स्वीडीश संशोधक आणि नोबेल पुरस्काराचे जनक अल्फ्रेड नोबेल यांचा स्मृतिदिन; जाणून घ्या १० डिसेंबरचा इतिहास

आज डायनामाईटचा शोध लावणारे संशोधक अल्फ्रेड नोबेल यांचा स्मरण दिन. आज त्यांच्या कामगिरीच्या स्मरणार्थ नोबेल पारितोषिक प्रदान करण्यात येतो. समाजाच्या विकासासाठी कामगिरी करणाऱ्या शास्त्रज्ञांना नोबेल पुरस्कार दिला जातो.

आज स्वीडीश संशोधक अल्फ्रेड नोबेल यांचा स्मृतिदीन आहे. अल्फ्रेड नोबेल यांच्या संशोधनातील कामगिरीचा गौरव करण्यासाठी आणि त्याच्या स्मरणासाठी हा कार्यक्रम केला जातो. त्यांच्या मृत्यूच्या तब्बल पाच वर्षानंतर १९०१ मध्ये पहिल्यांदा नोबेल पुरस्कार प्रदान करण्यात आला होता. अल्फ्रेड नोबेल यांनी साहित्य, रसायनशास्त्र आणि भौतिकशास्त्र अशा क्षेत्रात उत्तम कामिगीर केली आहे. त्यांना स्विडीश, रशियन, फ्रेंच, इंग्लिश आणि जर्मन या भाषा येत होत्या. त्यांनी डायनामाईटचा शोध लावला होता. शिवाय अल्फ्रेड यांनी तब्बल २६.५ कोटी डॉलर्सची संपत्ती जागतिक पातळीवरील पुरस्कार स्थापन करण्यासाठी दान केली होती. यामुळे त्यांच्या पुण्यतिथीनिमत्त त्यांच्या कामाचा गौरव करण्यासाठी जगभरातील संशोधन क्षेत्रात उत्तम कागिरी करणाऱ्या शास्त्रज्ञांना नोबेल पुरस्कार प्रदान करण्यात येतो.

10 डिसेंबर रोजी देशाच्या आणि जगाच्या इतिहासामध्ये घडलेल्या महत्त्वपूर्ण घटना

• 1817 : मिसिसिपी अमेरिकेचे 20 वे राज्य बनले.
• 1868 : लंडनच्या वेस्टमिन्स्टर पॅलेसमध्ये पहिले ट्रॅफिक सिग्नल बसवण्यात आले.
• 1901 : आल्फ्रेड नोबेल यांच्या मृत्यूच्या पाच वर्षा नंतर स्टॉकहोममध्ये पहिला नोबेल पुरस्कार सोहळा आयोजित करण्यात आला.
• 1906 : अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष थिओडोर रुझवेल्ट यांना नोबेल शांति पुरस्कार देण्यात आला. नोबेल पारितोषिक मिळवणारे ते पहिले अमेरिकन होत.
• 1916 : संगीत स्वयंवर या संगीत नाटकाचा पहिला प्रयोग झाला.
• 1932 : थायलंड एक घटनात्मक राजेशाही बनले.
• 1948 : मानवी हक्क दिन, मानवाधिकार करारावर संयुक्त राष्ट्रांनी स्वाक्षरी केली.
• 1953 : ब्रिटिश पंतप्रधान विन्स्टन चर्चिल यांना साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले.
• 1978 : इस्रायलचे राष्ट्राध्यक्ष मेनाकेम बेगिन आणि सीरियाचे राष्ट्राध्यक्ष अन्वर सादात यांना संयुक्तपणे शांततेचा नोबेल पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.
• 1984 : युनायटेड नेशन्स जनरल असेंब्लीने अत्याचाराविरुद्धच्या अधिवेशनाला मान्यता दिली.
• 1991 : नुरसुलतान नजरबायेव यांनी कझाकस्तानचे पहिले राष्ट्राध्यक्ष म्हणून शपथ घेतली
• 1996 : नेल्सन मंडेला यांनी दक्षिण आफ्रिकेची नवीन राज्यघटना जारी केली.
• 1998 : अर्थशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक अर्थशास्त्रज्ञ प्रो. अमर्त्य सेन यांना देण्यात आले.
• 2003 : भारतीय क्रिकेटपटू सचिन तेंडुलकरने कसोटी क्रिकेटमधील 35 वे शतक झळकावले.
• 2014 : भारताचे कैलाश सत्यार्थी आणि पाकिस्तानची मलाला युसुफझाई यांना संयुक्तपणे शांततेचा नोबेल पुरस्कार जाहीर झाला.

