
दुष्काळ जाहीर; शेतकऱ्यांना मदत किती मिळणार? शेतकऱ्यांची उत्सुकता ताणली; पाच लाख हेक्टरवरील पिकांचे नुकसान
पावसाने पाठ फिरवल्याने यंदाच्या खरीप हंगामात सोलापूर जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांचे मोठे नुकसान झाले आहे. अपुऱ्या पावसामुळे पिकांची वाढ खुंटली, अनेक ठिकाणी पिके करपली, तर काही भागांत पिके काढून टाकून पुन्हा पेरणी करण्याची वेळ शेतकऱ्यांवर आली. या पार्श्वभूमीवर शासनाने सोलापूर जिल्ह्यात दुष्काळ जाहीर केला असून, नुकसानग्रस्त पिकांचे पंचनामे सुरू आहेत. मात्र नुकसान झालेल्या पिकांसाठी प्रतिहेक्टरी किती मदत मिळणार, याची घोषणा राज्य शासनाकडून अद्याप झालेली नसल्याने शेतकऱ्यांची उत्सुकता ताणली गेली आहे.(फोटो सौजन्य – AI)
जिल्ह्यात खरीप हंगामात मोठ्या क्षेत्रावर पिकांची पेरणी करण्यात आली होती. मात्र पावसातील लहरीपणा आणि दीर्घ खंडाचा फटका पिकांना बसला. प्राथमिक अंदाजानुसार जिल्ह्यात सुमारे पाच लाख हेक्टर क्षेत्रावरील पिकांचे नुकसान झाल्याचे चित्र आहे. त्यामुळे शासनाकडून मिळणाऱ्या नुकसानभरपाईकडे शेतकरी वर्गाचे लक्ष लागले आहे. जिल्ह्यात सोयाबीन, मूग, उडीद, बाजरी, मका यांसह विविध खरीप पिकांचे नुकसान झाले आहे. त्याचबरोबर उसालाही पाणीटंचाईचा मोठा फटका बसला आहे. त्यामुळे सोयाबीन, मूग, उडीद, ऊस आणि अन्य पिकांसाठी शासनाकडून प्रतिहेक्टरी किती मदत निश्चित केली जाणार, याबाबत शेतकऱ्यांमध्ये चर्चा सुरू आहे. सध्या प्रशासनाकडून नुकसानग्रस्त क्षेत्राचे पंचनामे केले जात आहेत.
पंचनाम्यांमध्ये प्रत्यक्ष नुकसानीची नोंद झाल्यानंतर त्याआधारे मदतीसाठी प्रस्ताव तयार केले जाणार आहेत. त्यामुळे पंचनाम्याची अचूकता आणि त्यामध्ये नुकसानग्रस्त क्षेत्राची योग्य नोंद होणे शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचे ठरणार आहे. दुष्काळी परिस्थितीत केंद्र शासनाकडून मिळणाऱ्या मदतीचे निकष आणि उपलब्ध होणाऱ्या निधीवर राज्य शासनाच्या मदतीचे स्वरूपही अवलंबून राहणार आहे. त्यामुळे केंद्राकडून किती मदत उपलब्ध होणार, याकडेही राज्याचे लक्ष आहे. परिणामी सोलापूरसह दुष्काळग्रस्त जिल्ह्यांतील शेतकऱ्यांना नुकसानभरपाईची नेमकी रक्कम आणि पिकनिहाय मदतीचे दर जाहीर होण्याची प्रतीक्षा आहे. जिल्ह्यात दुष्काळ जाहीर झाल्यानंतर सोलापूर जिल्ह्यात प्रशासनाने नुकसानग्रस्त पिकांचे पंचनामे करण्यास सुरुवात केली आहे.
अनेक भागांत पिकांची परिस्थिती गंभीर असून, शेतकऱ्यांना खरीप हंगामातून अपेक्षित उत्पन्न मिळालेले नाही. उत्पादन खर्चही वसूल न झाल्याने आर्थिक संकट अधिक गडद झाले आहे. त्यामुळे शासनाकडून मिळणारी मदत शेतकऱ्यांसाठी मोठा आधार ठरणार आहे. १५ ऑक्टोबरनंतर दुष्काळी मदतीचे स्वरूप आणि पिकनिहाय मदतीची घोषणा होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे आता पंचनामे पूर्ण होण्याबरोबरच शासनाकडून मदतीच्या पॅकेजची घोषणा कधी होते आणि कोणत्या पिकाला किती मदत मिळते, याकडे सोलापूर जिल्ह्यातील शेतकरी डोळे लावून बसले आहेत.
दुष्काळ जाहीर झाला असला तरी प्रत्यक्ष मदतीसाठी नुकसानग्रस्त क्षेत्राची नोंद महत्त्वाची ठरणार आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी आपल्या शेतातील प्रत्यक्ष नुकसानीची नोंद पंचनाम्यात अचूकपणे होण्यासाठी प्रशासनाशी संपर्क ठेवणे आवश्यक आहे. दुष्काळ जाहीर झाला; आता मदत कधी आणि किती मिळणार, याचीच प्रतीक्षा शेतकऱ्यांसह नागरिकांना लागून राहिली आहे.