Marathi News
X
  • देश
  • महाराष्ट्र
  • निवडणूक
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • क्रीडा
  • वर्ल्ड
  • क्राईम
  • मनोरंजन
  • व्यापार
  • लाइफ स्टाइल
  • व्हायरल
  • नवराष्ट्र विशेष
  • करिअर
  • फोटो
  • व्हिडिओ गॅलरी
  • वेबस्टोरीज़
  • ऑटोमोबाइल
  • विज्ञान तंत्रज्ञान
  • शुक्र, 20 नोव्हेंबर 2026 ई-पेपर
  • देश
  • शॉर्ट न्यूज़
  • महाराष्ट्र
  • राजकारण
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • लाइफ स्टाइल
  • क्रीडा
  • क्राईम
  • अन्य
    • विदेश
    • नवराष्ट्र विशेष
    • मनोरंजन
    • अन्य
      • व्यापार
      • टेक
      • वेब स्टोरीज
      • व्हायरल
      • करिअर
      • धर्म
      • ऑटोमोबाइल
      • फोटो
      • व्हिडिओ
      • सिनेमा
  • देश
  • शॉर्ट न्यूज़
  • राजकारण
  • महाराष्ट्र
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • क्रीडा
  • वर्ल्ड
  • क्राईम
  • मनोरंजन
  • लाइफ स्टाइल
  • धर्म
  • व्हायरल
  • व्हिडिओ
  • वेब स्टोरीज़
  • फोटो
In Trends:
  • Maharastra Politics |
  • India Vs New Zealand |
  • Under 19 Asia Cup |
  • bigg boss 20
Follow Us
  • वेब स्टोरीज
  • फोटो
  • ई-पेपर
  • विडियो
  • फटाफट खबरें

Sant Namdev Maharaj Jayanti: महाराष्ट्राचे संत नामदेव पंजाबमध्ये ‘बाबा नामदेव’ म्हणून का ओळखले जातात? जाणून घ्या इतिहास

Sant Namdev Maharaj Jayanti: संत ज्ञानेश्वरांच्या समाधीनंतर नामदेव महाराजांनी भारतभ्रमण करण्याचा निर्णय घेतला. ते राजस्थानमार्गे पंजाबमध्ये पोहोचले. ते तेथील त्यांच्या कार्यामुळे त्यांचे गुरु ग्रंथ साहिब' मध्ये गौरवास्पद उल्लेख आढळतो. आज त्यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांचा जीवनप्रवास, कार्य आणि पंजाबमधील योगदानाविषयी जाणून घेऊया

  • By प्राजक्ता प्रधान
Updated On: Nov 20, 2026 | 11:45 AM
फोटो सौजन्य- गुगल

फोटो सौजन्य- गुगल

Follow Us
Follow Us:
  • संत नामदेव महाराजांचा जन्म १२७० मध्ये नरसी बामणी येथे झाला.
  • संत ज्ञानेश्वर आणि विसोबा खेचर यांच्या सहवासातून त्यांच्या आध्यात्मिक विचारांना दिशा मिळाली.
  • राजस्थानमार्गे पंजाबमध्ये पोहोचल्यानंतर घुमान येथे त्यांनी दीर्घकाळ वास्तव्य केले.
संत नामदेव महाराज यांची भागवत धर्माची पताका पंजाबपर्यंत पोहोचली आणि शिखांच्या ‘गुरु ग्रंथ साहिब’ या पवित्र धर्मग्रंथात त्यांचा आदरपूर्वक उल्लेख आहे. गुरु ग्रंथ साहिबमध्ये नामदेव महाराजांचे एकूण ६१ अभंग (पदे) ‘भगत नामदेव जी की बाणी’ या नावाने समाविष्ट केले आहेत. संत नामदेव महाराज यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांचा जीवनप्रवास, कार्य आणि पंजाबमधील योगदान याविषयी सविस्तर माहिती घेऊयात..

भागवत धर्माची पताका पंजाबपर्यंत संत

महाराष्ट्राच्या संतपरंपरेत संत नामदेव महाराज यांचे स्थान अत्यंत अढळ आणि तेजस्वी आहे. ते केवळ एक थोर विठ्ठलभक्त नव्हते, तर भारतीय एकात्मतेचे आणि सामाजिक समतेचे आद्य प्रवर्तक होते. “नाचू कीर्तनाचे रंगी, ज्ञानदीप लावू जगी” ही प्रतिज्ञा घेऊन त्यांनी भक्तीचा मळा केवळ महाराष्ट्रातच नाही, तर थेट उत्तर भारतातील पंजाबपर्यंत फुलवला.

