शनिवार, 15 ऑगस्ट 2026
केवळ भारतच नाही, तर 'हे' ५ देशही १५ ऑगस्टलाच साजरा करतात स्वातंत्र्यदिन! पाहा संपूर्ण यादी.
दक्षिण कोरिया १५ ऑगस्ट रोजी ग्वांगबोकजोल साजरा करतो. याचा अर्थ “प्रकाश परत येण्याचा दिवस” असा होतो. ही तारीख जपानच्या वसाहतवादी राजवटीतून कोरियाच्या स्वातंत्र्याचे प्रतीक आहे, जी १९१० मध्ये जपानने कोरियन द्वीपकल्पावर औपचारिकपणे कब्जा केल्यानंतर सुरू झाली. दुसऱ्या महायुद्धाच्या शेवटी जपानने मित्र राष्ट्रांसमोर शरणागती पत्करल्यानंतर १५ ऑगस्ट, १९४५ रोजी कोरियाला स्वातंत्र्य मिळाले. तीन वर्षांनंतर, १५ ऑगस्ट, १९४८ रोजी कोरिया प्रजासत्ताकाची स्थापना झाली आणि त्याचे महत्त्व वाढले. या दिवशी शासकीय समारंभ, ध्वजारोहण समारंभ आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात. दक्षिण कोरियाचे नागरिक त्यांच्या घरांमध्ये आणि सार्वजनिक ठिकाणी राष्ट्रध्वज फडकवतात. स्वातंत्र्यसैनिकांचा आणि त्यांच्या वंशजांचा सन्मान केला जातो आणि नागरिकांना अनेक ऐतिहासिक स्थळांमध्ये विशेष प्रवेश दिला जातो.
उत्तर कोरियादेखील १५ ऑगस्ट हा मातृभूमीच्या मुक्तीचा दिवस म्हणून पाळतो. हा दिवस १९४५ मध्ये जपानच्या वसाहतवादी राजवटीच्या समाप्तीची आठवण म्हणून साजरा केला जातो. तथापि, उत्तर कोरिया हा इतिहास स्वतःच्या राजकीय दृष्टिकोनातून मांडतो, ज्यात किम इल-सुंग आणि कोरियन प्रतिकार दलांच्या क्रांतिकारी संघर्षावर विशेष भर दिला जातो.
या दिवशी शासकीय समारंभ, राजकीय कार्यक्रम, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि लष्करी प्रात्यक्षिके आयोजित केली जातात. आदरांजली वाहण्यासाठी प्योंगयांगमधील स्मारकांवर फुलेही वाहिली जातात. १५ ऑगस्ट हा दिवस विशेष महत्त्वाचा आहे, कारण कोरियन द्वीपकल्पावरील दोन प्रतिस्पर्धी देश याच दिवशी आपला स्वातंत्र्यदिन साजरा करतात.
१५ ऑगस्टशी बहरीनचा एक विशेष आणि मनोरंजक संबंध आहे. ब्रिटिश सरकारसोबतचे आपले पूर्वीचे करार रद्द करून बहरीनला १५ ऑगस्ट १९७१ रोजी ब्रिटनपासून स्वातंत्र्य मिळाले. अनेक वर्षे बहरीनच्या सुरक्षा आणि परराष्ट्र व्यवहारात ब्रिटनने महत्त्वाची भूमिका बजावली. ब्रिटन सुएझ कालव्याच्या पूर्वेकडील प्रदेशांवरील आपले नियंत्रण काढून घेण्याच्या तयारीत असताना, बहरीन पूर्ण सार्वभौमत्वाच्या दिशेने वाटचाल करत होते.
बहरीन १५ ऑगस्ट हा आपला मुख्य राष्ट्रीय दिवस म्हणून साजरा करत नाही. त्याऐवजी, १६ डिसेंबर हा राष्ट्रीय दिवस म्हणून साजरा केला जातो, सोबतच माजी शासक ईसा बिन सलमान अल खलिफा यांच्या राज्यारोहणाशी संबंधित सोहळेही साजरे केले जातात.
काँगो-ब्राझाविल म्हणूनही ओळखल्या जाणाऱ्या काँगो प्रजासत्ताकाला १५ ऑगस्ट १९६० रोजी फ्रान्सपासून स्वातंत्र्य मिळाले. हा प्रदेश अनेक दशके फ्रेंच वसाहतवादी राजवटीखाली होता, ज्या काळात तेथील नैसर्गिक संसाधनांचे मोठ्या प्रमाणावर शोषण झाले. दुसऱ्या महायुद्धानंतर संपूर्ण आफ्रिकेत वसाहतविरोधी चळवळी वाढल्या, ज्यामुळे अखेरीस फ्रेंच वसाहतवादी राजवटीचा अंत झाला.
लिकेंनस्टाईनमध्येही १५ ऑगस्ट रोजी आपला राष्ट्रीय दिवस साजरा केला जातो, परंतु हा प्रसंग वसाहतवादी राजवटीपासून मिळालेल्या स्वातंत्र्याशी जोडलेला नाही. देशाचा ‘स्टाट्सफार्टाग’, किंवा राष्ट्रीय दिवस, १९४० मध्ये स्थापित करण्यात आला. ही तारीख दोन विद्यमान प्रसंगांना एकत्र करून ठरवण्यात आली: १५ ऑगस्ट रोजीचा कॅथोलिक ‘अजम्प्शन ऑफ मेरी’चा सण आणि १६ ऑगस्ट रोजी येणारा राजकुमार फ्रांझ जोसेफ द्वितीय यांचा वाढदिवस.
दुसऱ्या महायुद्धाच्या कठीण काळात राष्ट्रीय ओळख आणि ऐक्य मजबूत करण्याचे हे एक साधन बनले. लिश्टेनस्टाईनचे सोहळे अद्वितीय आहेत. नागरिकांना एका बागेत आमंत्रित केले जाते, जिथे ते राजघराण्यातील सदस्यांना भेटू शकतात. संध्याकाळी, मशाली आजूबाजूचे डोंगर उजळवतात आणि राजवाड्यावरील आकाश फटाक्यांच्या आतषबाजीने उजळून निघते.