Dinvishesh : स्वराज्याची सौदामिनी महाराणी ताराबाई भोसले यांची पुण्यतिथी; जाणून घ्या 09 डिसेंबरचा इतिहास

10 डिसेंबर रोजी जन्म दिनविशेष

• 1870 : ‘सर जदुनाथ सरकार’ – इतिहासकार यांचा जन्म. (मृत्यू : 19 मे 1958)
• 1878 : ‘चक्रवर्ती राजगोपालचारी’ – स्वतंत्र पक्षाचे संस्थापक यांचा जन्म. (मृत्यू : 25 डिसेंबर 1972)
• 1880 : ‘श्रीपाद कृष्ण बेलवलकर’ – प्राच्यविद्यापंडित यांचा जन्म. (मृत्यू : 8 जानेवारी 1967 – पुणे)
• 1908 : ‘हसमुख धीरजलाल’ – सांकलिया भारतीय पुरातत्वावेत्ते यांचा जन्म.
• 1957 : ‘प्रेमा रावत’ – भारतीय-अमेरिकन गुरू आणि शिक्षक यांचा जन्म.

10 डिसेंबर रोजी मृत्यू दिनविशेष

• 1857 : ‘वीर नारायण सिंह’ – छत्तीसगड राज्याचे पहिले स्वातंत्र्यसैनिक, 10 डिसेंबर 1857 रोजी त्यांना रायपूरच्या जयस्तंभ चौकात फाशी देण्यात आली.
• 1896 : ‘अल्फ्रेड नोबेल’ – स्वीडीश संशोधक आणि नोबेल पुरस्कारांचे प्रणेते यांचे निधन. (जन्म : 21 ऑक्टोबर 1833)
• 1920 : ‘होरॅस डॉज’ – डॉज मोटर कंपनी चे एक संस्थापक यांचे निधन. (जन्म : 17 मे 1868)
• 1953 : ‘अब्दुल्ला यूसुफ अली’ – भारतीय-इंग्रजी विद्वान आणि अनुवादक यांचे निधन. (जन्म : 14 एप्रिल 1872)
• 1955 : ‘आचार्य शंकर दत्तात्रेय जावडेकर’ – प्रज्ञावंत भाष्यकार आणि गांधीवादी तत्वचिंतक यांचे निधन. (जन्म : 26 सप्टेंबर 1894)
• 1963 : ‘सरदार के. एम. पणीक्कर’ – इतिहास पंडित यांचे निधन. (जन्म : 3 जून 1895)
• 1964 : ‘शंकर गणेश दाते’ – ग्रंथसूचीकार यांचे निधन. (जन्म : 17 ऑगस्ट 1905)
• 1999 : ‘फ्रांजो तुुममन’ – क्रोएशिया देशाचे पहिले अध्यक्ष यांचे निधन. (जन्म : 14 मे 1922)
• 2001 : ‘अशोक कुमार गांगुली’ – चित्रपट अभिनेते यांचे निधन. (जन्म : 13 ऑक्टोबर 1911)
• 2003 : ‘श्रीकांत ठाकरे’ – संगीतकार यांचे निधन.
• 2009 : ‘दिलीप पुरुषोत्तम चित्रे’ – लेखक आणि कवी यांचे निधन. (जन्म : 17 सप्टेंबर 1938)
• 2024 : ‘एसएम कृष्णा’ – कर्नाटकचे माजी मुख्यमंत्री यांचे निधन.

Dharmendra Birthday : बॉलीवुडचे ही-मॅन अभिनेते धर्मेंद्र आज वाढदिवस; जाणून घ्या 08 डिसेंबरचा इतिहास