फोटो सौजन्य- pinterest
आपल्या प्रिय व्यक्तीला गमावण्याचे दुःख इतके तीव्र असते की, माणूस विचार न करता केवळ विधी पार पाडत असतो. दरम्यान, हिंदू धर्मात मृत्यूनंतर केल्या जाणाऱ्या प्रत्येक विधीकडे एका गहन आणि आध्यात्मिक दृष्टिकोनातून पाहिले जाते. तुमच्या अनेकदा लक्षात आले असेल की, जर एखाद्या व्यक्तीचा मृत्यू संध्याकाळी किंवा रात्री झाला, तर अंत्यसंस्कार दुसऱ्या दिवशी सकाळी केले जातात. बरेच लोक याला केवळ एक परंपरा मानतात, परंतु यामागे धार्मिक श्रद्धा, आध्यात्मिक विचार आणि व्यावहारिक कारणे देखील आहेत.
गरुड पुराणात मृत्यू आणि आत्म्याच्या अनेक पैलूंवर सविस्तर वर्णन केलेले आहे. सूर्यास्तानंतर अंत्यसंस्कार करणे अशुभ मानले जाते. असे मानले जाते की दिवसाची वेळ दैवी ऊर्जेचे प्रतीक आहे, तर रात्रीची वेळ नकारात्मक शक्तींची वेळ मानली जाते.
हिंदू धर्मात जन्मापासून मृत्यूपर्यंत एकूण १६ विधी सांगितले आहेत. यांपैकी अंतिमसंस्कार अत्यंत विशेष मानले जातात, कारण ते आत्म्याच्या पुढील प्रवासाशी निगडित आहेत. धार्मिक मान्यतेनुसार शरीर नश्वर आहे, परंतु आत्मा अमर आहे. मृत्यूनंतर, आत्मा शरीर सोडून मोक्षाच्या दिशेने प्रवास करतो. म्हणूनच अंत्यसंस्कार हा केवळ एक विधी नसून, आत्म्याच्या शांतीसाठी केले जाणारे एक पवित्र कार्य आहे. वडीलधारी मंडळी अनेकदा आग्रह धरतात की अंत्यविधी पूर्ण विधी आणि भक्तिभावाने पार पाडले जावेत, जेणेकरून दिवंगत आत्म्याला शांती मिळू शकेल.
गरुड पुराणानुसार, सूर्याला प्रकाश, ऊर्जा आणि सकारात्मक ऊर्जेचे प्रतीक मानले जाते. दिवसा केल्या जाणाऱ्या धार्मिक कार्यांना देवांचा आशीर्वाद लाभतो. म्हणूनच पूजा, विधी आणि संस्कार बहुतेक करून दिवसाच केले जातात. असे मानले जाते की सूर्यास्तानंतर वातावरणातील नकारात्मक ऊर्जा वाढते. अशा वेळी अंत्यसंस्कार केल्याने आत्म्याला मुक्ती मिळणे कठीण होऊ शकते. काही ठिकाणी असेही म्हटले जाते की, रात्री अंत्यसंस्कार केल्यास आत्मा अशांत राहू शकतो.
जर एखाद्या व्यक्तीचा रात्री मृत्यू झाला, तर परंपरेनुसार मृतदेह घरी किंवा स्मशानभूमीत जतन करून ठेवला जातो आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी सूर्योदयानंतर अंत्यसंस्कार केले जातात. गावांमध्ये हा नियम अजूनही काटेकोरपणे पाळला जातो. मोठ्या शहरांमध्ये आता विद्युत स्मशानभूमी आणि आधुनिक सुविधा उपलब्ध असल्या तरी, अनेक कुटुंबे धार्मिक श्रद्धेनुसार सकाळपर्यंत थांबणेच योग्य मानतात.
धार्मिक श्रद्धेनुसार, व्यावहारिक बाबींशीही निगडित होत्या. पूर्वी, गावांमध्ये आणि शहरांमध्ये वीज नसल्यामुळे रात्री स्मशानभूमीपर्यंत पोहोचणे अवघड होते. अंधार, वन्य प्राणी आणि सुरक्षेची चिंता हे प्रमुख घटक मानले जात होते. शिवाय, अंत्यविधींमध्ये अनेक विधींचा समावेश असतो, जे योग्यरित्या पार पाडण्यासाठी पुरेशा प्रकाशाची आणि लोकांच्या उपस्थितीची आवश्यकता असते. त्यामुळे, दिवसाची वेळ अधिक सुरक्षित आणि सोयीस्कर मानली जात होती.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: काही धार्मिक मान्यतानुसार रात्री अंत्यसंस्कार टाळावेत असे सांगितले जाते. मात्र हे प्रामुख्याने पारंपरिक श्रद्धांवर आधारित आहे.
Ans: गरुड पुराणात आत्म्याच्या प्रवासाशी संबंधित काही धार्मिक नियम आणि श्रद्धांचा उल्लेख आढळतो. त्यामुळे रात्री अंत्यविधी टाळण्याची परंपरा काही ठिकाणी पाळली जाते.
Ans: ही धार्मिक श्रद्धा आणि पारंपरिक मान्यता आहे. याबाबत वेगवेगळ्या प्रदेशांमध्ये वेगवेगळ्या समजुती आढळतात.
.png "Videos"){kind=small}
