Dinvishesh : महाराष्ट्र कृषी दिन; हरित क्रांतीचे जनक वंसतराव नाईक यांची जयंती; जाणून घ्या ०१ जुलैचा इतिहास

Dinvishesh : राज्यातील कृषी विकास, आधुनिक शेती आणि शेतकऱ्यांच्या सक्षणीकरणाला बळ देणारा आजचा दिवस म्हणजे महाराष्ट्र कृषी दिन. राज्याचे माजी मुख्यमंत्री वसंतराव नाईक यांच्या जयंती निमित्त त्यांच्या हरित क्रांतीच्या योगदानाचा गौरव म्हणून आजचा दिवस साजरा केला जातो.

Dinvishesh : ०१ जुलै हा दिवस महाराष्ट्रात कृषी दिन म्हणून साजरा केला जातो. राज्याचे माजी मुख्यमंत्री वसंतराव नाईक यांच्या जयंती निमित्त हा दिवस साजरा करण्यात येतो. महाराष्ट्रातील हरित क्रांती, श्वेतक्रांती, पंचायत राज आणि रोज हमी सारख्या योजनांमध्ये वसंतराव नाईक यांनी महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे. शेतकऱ्यांच्या विकासासाठी त्यांनी अनेक महत्वपूर्ण आणि दूरदृष्टीचे निर्णय घेतले. त्यांच्या या कार्याच्या स्मरणार्थ १ ते ७ जुलै दरम्यान राज्यभरात कृषी सप्ताह आयोजित केला जातो. आधुनिक शेतील, तंत्रज्ञानाचा वापर, जलसंधारण आणि शाश्वत कृषी पद्धतींचा प्रसार करुन शेतकऱ्यांना सक्षम करण्याचा याचा उद्देश असतो.

०१ जुलै रोजी देशाच्या आणि जगाच्या इतिहासामध्ये घडलेल्या महत्त्वपूर्ण घटना

• 1693 : संभाजी राजांच्या मृत्यूनंतर, मुघलांच्या ताब्यात गेलेला सिंहगड नवजी बलकवडे यांनी स्वराज्यात परत आणला.
• 1837 : इंग्लंडमध्ये जन्म, मृत्यू आणि विवाह यांची अधिकृत नोंदणी सुरू झाली.
• 1874 : पहिले व्यावसायिक टाइपरायटर विक्री सुरु झाली.
• 1881 : जगातील पहिला टेलिफोन कॉल करण्यात आला.
• 1903 : पहिली टूर डी फ्रान्स सायकल शर्यत सुरू झाली.
• 1908 : SOS हे आंतरराष्ट्रीय आपत्कालीन चिन्ह म्हणून स्वीकारले गेले.
• 1909 : कर्नल विल्यम कर्झन वायली यांची क्रांतिकारक मदनलाल धिंग्राने गोळ्या घालून हत्या केली.
• 1919 : कै. बाबूराव ठाकूर यांनी तरुणभारत वृत्तपत्र सुरू केले.
• 1921 : चिनी कम्युनिस्ट पक्षाची स्थापना.
• 1933 : नाट्यमन्वंतर नाटकाची शाळा अंधांसाठी प्रथम रंगली.
• 1931 : युनायटेड एअरलाइन्स सुरू झाली.
• 1934 : मानवी शरीराचे पहिले छायाचित्र काढण्यात अमेरिकन डॉक्टरांना यश आले.
• 1947 : फिलीपीन हवाई दलाची स्थापना झाली.
• 1948 : बाजारातील व्यापाऱ्यांचे नेतृत्व करण्यासाठी पूना मर्चंट्स चेंबरची स्थापना करण्यात आली.
• 1948 : कायद-ए-आझम मुहम्मद अली जिना यांनी स्टेट बँक ऑफ पाकिस्तानचे उद्घाटन केले.
• 1949 : त्रावणकोर आणि कोचीनचे विलीनीकरण करून तिरुकोचीची स्थापना झाली.
• 1955 : स्टेट बँक ऑफ इंडिया कायदा 1955 अंतर्गत स्टेट बँक ऑफ इंडिया अस्तित्वात आली. पूर्वी बँकेचे नाव इम्पीरियल बँक होते.
• 1960 : रवांडा आणि बुरुंडी हे देश स्वतंत्र झाले.
• 1961 : महामहोपाध्याय दत्तो वामन पोतदार यांनी पुणे विद्यापीठाचे चौथे कुलगुरू म्हणून पदभार स्वीकारला.
• 1962 : सोमालिया आणि घाना स्वतंत्र देश झाले.
• 1963 : यूएस पत्रव्यवहारात पिन कोड वापरण्यास सुरुवात झाली.
• 1964 : न. वि. गाडगीळ पुणे विद्यापीठाचे पाचवे कुलगुरू झाले.
• 1966 : कॅनडातील पहिले रंगीत टेलिव्हिजन प्रसारण टोरोंटो येथे सुरू झाले.
• 1979 : सोनी कंपनी ने वॉकमन प्रकाशित केला.
• 1980 : ओ कॅनडा अधिकृतपणे कॅनडाचे राष्ट्रगीत बनले.
• 1991 : वॉर्सा कराराने सोव्हिएत रशिया, अल्बेनिया, बल्गेरिया, चेकोस्लोव्हाकिया, हंगेरी, पोलंड, रोमानिया आणि पूर्व जर्मनी या विद्यमान कम्युनिस्ट राष्ट्रांचा अंत केला.
• 1997 : भारताच्या कुंजराणी देवीने सर्वोत्तम वेटलिफ्टर्सच्या यादीत स्थान मिळवले.
• 2001 : फेरारीच्या मायकेल शूमाकरने फॉर्म्युला वन वर्ल्ड सीरिजमध्ये फ्रेंच ग्रांप्री जिंकली. पूर्व. त्याने ही शर्यत जिंकली आणि फॉर्म्युला वन मालिकेतील आपले 50 वे विजेतेपद मिळवले.
• 2002 : आंतरराष्ट्रीय गुन्हे न्यायालयाची स्थापना.
• 2007 : इंग्लंडमध्ये सर्व सार्वजनिक ठिकाणी धूम्रपानावर बंदी घालण्यात आली.
• 2015 : डिजिटल इंडिया प्रकल्पाचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते उद्घाटन करण्यात आले.
• 2017 : वस्तू आणि सेवा कर (GST) हा अर्थव्यवस्थेतील महत्त्वपूर्ण सुधारणा म्हणून भारतात लागू करण्यात आला.
• 2020 : भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था इस्रो च्या मार्स ऑर्बिटर मिशनने मंगळाच्या सर्वात जवळचा आणि सर्वात मोठा चंद्र असलेल्या फोबोसचे छायाचित्र घेतले.

