शुक्रवार, 13 नोव्हेंबर 2026
दातांच्या कॅव्हिटीवर संशोधन (फोटो सौजन्य - ChatGPT)
हे क्रांतिकारक जेल, कीड लागलेल्या भागातील दाताच्या संरक्षक थराचे (एनॅमलचे) निघून गेलेले थर पुन्हा वाढवण्यासाठी तोंडातील लाळेतील खनिजांचा वापर करते. वैद्यकीय भाषेत सांगायचे झाल्यास, हे जेल दातांच्या संरक्षक थराची (एनॅमलची) पुनर्निर्मिती करेल. शास्त्रज्ञांचा दावा आहे की, हे जेल दंतविज्ञानातील सर्वात मोठ्या आव्हानांपैकी एक आव्हान सोडवेल. हा पुनर्निर्मित संरक्षक थर अगदी खऱ्या, निरोगी संरक्षक थराप्रमाणेच कार्य करतो. यामुळे उपचार अधिक सोपे होण्याची आशा निर्माण झाली आहे. शिवाय, हे जेल दातांना किडण्यापासून वाचवेल आणि दातांमधील मुंग्या येणे किंवा संवेदनशीलता कमी करेल.
शरीराचे बहुतेक अवयव पुन्हा निर्माण होतात, परंतु जेव्हा दात खराब होतात, झिजतात किंवा इतर प्रकारे नुकसानग्रस्त होतात, तेव्हा ते पुन्हा वाढत नाहीत. एक नवीन जेल दातांवरील इनॅमलचा थर पुन्हा तयार करण्यास, त्याला मजबूत करण्यास आणि भविष्यातील दात किडण्यापासून (पोकळीपासून) त्याचे संरक्षण करण्यास लक्षणीय मदत करू शकते.
हे नवीन जेल नॉटिंगहॅम विद्यापीठाच्या स्कूल ऑफ फार्मसी आणि डिपार्टमेंट ऑफ केमिकल अँड एन्व्हायर्नमेंटल इंजिनिअरिंगच्या संशोधकांनी विकसित केले आहे. लहानपणी दात किडणे सामान्य आहे. जर ते पौगंडावस्थेत सुरू झाले, तर पोकळी ही आयुष्यभराची समस्या बनू शकते. म्हणूनच, हे जेल केवळ खराब झालेला इनॅमलचा थर दुरुस्त करण्यासाठीच नव्हे, तर त्याला कायमस्वरूपी निरोगी आणि मजबूत बनवण्यासाठी तयार केले गेले आहे. हे संशोधन ‘नेचर कम्युनिकेशन्स’ या जर्नलमध्ये प्रकाशित झाले आहे.
हे नवीन तंत्रज्ञान अत्यंत सोपे आहे आणि फ्लोराईड उपचारांप्रमाणेच दंतवैद्यांद्वारे दातांवर वापरले जाऊ शकते. जरी या जेलमध्ये फ्लोराईड नसले तरी, ते नैसर्गिक प्रथिनांची नक्कल करणाऱ्या विशेष घटकांनी बनलेले आहे. जेव्हा ते दातांवर लावले जाते, तेव्हा ते लाळेमध्ये असलेल्या कॅल्शियम आणि फॉस्फेट खनिजांना आकर्षित करते. त्यानंतर हे जेल या खनिजांसोबत एकत्र येऊन अचूक आणि सुव्यवस्थित स्फटिकांमध्ये वाढते, ज्यामुळे नवीन इनॅमल जुन्या दाताला घट्टपणे जोडले जाते.
जेव्हा दातांवरील एनॅमल (enamel) झिजते किंवा हिरड्या मागे सरकतात, तेव्हा त्याखाली असलेला डेंटिन (dentin) नावाचा मऊ थर उघडा पडतो. गरम, थंड किंवा गोड पदार्थ खाल्ल्यावर दातांमध्ये तीव्र मुंग्या आल्यासारखी संवेदना याच उघड्या पडलेल्या डेंटिनमुळे होते. हे नवीन जेल उघड्या पडलेल्या डेंटिनवर एक संरक्षक थर तयार करते, ज्यामुळे संवेदनशीलता कमी होते. इतकेच नाही, तर ते भविष्यात दात किडण्यापासून रोखण्यासही लक्षणीयरीत्या मदत करते.
दातांसाठी असलेल्या या क्रांतिकारक नवीन जेलचे मुख्य कार्य काय आहे? हे क्रांतिकारक जेल तोंडातील लाळेतील खनिजांचा वापर करून दातांमधील पोकळी आणि झिजलेल्या भागांभोवतीच्या एनॅमलच्या थराची पुनर्निर्मिती करते.
Ans: हे नवीन जेल नॉटिंगहॅम विद्यापीठाच्या स्कूल ऑफ फार्मसी आणि डिपार्टमेंट ऑफ केमिकल अँड एन्व्हायर्नमेंटल इंजिनिअरिंगच्या संशोधकांनी विकसित केले आहे.
Ans: हे क्रांतिकारक जेल तोंडातील लाळेतील खनिजांचा वापर करून दातांमधील पोकळी आणि झिजलेल्या भागांभोवतीच्या एनॅमलच्या थराची पुनर्निर्मिती करते
Ans: हे जेल झिजलेल्या एनॅमल आणि उघड्या पडलेल्या डेंटिनवर एक संरक्षक थर तयार करते, ज्यामुळे गरम, थंड किंवा गोड पदार्थ खाल्ल्यावर होणाऱ्या तीव्र मुंग्या येण्याच्या संवेदनेपासून आराम मिळतो.
