रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
जगातील 45 लोकांकडे आहे 'Golden Blood'; जगातील सर्वात दुर्मिळ आणि महागडा रक्तगट ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
Medical significance golden blood : आपण नेहमी A, B, AB आणि O हे चार रक्तगट ऐकतो, जे पॉझिटिव्ह व निगेटिव्ह अशा प्रकारांमध्ये विभागलेले असतात. मात्र जगात एक असा रक्तगट आहे, जो इतका दुर्मिळ आहे की तो फक्त ४५ लोकांमध्येच आढळला आहे. या रक्तगटाचे नाव आहे Rh-null, आणि त्याची विलक्षण वैशिष्ट्ये आणि अभावामुळे याला ‘गोल्डन ब्लड’ असेही म्हटले जाते.
हा रक्तगट इतका दुर्मिळ आहे की जगात केवळ ९ लोकच या रक्तगटाचे नियमित रक्तदान करतात, तर बाकी लोक स्वतःच या रक्तावर अवलंबून आहेत. त्याची अनन्यसाधारण सुसंगतता आणि वापरामुळे हा रक्तगट सर्वाधिक महागडा आणि आवश्यकतेच्या वेळी अमूल्य ठरणारा मानला जातो.
Rh-null रक्तगटात Rh फॅक्टर पूर्णतः अनुपस्थित असतो. साधारणपणे, रक्तात RhD नावाचे प्रथिन (protein) असते, जे ‘Rh पॉझिटिव्ह’ किंवा ‘Rh निगेटिव्ह’ ठरवते. परंतु Rh-null म्हणजे या सर्व Rh अँटीजन्सचा पूर्ण अभाव. यामुळे हा रक्तगट असलेल्या व्यक्तीचे रक्त जगातील जवळपास कोणत्याही व्यक्तीच्या रक्ताशी जुळू शकते, म्हणून त्याला ‘युनिव्हर्सल डोनर’ देखील म्हटले जाते.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : ‘समुद्राच्या आत अणुबॉम्ब फोडावे लागणार…’ अमेरिकन संशोधकाचा वादग्रस्त प्रस्ताव चर्चेत
एक वैज्ञानिक अहवाल सांगतो की, २०१८ पर्यंत जगभरात फक्त ४५ जणांमध्ये हा रक्तगट आढळला होता. त्यातही फक्त ९ जण नियमित रक्तदान करत होते. त्यामुळे या रक्तगटाचा साठा देखील फारच मर्यादित आहे. या रक्तगटाचा शोध १९६० मध्ये लागला, आणि त्याच्या अभावामुळे त्याला ‘गोल्डन ब्लड’ असे नाव मिळाले. आजही अमेरिका, कोलंबिया, ब्राझील आणि जपानमध्ये अशा काही व्यक्ती आढळतात.
फायदे :
1. हा रक्तगट इतर कोणत्याही Rh गटाच्या व्यक्तीला दिला जाऊ शकतो, त्यामुळे आपत्कालीन स्थितीत तो जीवनदान ठरू शकतो.
2. वैद्यकीय संशोधनासाठीदेखील हे रक्त अमूल्य मानले जाते.
तोटे :
1. ज्यांच्याकडे Rh-null रक्तगट आहे, त्यांना इतर कोणताही रक्तगट लागू पडत नाही, त्यामुळे त्यांना स्वतःच्या रक्तगटाचे रक्त मिळवणे अत्यंत कठीण असते.
2. अँटीजेनचा अभाव असल्यामुळे त्यांना अनेकदा रक्ताशी संबंधित आजार किंवा अशक्तपणा जाणवतो.
3. या रक्ताची आंतरराष्ट्रीय वाहतूक फारच गुंतागुंतीची आणि महागडी असते.
जगभरातील आरोग्य संस्था या रक्तगटाच्या सक्रिय दात्यांपासून घेतलेले रक्त विशेष सुरक्षिततेने साठवून ठेवतात. गरज पडल्यासच ते वापरले जाते. त्याचा अनावश्यक वापर टाळला जातो, कारण हा रक्तगट पुन्हा मिळवणे अत्यंत कठीण असते.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : पृथ्वीच्या गाभ्यातून बाहेर येत आहेत मौल्यवान धातू; ज्वालामुखीच्या अभ्यासात शास्त्रज्ञांना सापडले आश्चर्यकारक पुरावे
‘गोल्डन ब्लड’ म्हणजे केवळ एक रक्तगट नसून, तो एक जैवतंत्रज्ञानातील चमत्कार आहे. त्याचे दुर्मिळपण, मूल्य, आणि वैद्यकीय उपयोग पाहता त्याची किंमत केवळ पैशांत मोजता येत नाही. त्यामुळे आरोग्य यंत्रणांनी याचे संरक्षण आणि व्यवस्थापन अधिक दक्षतेने करणे आवश्यक आहे. मानवी शरीरातील रक्तगटांपैकी हा एक अनोखा ठेवा आहे, जो आजवर विज्ञानाच्या उत्क्रांतीसाठी आणि जीवन वाचवण्यासाठी एक मौल्यवान साधन ठरत आहे.