पंजाबमधील ऐतिहासिक कार्य

संत ज्ञानेश्वरांच्या समाधीनंतर नामदेव महाराजांनी भारतभ्रमण करण्याचा निर्णय घेतला. ते राजस्थानमार्गे पंजाबमध्ये पोहोचले. पंजाबमधील घुमान (जिल्हा गुरुदासपूर) येथे त्यांनी सुमारे १८ ते २० वर्षे वास्तव्य केले.

Sant Namdev Maharaj: संत नामदेवांच्या विठ्ठलभक्तीत गोणाई आणि …

भाषा आणि संस्कृती

त्यांनी स्थानिक लोकांना समजेल अशा हिंदी आणि पंजाबी मिश्रित भाषेतून भक्तीचा संदेश दिला. त्याचबरोबर मूर्तिपूजेला विरोध असणाऱ्या उत्तर भारतातील समाजाला त्यांनी प्रेमाचा आणि मानवतेचा मार्ग दाखवला. आजही पंजाबमधील घुमान येथे संत नामदेवांचे भव्य मंदिर आणि समाधी स्थळ आहे, जिथे शिख आणि मराठी बांधव मोठ्या भक्तीभावाने नतमस्तक होतात.

बालपण आणि विठ्ठलभक्ती

संत नामदेव महाराजांचा जन्म कार्तिक शुद्ध एकादशी, शके ११९२ (इसवी सन १२७०) रोजी नरसी बामणी (जिल्हा हिंगोली) येथे झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव दामाशेटी आणि आईचे नाव गोणाई होते. लहानपणापासूनच त्यांना विठ्ठलभक्तीचे वेध लागले होते. संत ज्ञानेश्वर महाराजांच्या सहवासात आल्यानंतर त्यांच्या भक्तीला ज्ञानाची जोड मिळाली. विसोबा खेचर यांच्याकडून त्यांनी गुरुमंत्र घेतला आणि सर्वत्र परमेश्वर भरलेला आहे, या अद्वैत तत्त्वाचा साक्षात्कार त्यांना झाला.

सामाजिक समतेचा पुरस्कार

त्या काळात समाजात जातीपातीची आणि उच्च-नीचतेची मोठी दरी होती. संत नामदेवांनी आपल्या अभंगांतून या विषमतेवर कडाडून प्रहार केला. त्यांच्या कीर्तनात अठरापगड जातींचे लोक एकत्र येत असत. संत चोखामेळा, संत सावता माळी, संत गोरा कुंभार, संत जनाबाई यांसारख्या सर्व स्तरांतील संतांना त्यांनी एकत्र गुंफले आणि भागवत धर्माची पायाभरणी भक्कम केली.

Rukmini Mata Temple: द्वारकेतील रुक्मिणी मातेचे मंदिर का आहे श्रीकृष्ण मंदिरापासून वेगळे? जाणून घ्या पौराणिक कथा

‘गुरु ग्रंथ साहिब’ मधील गौरवास्पद उल्लेख

शिखांचे पाचवे गुरु, गुरु अर्जुन देव जी यांनी शिखांचा पवित्र धर्मग्रंथ ‘आदि ग्रंथ’ (गुरु ग्रंथ साहिब) संकलित केला. या ग्रंथात विविध धर्मांतील आणि जातींतील १५ भक्तांची (संतांची) वाणी समाविष्ट केली आहे, ज्याला ‘भगत बाणी’ म्हणतात. यामध्ये संत नामदेव महाराजांचे ६१ अभंग (शबद) अत्यंत आदराने समाविष्ट करण्यात आले आहेत. शिख धर्मात त्यांना ‘भगत नामदेव जी’ किंवा ‘बाबा नामदेव’ म्हणून पूजले जाते.

कीर्तनाची परंपरा आणि साहित्यिक योगदान

संत नामदेवांना ‘आद्य कीर्तनकार’ मानले जाते. त्यांनी कीर्तनाच्या माध्यमातून लोकजागृतीची एक प्रभावी परंपरा सुरू केली. मराठी साहित्यात आत्मचरित्रपर लेखन करणारे ते पहिले संत होते. त्यांनी संत ज्ञानेश्वरांचे चरित्र (‘आदि’, ‘तीर्थावली’ आणि ‘समाधी’ या तीन प्रकरणांत) अभंगबद्ध केले. त्यांच्या नावावर हजारो अभंग असून त्यातील करुणा, भक्ती आणि समाजप्रबोधन आजही प्रेरणादायी आहे.

