
Supreme Court, Sanjay Raut, Nikhil Wagle, Judiciary,
सरन्यायाधीश सूर्यकांत आणि न्यायव्यवस्थेबद्दल कथित आक्षेपार्ह टिप्पणी केल्याप्रकरणी पत्रकार निखिल वागळे आणि खासदार संजय राऊत यांच्याविरोधात सर्वोच्च न्यायालय बार असोसिएशनने (SCBA) फौजदारी अवमान याचिका दाखल केली होती. या याचिकेवर न्यायमूर्ती अरविंद कुमार आणि न्यायमूर्ती विपुल एम. पांचोली यांच्या खंडपीठासमोर सुनावणी झाली.
ऑक्टोबर महिन्यात सरन्यायाधीशांनी राहुल गांधी आणि अन्य विरोधी पक्षांच्या नेत्यांना भेटीची वेळ नाकारली होती. याप्रकरणी निखिल वागळे आणि संजय राऊत यांनी न्यायव्यवस्थेबद्दल कथित आक्षेपार्ह वक्तव्ये केली होती. वागळे यांनी सरन्यायाधीशांच्या पदाबद्दल आक्षेपार्ह भाषा वापरल्याचा, तर राऊत यांनी सरन्यायाधिशांवर पक्षपाताचा आरोप केल्याचा दावा करण्यात आला.
या वक्तव्यांनंतर सर्वोच्च न्यायालय बार असोसिएशनने अवमान याचिका दाखल केली होती. त्यावर १६ ऑक्टोबर रोजी न्यायालयाने दोघांनाही कारणे दाखवा नोटीस बजावली होती. या नोटिशीला उत्तर देताना राऊत आणि वागळे यांनी माफीनामा सादर केला. सुनावणीवेळी राऊत न्यायालयात प्रत्यक्ष उपस्थित होते, तर वागळे ऑनलाइन माध्यमातून सहभागी झाले होते.
सुनावणीदरम्यान सर्वोच्च न्यायालय बार असोसिएशनचे अध्यक्ष आणि ज्येष्ठ वकील प्रदीप राय यांनी संजय राऊत यांच्या वर्तनावर आक्षेप घेतला. राऊत यांनी वक्तव्याबद्दल माफी मागितली असली, तरी त्यानंतरही सर्वोच्च न्यायालयाविरोधात सोशल मीडियावर पोस्ट केल्याचा आरोप त्यांनी केला. या पोस्टमध्ये आंदोलक न्यायालयाच्या इमारतीला आग लावताना दिसत असल्याचे राय यांनी न्यायालयाच्या निदर्शनास आणून दिले. राऊत यांनी दाखल केलेल्या प्रतिज्ञापत्रात या नंतरच्या सोशल मीडिया पोस्टचा उल्लेख नसल्याचेही त्यांनी सांगितले.
सुनावणीदरम्यान न्यायमूर्ती अरविंद कुमार यांनी संजय राऊत यांना त्यांच्या राजकीय आणि सार्वजनिक जीवनातील अनुभवाची आठवण करून दिली. राऊत हे अनुभवी नेते असून, ते अनेक वर्षांपासून खासदार आहेत. तसेच पत्रकारितेच्या क्षेत्रातही कार्यरत आहेत, असे न्यायालयाने नमूद केले. राऊत यांची भाषणे आपण वकील असल्यापासून ऐकत आलो आहोत, असे सांगत न्यायमूर्ती कुमार यांनी सार्वजनिक जीवनात बोलताना सभ्यता आणि संयम राखण्याचे महत्त्व अधोरेखित केले. ‘तुम्ही एक अनुभवी नेते आहात. तुम्हाला संयमाचे महत्त्व माहीत असायला हवे,’ असे निरीक्षण त्यांनी नोंदवले.
दरम्यान, संजय राऊत यांच्या वकिलांनी त्यांच्या प्रकृतीची माहिती न्यायालयाला दिली. राऊत यांना कर्करोग आणि हृदयरोग असल्याचे त्यांनी सांगितले.
सुनावणीअंती सर्वोच्च न्यायालयाने संजय राऊत आणि निखिल वागळे या दोघांनाही अधिक सुधारित प्रतिज्ञापत्र दाखल करण्याचे निर्देश दिले. तसेच, पुढील सुनावणीवेळी दोघांनीही व्यक्तिशः न्यायालयात उपस्थित राहावे, असे आदेश दिले आहेत. या प्रकरणाची पुढील सुनावणी ८ डिसेंबर रोजी होणार आहे. त्यामुळे दोघेही त्या दिवशी न्यायालयात काय भूमिका मांडतात आणि त्यांच्या सुधारित प्रतिज्ञापत्रात काय नमूद केले जाते, याकडे लक्ष लागले आहे.
Ans: अवमान याचिकेवरील सुनावणीदरम्यान न्यायमूर्ती अरविंद कुमार यांनी संजय राऊत यांना सुनावले की, "माफी ही मनापासून यायला हवी, डोक्याने नव्हे. तुम्ही एक अनुभवी राजकारणी आणि पत्रकार आहात, त्यामुळे बोलताना संयम पाळायला हवा."
Ans: माफीनाम्यानंतरही सोशल मीडियावर पोस्ट केल्याचा आरोप झाल्यानंतर, सर्वोच्च न्यायालयाने संजय राऊत आणि निखिल वागळे या दोघांनाही याबाबत स्पष्टीकरण देणारे अतिरिक्त प्रतिज्ञापत्र दाखल करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
Ans: सर्वोच्च न्यायालयाने या फौजदारी अवमान याचिकेची पुढील सुनावणी ८ डिसेंबर २०२६ रोजी निश्चित केली असून, त्यावेळी दोघांनाही न्यायालयात व्यक्तिशः हजर राहण्याचे आदेश दिले आहेत.