Dinvishesh : ‘भारताचे पितामह’ म्हणून ओळखले जाणारे नेते दादाभाई नौरोजी यांचा स्मृतिदिन; जाणून घ्या ३० जूनचा इतिहास

०१ जुलै रोजी जन्म दिनविशेष (Dinvishesh)

• 1887 : ‘एकनाथ पांडुरंग रेंदाळकर’ – कविवर्य यांचा जन्म.
• 1882 : ‘डॉ. बिधनचंद्र रॉय’ – भारतरत्न, आंतरराष्ट्रीय कीर्तीचे निष्णात डॉक्टर आणि शिल्पकार यांचा जन्म. (मृत्यू: 1 जुलै 1962)
• 1913 : ‘वसंतराव नाईक’ – महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री यांचा जन्म. (मृत्यू: 18 ऑगस्ट 1979)
• 1938 : ‘पंडित हरिप्रसाद चौरसिया’ – प्रख्यात बासरीवादक यांचा जन्म.
• 1949 : ‘वेंकय्या नायडू’ – भारताचे 13 वे उपराष्ट्रपती यांचा जन्म.
• 1961 : ‘कल्पना चावला’ – भारतीय वंशाच्या अमेरिकन अंतराळवीर यांचा जन्म. (मृत्यू: 1 फेब्रुवारी 2003)
• 1966 : ‘उस्ताद राशिद खान’ – रामपूर-साहसवान घराण्याचे शास्त्रीय गायक यांचा जन्म.
• 1975 : ‘कर्नाम मल्लेश्वरी’ -पद्मश्री, अर्जुन पुरस्कार, ध्यानचंद खेलरत्न पुरस्कार, भारतीय वेटलिफ्टर यांचा जन्म.

०१ जुलै रोजी मृत्यू दिनविशेष

• 1860 : ‘चार्ल्स गुडईयर’ – रबरावरील व्हल्कनायझेशन ही प्रक्रिया शोधणारे अमेरिकन संशोधक यांचे निधन. (जन्म : 29 डिसेंबर 1800)
• 1938 : ‘दादासाहेब खापर्डे’ – प्रख्यात कायदेपंडित, विद्वान यांचे निधन. (जन्म : 27 ऑगस्ट 1854)
• 1941 : ‘सर सी. वाय. चिंतामणी’ – स्वातंत्र्यपूर्व काळातील प्रागतिक पक्षाचे नेते व श्रेष्ठ वृत्तपत्रकार, पहिल्या गोलमेज परिषदेचे विशेष अतिथी, उत्तरप्रदेशचे शिक्षणमंत्री याचं निधन. (जन्म : 10 एप्रिल 1880 – विजयनगरम, आंध्र प्रदेश)
• 1962 : ‘पुरुषोत्तमदास टंडन’ – अखिल भारतीय काँग्रेसचे अध्यक्ष यांचे निधन.
• 1962 : ‘डॉ. बिधनचंद्र रॉय’ – भारतरत्‍न, आंतरराष्ट्रीय कीर्तीचे निष्णात डॉक्टर, आधुनिक बंगालचे शिल्पकार, पश्चिम बंगालचे दुसरे मुख्यमंत्री, काँग्रेसचे नेते, कलकत्ता विद्यापीठाचे कुलगुरु, ब्राम्हो समाजाचे सदस्य यांचे निधन. (जन्म : 1 जुलै 1882)
• 1969 : ‘मुरलीधरबुवा निजामपूरकर’ – कीर्तनकार यांचे निधन.
• 1989 : ‘प्राचार्य ग. ह. पाटील’ – कवी तसेच शिक्षणतज्ज्ञ यांचे निधन.
• 1994 : ‘राजाभाऊ नातू’ – दिग्दर्शक, नेपथ्यकार, प्रकाशयोजक यांचे निधन.
• 1999 : ‘फॉरेस्ट मार्स सीनियर’ – एम अँड एम चे संस्थापक यांचे निधन. (जन्म : 21 मार्च 1904)

Dinvishesh : भारतीय सांख्यिकी क्षेत्राचे जनक पी. सी. महालबोनिस यांचा जन्मदिवस; जाणून घ्या २९ जूनचा इतिहास