संत नामदेव महाराजांनी भाषा, प्रांत आणि जातीच्या भिंती ओलांडून संपूर्ण भारतवर्षात मानवतेचा धर्म प्रस्थापित केला. महाराष्ट्राचा हा लाडका विठ्ठलभक्त पंजाबच्या भूमीत ‘बाबा नामदेव’ म्हणून अजरामर झाला. त्यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या विचारांचे स्मरण करून समता आणि बंधुभाव जपणे, हीच त्यांना खरी आदरांजली ठरेल.

(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)

💡

Frequently Asked Questions

  • Que: संत नामदेव महाराजांचा जन्म कुठे आणि कधी झाला?

    Ans: संत नामदेव महाराजांचा जन्म १२७० मध्ये महाराष्ट्रातील नरसी बामणी येथे झाल्याचे मानले जाते.

  • Que: संत नामदेव महाराजांना 'बाबा नामदेव' का म्हटले जाते?

    Ans: पंजाबमध्ये त्यांनी भक्तीचा संदेश दिला आणि घुमान येथे दीर्घकाळ वास्तव्य केले. त्यामुळे तेथे त्यांना 'बाबा नामदेव' म्हणून आदर दिला जातो.

  • Que: संत नामदेव महाराजांनी समाजासाठी कोणते कार्य केले?

    Ans: त्यांनी अभंग आणि कीर्तनाच्या माध्यमातून भक्ती, सामाजिक समता, मानवता आणि बंधुभावाचा संदेश दिला.

Web Title: Sant namdev maharaj jayanti baba namdev punjab history pp

Get Latest  Marathi News ,  Maharashtra News and  Marathi News from Politics,  Election News ,  Sports News ,  Entertainment News,  Business News and   Religion News  only on Navarashtra.com

Published On: Nov 20, 2026 | 11:45 AM

Topics:  

  • dharm
  • hindu religion
  • Warkari Sect

संबंधित बातम्या

Rukmini Mata Temple: द्वारकेतील रुक्मिणी मातेचे मंदिर का आहे श्रीकृष्ण मंदिरापासून वेगळे? जाणून घ्या पौराणिक कथा
1

Rukmini Mata Temple: द्वारकेतील रुक्मिणी मातेचे मंदिर का आहे श्रीकृष्ण मंदिरापासून वेगळे? जाणून घ्या पौराणिक कथा

Vish Yoga: शनि चंद्राच्या युतीमुळे २० नोव्हेंबरला तयार होणार विष योग, या राशींच्या लोकांनी राहावे सावध
2

Vish Yoga: शनि चंद्राच्या युतीमुळे २० नोव्हेंबरला तयार होणार विष योग, या राशींच्या लोकांनी राहावे सावध

Numberlogy: कार्तिकी एकादशीच्या दिवशी या मुलांकांच्या लोकांना मिळणार अपेक्षित यश
3

Numberlogy: कार्तिकी एकादशीच्या दिवशी या मुलांकांच्या लोकांना मिळणार अपेक्षित यश

Dev Uthani Ekadashi 2026: देवउठनी एकादशीला राशीनुसार करा हे उपाय; लक्ष्मी-नारायणाची राहील तुमच्यावर सदैव कृपा
4

Dev Uthani Ekadashi 2026: देवउठनी एकादशीला राशीनुसार करा हे उपाय; लक्ष्मी-नारायणाची राहील तुमच्यावर सदैव कृपा

Popular Sections

  • देश
  • विदेश
  • लाईफस्टाईल
  • मनोरंजन
  • क्रीडा
  • व्यापार
  • वेब स्टोरीज

Maharashtra Cities

  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • ठाणे
  • नाशिक
  • रत्नागिरी
  • पालघर
  • रायगड

More

  • धर्म
  • ऑटो
  • करिअर
  • व्हायरल
  • फोटो
  • नवराष्ट्र विशेष
  • टेक
  • व्हिडिओ

Follow Us On

Contact Us About Us Privacy Policy
Hindi News Epaper Marathi Epaper Hindi RSS Sitemap Author

© Copyright Navarashtra 2026 All rights reserved.