मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
पावसाअभावी सोयाबीन करपला! ढगाळ वातावरणात किडींचा हल्ला; शेंगा भरण्याच्या अवस्थेत पिकाची कोंडी
Yavatmal News: आभाळ भरून येते, पण पाऊस मात्र बरसत नाही. पावसाच्या दीर्घ खंडाने यवतमाळ जिल्ह्यातील खरीप सोयाबीन पिकाची अवस्था दिवसेंदिवस बिकट होत आहे. शेंगा भरण्याच्या महत्त्वाच्या अवस्थेत पिकाला पाण्याची गरज असताना जमिनीतील ओलावा झपाट्याने कमी होत असल्याने अनेक भागांत सोयाबीनची पाने पिवळी पडली असून झाडे कोमेजू लागली आहेत. त्यातच ढगाळ आणि दमट वातावरणामुळे किडींचा प्रादुर्भाव वाढत असल्याने शेतकऱ्यांसमोर आता दुहेरी संकट उभे ठाकले आहे.(फोटो सौजन्य – AI)
Ganeshotsav 2026: यवतमाळ जिल्ह्यात ढोल-ताशांच्या गजरात बाप्पांचे उत्साहात आगमन
यंदाच्या खरीप हंगामात जिल्ह्यात सोयाबीनचे सुमारे २ लाख ७२ हजार ४९८ हेक्टर क्षेत्र आहे. जिल्ह्यात यंदा मोठ्या क्षेत्रावर सोयाबीनची पेरणी झाली आहे. एवढ्या मोठ्या क्षेत्रावरील पिकाला सध्या पावसाच्या खंडाचा फटका बसत आहे. पावसाने मोठा खंड घेतला आहे. ऑगस्टपासून आतापर्यंत पावसाची अनियमिता आणि दिर्घ खंडाचा आता थेट पिकांच्या अवस्थेवर परिणाम दिसू लागला आहे.
यवतमाळ तालुका सह संपूर्ण जिल्ह्यात सोयाबीन पिवळे पडले आहे. पिके कोमेजली आहे. शेंगा भरण्याच्या अवस्थेत ओलाव्याअभावी उत्पादन घटण्याची भीती आहे. दमट वातावरणामुळे सोयाबीनवर वाढण्याची शक्यता आहे. काही भागांत शेतकऱ्यांना पानांवर डाग, पिवळेपणा आणि किडींचा प्रादुर्भाव जाणवत आहे. दरम्यान कापूस पिकाचीही अशीच परिस्थिती दिसत आहे. पाऊसाच्या भरवशावर असलेली कापसाची रोपे कोमजत आहेत. तर ज्यांच्याकडे सिंचनाची सोय आहे, असे शेतकरी आपले पीक वाचविण्यासाठी शेतांमध्ये धडपड करताना दिसत आहे.
यंदा तब्बल ४ लाखांपेक्षा जास्त क्षेत्रात कापूस पिकाची पेरणी झाली. यात ५० टक्के कापूस पेरणी क्षेत्रात कापसाची वाढ खुंटली आहे. तर अनेक ठिकाणी झाडांवर फुलोरा आल्यानंतरही त्याची वाढ होत नसल्याची तक्रार शेतकरी करत आहेत. यवतमाळ तालुक्यातील चिकणी कसबा येथील अल्पभूधारक शेतकरी दीपक तायडे या शेतकऱ्याकडे ३ एकर शेती आहेत. मागच्या वर्षी ओला दुष्काळामुळे नापिकी झाली. लग्नाला आलेल्या मुलीचे लग्न करता आले नाही.
पावसाअभावी जमिनीतील उपलब्ध ओलावा कमी होत असल्याने हलक्या जमिनीतील सोयाबीनला सर्वाधिक फटका बसत आहे. पाने पिवळी पडणे, झाडांची वाढ खुंटणे, पाने सुकणे आणि झाडे कोमेजणे अशी लक्षणे अनेक शेतांमध्ये दिसत आहेत. विशेषतः शेंगा भरण्याच्या अवस्थेतील पिकाला ओलावा न मिळाल्यास दाणे भरण्यावर थेट परिणाम होण्याची भीती आहे.
सोयाबीनच्या उत्पादनासाठी सध्याचा कालावधी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. या अवस्थेत पुरेसा ओलावा मिळाल्यास शेंगांमध्ये दाणे भरण्यास मदत होते. मात्र पावसाचा खंड आणखी वाढला तर शेंगा कमी भरणे, दाण्यांचा आकार लहान राहणे आणि परिणामी उत्पादन घटण्याचा धोका वाढणार आहे. त्यामुळे सध्या शेतकऱ्यांचे लक्ष आकाशाकडे लागले आहे. जर पावसाचा खंड आणखी वाढला, तर यंदाच्या सोयाबीन उत्पादनाला मोठा फटका बसेल असे चित्र आहे.
