शनिवार, 14 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
सर्वपित्री अमावस्येला पितृ विसर्जन असेही म्हणतात. या दिवशी पितृ पक्षाची समाप्ती होते. पूर्वज पृथ्वीवरून पूर्वजांच्या जगात परत येतात, अशी मान्यता आहे. या दिवशी लोक त्यांच्या पूर्वजांना निरोप देतात, म्हणूनच या दिवशी पितृ विसर्जन म्हणतात. पितृ विसर्जन म्हणजे समाप्ती, पूर्णता, निरोप, प्रस्थान इ. पितृपक्ष. अश्विन कृष्ण प्रतिपदा ते अमावस्येपर्यंत हा काळ असतो. अमावस्या म्हणजे पितृपक्षाचा शेवट. या दिवशी पूर्वजांसाठी श्राद्ध, पिंडदान आणि दान करण्याची प्रथा आहे म्हणूनच या तिथीला सर्वपित्री अमावस्या असे म्हटले जाते. सर्व पितृ अमावस्येला पूर्वजांसाठी दिवे दान करण्याची परंपरा आहे. या दिवशी प्रत्येकाने आपल्या पूर्वजांसाठी दिवे लावावेत.
सर्वपित्री अमावस्या रविवार, 21 सप्टेंबर रोजी आहे. ही अमावस्या तिथी रात्री 12.18 वाजेपर्यंत चालेल. आश्विन अमावस्येला सर्वपित्री अमावस्या असे म्हटले जाते. हा दिवस पूर्वजांच्या मृत्युची तारीख अज्ञात असल्यास त्या पूर्वजांचे श्राद्ध केले जाते. सर्वपित्री अमावस्येच्या दिवशी ज्ञात आणि अज्ञात सर्व पूर्वजांसाठी श्राद्ध केले जाते.
जर एखाद्या पूर्वजांचे श्राद्ध 3 वर्ष केले नसल्यास त्याचा आत्मा भूतलोकात प्रवेश करतो. पृथ्वीवरील आत्मे तमोगुणी आहेत, म्हणून त्यांची मुक्तता आवश्यक आहे. म्हणून, त्यांच्यासाठी श्राद्ध करणे आवश्यक मानले जाते. सर्वपित्री अमावस्येच्या दिवशी सर्व पूर्वज नश्वर जगाला, म्हणजेच पृथ्वीला निरोप देतात. पूर्वजांसाठी लोक त्यांच्या क्षमतेनुसार, तीन किंवा सहा ब्राह्मणांना जेवण देतात. त्यांना निरोप देण्यासाठी कपडे, भिक्षा आणि इतर भेटवस्तू दिल्या जातात. त्यानंतर संध्याकाळी दिव्यांचे दान केले जाते. दिवे दान केल्याने त्यांच्या मार्गातील अंधार दूर होतो, असे म्हटले जाते.
सर्वपित्री अमावस्येच्या दिवशी संध्याकाळी अंधार होऊ लागल्यावर मातीच्या दिव्यात गाईचे तूप टाकून त्यात एक वात ठेवून दक्षिण दिशेला तोंड करुन त्याची ज्योत पेटवा. कारण दक्षिण दिशेचा संबंध पूर्वजांशी संबंधित असल्याचा मानला जातो. पूर्वजांना देवांच्या समतुल्य मानले जाते, म्हणून त्यांच्यासाठी तुपाचा दिवा लावणे शुभ असते. जर तुम्हाला तुपाने लावणे शक्य नसल्यास तीळ किंवा मोहरीच्या तेलाचा दिवा लावू शकता.
सर्वपित्री अमावस्येच्या दिवशी पितरांच्या पापांचे क्षालन करण्यासाठी तुम्ही त्रिपिंडी श्राद्ध करू शकता. या दिवशी पिंपळाच्या झाडाच्या मुळाची पूजा करुन गाईचे दूध अर्पण करावे. असे म्हटले जाते की, पिंपळाच्या झाडाजवळ भगवान विष्णू निवास करतात. या दिवशी तुम्ही पिंपळाचे झाड देखील लावू शकता.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
