उन्हाळ्यातही वन्यजीवांना पाण्याची कमतरता जाणवत नाही.
ज्ञानगंगा अभयारण्यात जैवविविधता समृद्ध असून विविध वन्यजीवांचा मोठ्या प्रमाणात वावर आहे. येथे सुमारे ६० बिबटे, ७० अस्वल आणि ३०० हून अधिक रोही (हरिण) आढळतात. तसेच चितळ आणि सांबर यांची संख्या देखील लक्षणीय आहे. विशेष बाब म्हणजे, या अभयारण्यात वाघाचाही अधिवास असल्याचे दिसून येते, जे येथील पर्यावरणीय समृद्धीचे द्योतक मानले जाते.
वनविभागाकडून पाणवठ्यांची नियमित साफसफाई, गाळ काढणे आणि पाण्याचा साठा टिकवून ठेवण्यासाठी विविध उपाययोजना सातत्याने राबवल्या जात आहेत. स्थानिक कर्मचाऱ्यांच्या मदतीने ही कामे वेळोवेळी पूर्ण केली जातात. आवश्यकतेनुसार टँकरद्वारे अतिरिक्त पाणीपुरवठा देखील केला जातो. उन्हाळ्याच्या काळात जंगलालगतच्या भागातील शेतकऱ्यांनी आगीपासून विशेष दक्षता घ्यावी, तसेच प्रवाशांनी निष्काळजीपणा टाळावा, असे आवाहन वनविभागाने केले आहे. एकंदरीत, पाणवठ्यांची ही सक्षम आणि वेळेवर केलेली व्यवस्था वन्यजीवांसाठी दिलासादायक ठरत असून, ज्ञानगंगा अभयारण्यातील जैवविविधतेच्या संवर्धनाला मोठी चालना मिळत आहे.