कुठून आला ‘बॉलिवुड’ हा शब्द? हिंदी चित्रपटांच्या इतिहासात त्याचा खरा अर्थ काय? जाणून घ्या सविस्तर!

देशातील सर्वात मोठा चित्रपट उद्योग बॉलीवूड इंडस्ट्रीत देखील ओळखला जातो. वर्षानुवर्षे हिंदी चित्रपटसृष्टी या नावाने जगभर ओळखली जाते. पण हे नाव कुठून आले आणि हिंदी चित्रपटांना बॉलिवूड हे नाव कसे पडले हा मोठा प्रश्न आहे.

ज्याप्रमाणे इंग्रजी चित्रपटसृष्टीला हॉलीवूड म्हणून ओळखले जाते. त्याचप्रमाणे हिंदी चित्रपटसृष्टी ही जगभरात बॉलीवूड म्हणून ओळखली जाते. भारतीय चित्रपटसृष्टीचा इतिहास खूप खोल आहे, ज्यामध्ये अनेक रहस्ये दडलेली आहेत. हिंदी चित्रपटसृष्टीला बॉलीवूड हे नाव कसे पडले हे त्यापैकीच एक आहे. ही मान्यता कधी आणि का मिळाली? यासगळ्याबद्दल सविस्तर वाचून घ्या.

बॉलिवूडचे हे नाव कसे पडले?
सत्यजित रे आणि बिमल रॉय सारखे दिग्गज दिग्दर्शक बंगाली चित्रपटसृष्टीशी संबंधित होते. कारण तत्कालीन बंगाल हे अभिनय आणि कलेचे मोठे केंद्र मानले जात होते. IMDB च्या रिपोर्ट्सच्या आधारे, पश्चिम बंगालमध्ये टॉलीगंज नावाचा एक भाग असल्याचे सांगितले जात आहे, जिथे त्या काळात चित्रपटांची शूटिंग केली जात असे. सामान्य भाषेत तो भाग बंगालची फिल्म सिटी म्हणून प्रसिद्ध होता. त्या आधारावर या चित्रपटसृष्टीला टॉलीवूड असे नाव देण्यात आले. त्यानुसार हिंदी चित्रपटांसाठी आता मुंबई म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या बॉम्बे. हिंदी चित्रपटांसाठी हे एक मोठे केंद्र आहे. त्यामुळेच हिंदी चित्रपटसृष्टीचं नाव बॉलिवूड असे झाले आहे. मात्र, बॉलिवूड मधील वूड हा शब्द सिनेमाच्या हॉलीवूडमधून घेतले गेले आहे.

भारतीय चित्रपटामधील बॉलिवूडमधील पहिला चित्रपट कोणता?
हिंदी चित्रपटसृष्टीचा इतिहास 100 वर्षांहून अधिक जुना आहे. दादासाहेब फाळके यांना चित्रपटसृष्टीचे जनक मानले जाते. त्यांच्या दिग्दर्शनाखाली पहिला हिंदी चित्रपट राजा हरिश्चंद्र हा स्वातंत्र्यापूर्वी 1913 मध्ये प्रदर्शित झाला होता. याचदरम्यान, 1930 च्या दशकात, बॉम्बेमध्ये हिंदी चित्रपटांचे एक मोठे साम्राज्य विकसित झाले, जे आजही बॉलीवूड म्हणून सुरू आहे. 1931 मध्ये भारतीय चित्रपटसृष्टीतील पहिला टॉकी चित्रपट प्रदर्शित झाला होता, ज्याचे नाव आलम-आरा होते. ज्याचे दिग्दर्शन अर्देशीर इराणी यांनी केले होते.

हे देखील वाचा – Bhool Bhulaiyaa 3: ‘जाना समझो ना’ मध्ये कार्तिक आणि तृप्तीची दिसली रोमँटिक केमिस्ट्री, चाहत्यांचा मिळाला प्रतिसाद!

कधी साजरा केला जातो वर्ल्ड बॉलीवूड डे?
हिंदी सिनेमाची लोकप्रियता, कला आणि नृत्यासाठीचे मोठे व्यासपीठ आणि जगभरातील मनोरंजन जगतात त्याचे महत्त्वाचे योगदान लक्षात घेऊन जागतिक बॉलीवूड दिवसही साजरा केला जात आहे. दरवर्षी 24 सप्टेंबर रोजी जगभरात हा दिवस साजरा केला जातो आणि हिंदी चित्रपट उद्योगाच्या यशाची गणना केली जाते. याशिवाय 20 सप्टेंबर रोजी राष्ट्रीय चित्रपट दिन म्हणजेच राष्ट्रीय चित्रपट दिन देखील साजरा केला जातो. ज्या दिवशी मल्टीप्लेक्स सिनेमागृहांमध्ये 99 रुपयांची तिकिटे दिली जाते.